sezgi

PPTX 15 pages 868.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 868.4 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint diqqat. sezgi reja 1.psixik xodisalar, xolatlar, jarayonlar haqida tushuncha. 2.bilish jarayonlari haqida tushuncha 3.diqqat va uning turlari 4.sezgilar haqida umumiy tushuncha. sezgilarning nerv-fiziologik asoslari. 5.sezgilarning tasnifi, sezgilarning turlari, sezgi sohasidagi qonuniyatlar. 6.sezgi sezuvchanlik psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. psixik jarayonlar signal yoki boshqaruv funktsiyasini bajarib, sharoitga moslashtirishga yoki javob reaktsiyasini berishga xizmat qiladi. psixik jarayon, ma'lumki o`ziga emas balki, miyaning mohiyati, uning tegishli bo`lmalari funktsiyasi sifatida olam haqidagi axborotlarning qayoqqa ketishi, qaerda saqlanishi va qayta ishlanishini ko`rsatuvchi javob reaktsiyasining boshqaruvchisidir. psixik xodisalar–bu faoliyatning hozir ta'sir etayotgan (sezgi, idrok) yoki qachonlardir, ya'ni turmush tajribada (xotira) yuz bergan qo`zg`oluvchiga javob tarzida ro`y beradigan ana shu ta'sirni umumlashtiradigan, ular pirovard natijada olib keladigan natijalarni (tafakkur, xayol) oldindan ko`ra olishga yordam beradigan, bir xil ta'sirlar natijasida faoliyatni (xis–tuyg`u, iroda) kuchaytiradigan yoki susaytiradigan, umuman faollashtirib yuboradigan va boshqa xildagi ta'sirlar oqibatida uni tormozlaydigan, odamlar xulq–atvoridagi (temperament, xarakter va b.) tafovutlarni aniqlaydigan doimiy boshqaruvchilaridir. …

2 / 15

, har bir hodisa, o’zimiz qilgan ishimiz, o’y va fikrlarimiz diqqatning ob’yekti bo’la oladi. i.p.pavlov ta’limoti bilan akademik a.a.uxtomskiy olib borgan tekshirishlari bir–biriga to’g’ri keladi. agar nerv sistemasiga bir qancha qo’zg’ovchilar bir vaqtda ta’sir qilsa bosh miya po’stida shu ongning o’zida bir necha qo’zg’alish o’choqlari paydo bo’ladi. xar qanday yangidan yuzaga kelgan qo’zg’atuvchi, agar u yetarli darajada intensiv(kuchlanishga ega) bo’lsa, tegishli qo’zg’alish jarayonini yuzaga keltiradi, bu refleks, i.p.pavlov aytganidek «nima u» degan refleks bilan ifodalanadi, bu esa sodda turdagi diqqatning fiziologik asosidir. dominanta – bu ayni chog’da markazda sodir bo’ladigan reaksiyalar xarakterinni bir qadar belgilab beruvchi hukmron qo’zg’alish o’’chog’idir. dominantalar mavjud bo’lgan paytda boshqa qo’zg’alish o’choklari («subdominantalar» - nisbatan kuchsiz qo’zg’alish o’choqlari) ko’pincha yo’qolib ketmaydilar. ular dominantaga qo’shilib, uni kuchaytiradilar yoki dominanta bilan kurasha boshlaydilar. bu kurash jarayonida subdominanta dominanta bo’lib olishi mumkin, ilgarigi dominanta esa – subdominanta bo’lib qolishi mumkin. hukmron qo’zg’alish o’chog’i bo’lgan dominanta diqqatimizning ma’lum narsaga yo’naltirilishi …

3 / 15

optimal qo’zg’alish manbai bilan ikkinchi signallar sistemasining faoliyati yotadi. ixtiyoriy diqqatning yuzaga kelishida nutqning roli g’oyat kattadir. ixtiyoriy diqqat har doim ixtiyorsiz diqqat bilanalmashinib turadi. ixtiyoriy diqqat paytida odam tez charchaydi, chunki ixtiyoriy diqqat odamdan hamma vaqt iroda kuchini sarflashni talab etadi odamning diqqati bir qancha xususiyatlariga ega bo’lib, ulardan asosiylari-diqqatning bo’linuvchanligi va diqqatning ko’chuvchanligidan iboratdir. diqqatning kuchi va barqarorligi deb odam o’z diqqatini biror narsa yoki hodisaga uzoq muddat davomida muttasil qaratib tura olishiga aytiladi. diqqatning kuchi va barqarorligi deb odam o’z diqqatini biror narsa yoki hodisaga uzoq muddat davomida muttasil qaratib tura olishiga aytiladi. diqqatning bo’linuvchanligi. diqqatning bo’linishi deganda, biz ayni bir vaqtda diqqatimizni ikki yoki uch narsaga qaratilishini tushunamiz. agar diqqatimiz faqat bitta narsaga qaratilgan bo’lsa, ya’ni diqqatimiz faqat bitta narsa ustida to’plangan bo’lsa buni konsentratsiyalashgan (to’plangan) diqqat deb yuritiladi. buning aksicha, agar diqqatimiz ayni bir vaqtda bir necha narsaga qaratilgan bo’lsa, buni bo’lingan (taqsimlangan) diqqat deb …

