o'zbekistonda psixologiya fanining qisqacha tarixiy taraqqiyoti

PPTX 19 pages 544.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 544.9 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

pedagogika fan sifatida. tibbiyotda pedagogik bilimlarning o‘rni va ahamiyati p.o.q o'zbekistonda psixologiya fanining qisqacha tarixiy taraqqiyoti p.o.q 1 o'rta osiyo xalqlari uzoq o'tmishga, ko'p asrlik tarixga, boy madaniy merosga egadir. o'rta osiyoning markazida joylashgan o'zbekiston sharqning eng qadimiy madaniy o'choqlaridan biri bo'lib, u jahon fani tarixiga munosib hissa qo'shdi. xorazmlik olim al-xorazmiyning nomi bizning davrimizgacha “algoritm” degan matematika termini orqali yetib kelgan. yevropada “alfaganus” nomi bilan mashhur bo'lgan atoqli olim ahmad al-farg'oniyning “astronomiya asoslari” degan ensiklopedik asari xv asrda g'arbiy yevropada juda mashhur bo'lgan edi. 2 o'rta asrlarda «faylasuflar mirzosi» deb nom qozongan buxorolik mutafakkir, atoqli olim abu ali ibn sinoning «tib qonunlari» asari xvii asrda g'arbiy yevropa tabiblarining asosiy qo'llanmasi bo'lib keldi va kelmoqda. shuningdek, ibn sino ijodida materiyaning doim vujudga kelishi mumkin bo'lgan narsalardan avval mavjud bo'lishi mumkinligi haqidagi fikrlari psixologiya fanida muhim ahamiyat kasb etadi. beruniy va forobiy singari fan arboblari faoliyatining ahamiyati beqiyosdir. beruniy matematika, astronomiya, …

2 / 19

shbandiy ijodida aql va dunyoqarashning shakllanishi, a. navoiy faoliyatida ilmiy ta'lim-tarbiyaning asoslanishi kabilar boy meros sifatida psixologiyani har tomonlama o'rganishning asosini tashkil etdi. respublikamiz boy madaniy merosga ega edi. bu esa respublikamiz madaniy, iqtisodiy va siyosiy hayotida mislsiz taraqqiyotga erishish uchun imkoniyat yaratib berdi. 5 xx asrga kelib, o'zbekistonda ham boshqa fanlar qatori psixologiya fanining rivojlanishiga imkon tug'ildi. qozon universitetini tamomlagan va 1933-yildan boshlab professor unvoniga ega bo'lgan, hamda 1941-1968-yillar mobaynida nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika institutining psixologiya kafedrasiga mudirlik qilgan bilimdon, aql-zakovat egasi p.i.ivanov o'zbekistonda psixologiya fanining rivojlanishiga katta hissa qo'shdi, 80 ga yaqin ilmiy qo'llanma va maqolalar yozdi. ayniqsa, umumiy psixologiya yosh va pedagogik psixologiya, mehnat psixologiyasi yo'nalishida barakali ijod qildi. 6 uning «pamyat». - t., 1941; «psixologiya» (qisqacha izohli lug'at) gosizdat, 1946; «psixologiya» (redagogika oliy o'quv yurtlari uchun o'quv qo'llanma). - m., uchpedgiz, 1954, 1956, 1959; «psixologiya» (pedagogika oliy o'quv yurtlari uchun qo'llanma) uchpedgiz, 1957, 1960 (2 …

3 / 19

ri bo'lgan sh. bayburova domlaning rus tilidagi ma'ruzalarini o'zbek tiliga tarjima qilib, talabalarga o'zbek tilida psixologiyadan ma'ruzalar o'qidi va psixologiya sohasidagi bilimlarni mujassamlashtirib, o'zbek tilida «psixologiya» darsligini 1949-yili chop ettirdi. bu darslik sirtqi va kunduzgi bo'lim talabalari uchun o'zbek tilida yagona o'quv qo'llanma edi. keyinchalik p.i. ivanovning «psixologiya» kitobi o'zbek tilida chop etildi. 9 bolalar psixologiyasi sohasida ham katta ishlar amalga oshirildi. 1964- yili a.a. asqarxo'jayev, p.i. leventuyev, m. vohidov, e. chudnovskiylarning «bolalar psixologiyasining ocherklari» nomli qo'llanmasi chop etildi. bunda bolaning dunyoga kelgan kunidan boshlab to 17-18 yoshgacha bo'lgan davrdagi anatomo-fiziologik xususiyatlari, psixologik xususiyatlari, bolalar shaxsining shakllanishi masalalari keng yoritib berildi. 10 p.i. leventuyev yosh avlodni mehnatga tayyorlash, adabiy ijodiyot psixologiyasini tadqiq qilish ustida ish olib bordi. m. vohidov esa bolalar psixologiyasini talqin qilib, darslik yaratishga kirishdi. 1965-yili birinchilardan bo'lib, i.m. krasnobayev «yuqori sinf o'quvchilarida axloqiy e'tiqodlarning rivojlanishi», 1971-yili davletshin muhammad gabdulgalimovich leningradda «o'quvchilarning texnika qobiliyati psixologiyasi» bo'yicha doktorlik dissertatsiyasini …

