allomalar din to'g'risida

DOCX 9 pages 313.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 313.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

samarqand davlat chet tillari institutining tarjima nazariyasi va amaliyoti fakultetitining 135- guruh talabasi esanov fayozjonning dinshinoslik fanidan tayyorlagan referati tekshirdi: ashurova xurshida mavzu:allomalar din to’g’risida allomalar din to’g’risida reja: kirish 1. markaziy osiyo mutafakkirlarining islom taraqqiyotiga qo‘shgan hissalari 2. g’arb olimlari din to’g’risida foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish yangi jamiyat va davlat qurishga qodir bo‘lgan avlod tafakkurining shakllanishida, millatning o‘zligini anglashida boy ilmiy, ma’naviy va madaniy merosimiz, milliy qadriyatlarimiz g‘oyat muhim ahamiyatga ega. davlatimizning qanchalik tez ulg‘ayishi, kuch-quvvatga to‘lishi, dunyo hamjamiyatida o‘ziga munosib o‘rin egallashi, avvalambor, xalqimiz ma’naviy saviyasi, g‘ururi va faxri nechog‘liq yuksak bo‘lishiga bog‘liq. asrlar davomida aql zakovat bilan bunyod etilgan boy ma’naviyati tufayli xalqimiz mag‘rur yashadi, mehnat qildi, doimo hurriyat va erk sari intildi. ana shu milliy ong, milliy g‘urur bugungi hayotimizning oltin poydevoridir. bu poydevorga buyuk allomalarimiz beruniy va forobiy, moturidiy, farg‘oniy, abu ali ibn sino, xorazmiy, zamaxshariy, buxoriy, imom abu iso termiziy, hakim termiziy, navoiy va …

2 / 9

i eslash kifoyadir. ulaming nomlari butun islom dunyosida chuqur hurmat bilan tilga olinadi. mustaqillikka erishilgach, o'zbekiston hukumati o‘z ichki siyosatida mustamlakachilik davrida unutilgan, biroq xalqimiz tarixida chuqur iz qoldirgan buyuk zotlaming nomlarini tiklash va xalq xotirasida abadiylashtirishga qaratilgan benihoya xayrli siyosat olib bormoqda. yuqorida tilga olingan allomalar islom dinining taraqqiyotiga salmoqli hissa qo‘shganlar. chunonchi, bizning vatanimizda butun islom dunyosida eng nufuzli manbalar deb tan olingan oltita ishonchli hadislar to’plamining (as-sahih as-sitta) mualliflari yashab ijod qilganlar. ular: abu abdulloh muhammad ibn ismoil al-buxoriy (810-870), imom muslim ibn al-hajjogi (819-874), abu iso muhammad ibn iso at-termiziy (824-892), imom abu dovud sulaymon sijistoniy (817-880), imom ahmad an- nasoiy (830-915), imom abu abdulloh muhammad ibn yazib ibn mojja (824-886) kabi siymolardir. bu olti alloma ichida hadis ilmida amir al-mo’miniyn degan sharafli nomga sazovor bolgan imom al-buxoriy alohida e’tiborga molik buyuk islomshunos olimdir. ix-xii asrlarda yashab ijod qilgan o’rta osiyolik buyuk allomalar va ularning jahon …

3 / 9

’mun akademiyasi vujudga keldi va uning a’zolari bo’lmish o’z davrining olimu-donishmandlari o’z ijodlari bilan movaraunnahrni donishi olamga yoydilar. shuningdek o’lkamiz hududidan islom dunyosining eng mo’’tabar shaxslari, hadisshunoslari etishib chiqdilarki, ularning nomi hozirgi kungacha ham dunyoviy, ham tasavvuf ilmining yuqori pog’onalarida turibdi. xorazmda ma’mun akademiyasi. ma’lumki, uzoq o’tmishga ega bo’lgan o’rta osiyo xalqlari taraqqiyoti tarixi o’z boshidan turli voqealarni, yuksalish va orqaga ketish davrlarini boshdan kechirdi. shubhasiz, bu davrlarning barchasi tarixda o’zining ma’lum izini qoldirdi. xususan ilm-fan madaniyatimiz taraqqiyotida ix—xii asrlar davrining o’rni beqiyosdir. shuni alohida ta’kidlash joizki, shax ma’mun ibn muhammad x asr oxirlarida janubiy va shimoliy qismlarga bo’lingan xorazmni yagona bir markazga birlashtirdi. ma’mun ayniqsa poytaxt gurganchni sharqning eng yirik ilmiy-madaniy markazlaridan biriga aylantirdi. ma’mun gurganchda «baytul xikma» (donishmandlar uyini) tashkil qildi. u ma’mun akademiyasi deb ham ataldi. bu maskanda ulug’ mutafakkirlar al-xorazmiy, beruniy, ibn sino, ibn al-hammar, abu saxl masixiy, ibn irok, ahmad farg’oniylar ijod qildilar. shuningdek ular …