4 / 15

lan bog’laydigan yo’llarni ochadigan afferent (markazga intiluvchi) va efferent (markazdan qochuvchi) nervlar; periferik (reseptor) - tashqi quvvatni nerv jarayoniga o’tkazadigan maxsus transformator qismi; analizatorning periferik bo’limlaridan keladigan nerv signallarining qayta ishlanishi sodir bo’ladigan qobiq osti va qobiq bo’limlari. ingliz olimi ch.sherrington tomonidan retseptorning qaerda joylashganligiga qarab, sezgilarni uch turga bo‘ladi: ekstroretseptiv sezgilar tashqi muhitdagi narsa va hodisalarning xususiyatlarini aks ettirishga moslashgan hamda retseptorlari tananing sirtqi qismida joylashgan sezgilar; interoretseptiv sezgilar ichki tana a’zolari holatlarini aks ettiruvchi hamda retseptorlari ichki tana a’zolarida, to‘qimalarda joylashgan sezgilar; proprioretseptiv sezgilar tanamiz va gavdamizning holati hamda harakatlari haqida ma’lumot (axborot, xabar) beruvchi muskullarda, bog‘lovchi paylarda, mushaklarda joylashgan sezgilar; sezgining quyidagi turlari mavjud: ko‘rish sezgilari; eshitish sezgilari; hid bilish sezgilari; ta’m bilish sezgilari; teri sezgilari; muskul –harakat (kinestetik; statistik sezgilari; organik sezgilari; organik sezgilarga quyidagilar kiradi: og‘riq sezgilari; chanqoq sezgilari; noxush tuyg‘ular; ochlikni sezish. sezgilarning o‘zaro ta’sir qonuniyati quyidagidan iborat: biror-bir analizatorlar tizimidagi kuchsiz seskantiruvchilar boshqa …

5 / 15

olatda sezuvchanlikning o‘zgarishi bilan bog‘langan bo‘ladi. tadqiqotlarning ko‘rsatishicha, his-tuyg‘u organlari sezuvchanligining kuchliligi yosh o‘tishi bilan oshib borib, 20-30 yoshlarda eng yuqori cho‘qqiga chiqadi, keyinchalik esa asta-sekin pasayib boradi. sensibilizatsiya turiga ko‘ra, sezuvchanlik oshishining ikkinchi tomoni vaqtinchalik xususiyatiga ega bo‘lib, fiziologik, shuningdek, sub’ekt holatiga ta’sir ko‘rsatuvchi favqulotda psixologik ta’sirlarga bog‘liq bo‘ladi. sezgilarning o‘zaro ta’sirlashuvida sinesteziya, ya’ni, qo‘zg‘alish ta’sirida boshqa analizatorlarga xos bo‘lgan bir xil sezgi analizatorining hosil bo‘lishi kabi holat ham kuzatiladi. masalan, odamda tovushlar ta’siri ostida rangli sezgilar hosil bo‘lishi mumkin, ba’zi ranglar uyg‘unligi esa o‘z navbatida harorat sezuvchanligiga ta’sir ko‘rsatadi. hammaga ma’lumki, baland tovushlarni «yorqin» ranglar bilan, pastlarini esa «to‘q» ranglar bilan baholaymiz. mavzu yuzasidan adabiyotlar ro‘yhati: 1. yugay a.x., mirashirova n.a. “obshaya psixologiya” – tashkent 2014 g. s.-208-218. 2. safayev n.s., mirashirova n.a. “umumiy psixologiya nazariyasi va amaliyoti“ tdpu, 2013 y, b.90-100. 3. david g. myers “psychology” hope college holland, michigan 2010 y. p.-268-287. e`tiboringiz uchun tashakkur image1.jpeg …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi"

prezentatsiya powerpoint diqqat. sezgi reja 1.psixik xodisalar, xolatlar, jarayonlar haqida tushuncha. 2.bilish jarayonlari haqida tushuncha 3.diqqat va uning turlari 4.sezgilar haqida umumiy tushuncha. sezgilarning nerv-fiziologik asoslari. 5.sezgilarning tasnifi, sezgilarning turlari, sezgi sohasidagi qonuniyatlar. 6.sezgi sezuvchanlik psixologik asosi haqida qisqacha xulosa. psixik jarayonlar signal yoki boshqaruv funktsiyasini bajarib, sharoitga moslashtirishga yoki javob reaktsiyasini berishga xizmat qiladi. psixik jarayon, ma'lumki o`ziga emas balki, miyaning mohiyati, uning tegishli bo`lmalari funktsiyasi sifatida olam haqidagi axborotlarning qayoqqa ketishi, qaerda saqlanishi va qayta ishlanishini ko`rsatuvchi javob reaktsiyasining boshqaruvchisidir. psixik xodisalar–bu faoliyatnin...

This file contains 15 pages in PPTX format (868.4 KB). To download "sezgi", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi PPTX 15 pages Free download Telegram