4 / 19

ik o'quv yurtlarida o'quv jarayoniga pedagogik texnologiyani tatbiq etishning ilmiy asoslariga e'tibor qaratdi 12 m.g. davletshin psixologiya fanlar doktori (1971), professor (1972), o'zbekiston respublikasida xizmat ko'rsatgan fan arbobi, nizomiy nomli tdpu psixologiya kafedrasi mudiri, 270 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi, 50 ga yaqin nomzodlik dissertatsiyasining ilmiy rahbari, ko'plab doctor lik dissertatsiyasiga ilmiy maslahatchi bo'ldi. uning ilmiy ishlari ichida: 5-7-sinf o'quvchilarida texnik qiziqishlarini shakllantirish» (1956), «qiziqish va ta'lim» (1962), «maktab o'quvchilarining texnika qobiliyati psixologiyasi» (1971), kabi o'quv-metodik qo'llanma va ilmiy maqolalari psixologiya fanining ravnaqida muhim ahamiyat kasb etmoqda. 13 iste'dodli olim, o'zbekiston respublikasida xizmat ko'rsatgan fan arbobi m.g. davletshin o'zbekistonda psixologiya fanining o'qitilishini takomillashtirish, uzluksiz ta'lim jarayonida pedinstitut va universitetlar uchun o'qituvchilar tayyorlashning psixologik masalalari, umumiy va pedagogik psixologiya oliy pedagogika o'quv yurtlarining o'quv jarayoniga pedagogik texnologiyalarni tatbiq etishning ilmiy asoslari maktablarga psixologik xizmat ko'rsatishning ilmiy metodologik asoslariga bag'ishlangan ko'plab anjumanlarning tashkilotchisidir. 14 psixologiya fanining taraqqiyotida m.x. rahmonovaning roli ham muhimdir. …

5 / 19

ohasi o'quvchilarning o'quv faoliyatida mnemik jarayonlarni o'rganishga bag'ishlangan edi. shuningdek, u o'zbekistonda psixologik fikrlarning rivojlanishi tarixi, bolalarning psixologik xususiyatlarini keng miqyosda o'rgandi. o'zining ko'p yillik tajribalariga suyanib, 1981-yili «psixologiya» darsligini yaratdi. 16 respublikamiz mustaqillikka erishgandan keyin o'zbekistonda psixologiya fanining rivojida keskin burilish yuz berdi. hozirgi kunda ko'plab fan nomzodlari bilan birga fan doktorlari, professorlar faollik ko'rsata boshladilar. jumladan, g. shoumarov (1990-yilda fan doktori, 1993-yili professor) differensial psixologiya, ijtimoiy psixologiya, etnopsixologiya, oila psixologiyasi, shaxs psixologiyasi, psixodiagnostika, o'zbek oilasining ijtimoiy psixologik, etnopsixologik xususiyatlari masalasini o'rganishga katta e'tibor berdi. respublikada psixologik xizmat ko'rsatishni tashkil qilish, yosh va pedagogik psixologiya, boshqaruv psixologiyasini yoritishga oid darsliklar, o'quv qo'llanmalari, ilmiy-amaliy maqolalar yaratdi. 17 e. g'oziyev (1992-yilda psixologiya fanlari doktori, 1994-yilda professor), ta'lim jarayonida o'quvchilar tafakkurining o'sishi, o'quvchilarni umumlashtirish usullariga o'rgatish va ularning aqliy taraqqiyoti, o'quv faoliyatini boshqarish, tafakkur, xotira, shaxs, psixologiyasi masalalari, bilish nazariyasining psixologik muammolari, komil insonni tarbiyalashning psixologik asoslari kabi masalalarni yoritishga e'tibor berdi. …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda psixologiya fanining qisqacha tarixiy taraqqiyoti"

pedagogika fan sifatida. tibbiyotda pedagogik bilimlarning o‘rni va ahamiyati p.o.q o'zbekistonda psixologiya fanining qisqacha tarixiy taraqqiyoti p.o.q 1 o'rta osiyo xalqlari uzoq o'tmishga, ko'p asrlik tarixga, boy madaniy merosga egadir. o'rta osiyoning markazida joylashgan o'zbekiston sharqning eng qadimiy madaniy o'choqlaridan biri bo'lib, u jahon fani tarixiga munosib hissa qo'shdi. xorazmlik olim al-xorazmiyning nomi bizning davrimizgacha “algoritm” degan matematika termini orqali yetib kelgan. yevropada “alfaganus” nomi bilan mashhur bo'lgan atoqli olim ahmad al-farg'oniyning “astronomiya asoslari” degan ensiklopedik asari xv asrda g'arbiy yevropada juda mashhur bo'lgan edi. 2 o'rta asrlarda «faylasuflar mirzosi» deb nom qozongan buxorolik mutafakkir, atoqli olim abu ali ibn sinon...

This file contains 19 pages in PPTX format (544.9 KB). To download "o'zbekistonda psixologiya fanining qisqacha tarixiy taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda psixologiya fanin… PPTX 19 pages Free download Telegram