4 / 9

grafiyaga, «astronomik jadvallari» astronomiyaga oid bo’lib, ular muallifning nomini jahonga yoydi. shuningdek, «kuyosh soatlari to’g’risida risola», «tarix risolasi», «usturlab haqida risola», «musiqa risolasi» singari ajoyib asarlari olimga katta shuxrat keltirdi, uning nomini abadiylashtirdi. al-xorazmiyning «al-jabr val muqobala» asari keyinchalik evropada «algebra» deb yuritila boshlandi. uning astronomiyaga oid asari esa faqat sharqda emas, balki g’arbda ham asronomiya fani rivojida katta rol o’ynadi. abul abbos ahmad ibn muhammad al-farg’oniy. al-farg’oniyning tarjimai holiga doir ma’lumotlar tarixda kam saqlanib qolgan. 861 yilda vafot etgan. astronomiya, matematika, geodeziya, gidrologiya fanlarining bilimdoni bag’dod va damashqdagi rasadxona qurilishlarida faol qatnashdi va u erda ptolemeyning «yulduzlar jadvalidagi» ma’lumotlarni tekshirish ishlarini olib bordi. al-farg’oniy astronomiyaga oid «astronomiya negizlari» asarida astronomiyaga oid bilimlarni tartibga soldi, o’zining yangi natijalari bilan boyitdi. o’sha davr an’anasiga muvofiq mamlakatlarni etti iqlimga bo’lib urgandi. kuyosh soatlarini. bayonini berdi, astronomik asboblari yaratdi. farg’oniyning bu asari n.kopernik davriga qadar evropada astronomiya fanidan asosiy qo’llanma sifatida foydalanildi. abu …

5 / 9

aratdi. shuningdek, uning xikoyalar, she’rlar bitganligi xam ma’lum. beruniy o’rta asrda birinchi bo’lib globus yaratdi. u arab, fors, hind turkiy tillarni mukammal bilgan. uning «farmokanaziya», «geodeziya», «hindiston», «minerologiya», «ma’sud qonuni», «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» asarlari o’zbek va rus tillariga tarjima qilingan. maxmud g’aznaviy saroyda ham xizmatda bo’lgan. u ibn sino bilan ham zamondosh edi. abu ali ibn sino (980-1037 yil) u falsafa, mantiq ruxshunoslik, adabiyotshunoslik, she’riyat, musiqa, geologiya, minerologiya, fizika, matematika, tibbiyot, astronomiyaga oid yuzlab asarlar yaratdi. abu alining ilmiy qiziqishlari doirasi shu qadar keng bo’lganki, uning 40 dan ziyod tibbiyotga, 30 ga yaqin astronomiya va tabiatshunoslik fanlariga, 185 ta falsafa, mantiq va ilohiyotga bag’ishlangan asarlar yaratgani ma’lum. ix-xii asrlarda adabiyot, me’morchilik va din ravnaqi. o’rta osiyolik buyuk islomshunos mutafakkirlar. buxoroda qurilgan ismoil somoniy qabri ustiga pishiq g’isht bilan qurilgan go’zal maqbara. bu bino to’rtburchak shaklida bo’lib, tomi gumbaz qilib yopilgan. to’rtburchakdan nayzali ravotlar yordami bilan sakkiz qirrali shaklga o’tilgan. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "allomalar din to'g'risida"

samarqand davlat chet tillari institutining tarjima nazariyasi va amaliyoti fakultetitining 135- guruh talabasi esanov fayozjonning dinshinoslik fanidan tayyorlagan referati tekshirdi: ashurova xurshida mavzu:allomalar din to’g’risida allomalar din to’g’risida reja: kirish 1. markaziy osiyo mutafakkirlarining islom taraqqiyotiga qo‘shgan hissalari 2. g’arb olimlari din to’g’risida foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish yangi jamiyat va davlat qurishga qodir bo‘lgan avlod tafakkurining shakllanishida, millatning o‘zligini anglashida boy ilmiy, ma’naviy va madaniy merosimiz, milliy qadriyatlarimiz g‘oyat muhim ahamiyatga ega. davlatimizning qanchalik tez ulg‘ayishi, kuch-quvvatga to‘lishi, dunyo hamjamiyatida o‘ziga munosib o‘rin egallashi, avvalambor, xalqimiz ma’naviy saviyasi, g‘ururi ...

This file contains 9 pages in DOCX format (313.7 KB). To download "allomalar din to'g'risida", click the Telegram button on the left.

Tags: allomalar din to'g'risida DOCX 9 pages Free download Telegram