iqtisodiy ta’limotlar tarixi

PPTX 20 pages 6.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining predmeti va uslubi iqtisodiy hodisalarni tushuntirishga bo‘lgan ehtiyoj qachon va qanday yuzaga kelgan? , “iqtisodiy tarmoqlar tarixi” kursi iqtisodiy fanlar tizimida muhim o’rin egallaydi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining o‘rganish predmeti – iqtisodiy jarayonlarga bo‘lgan iqtisodiy qarashlar evolyusiyasi, iqtisodiy g‘oya va nazariyalarning shakllanish, rivojlanish qonuniyatlari va ularning almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi. iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanining predmeti bo’lib, ma’lum davrlardagi u yoki bu ijtimoiy qatlamlar, insonlar manfaatini ifoda etuvchi iqtisodiy g’oyalar va ijtimoiy konsepsiyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi iqtisodiy ta’limotlar bilan jamiyat iqtisodiyoti bevosita bog‘liq. jamiyatning rivojlanishida uning ahamiyati juda katta. iqtisodiy ta’limotlar iqtisodiy jarayonlarni to‘g‘ri aks ettirish, ularga faol ta’sir ko‘rsatish orqali ijtimoiy taraqqiyotning tezlashishiga ta’sir ko‘rsatadi. hammaga ma’lumki, ko‘pchilik konsepsiyalar davlatlarning iqtisodiy dasturlari asosi hisoblanib kelindi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanini o‘rgangach, iqtisodchi mutaxassislar, eng avvalo, jahon iqtisodiyoti va milliy iqtisodiyot rivojlanishining obyektiv qonunlarining mohiyatini ochib berish, muqobil xo‘jalik qarorlarini asoslab …

2 / 20

sababli prinstipda ilmiy emas deyish mumkin emas» deb yozadi taniqli iqtisodchi t.kun bu fan boshqa iqtisodiy va tarixiy, ayniqsa iqtisodiyot nazariyasi fani bilan bevosita bog’liq. iqtisodiy ta’limotlar tarixi ancha keng davrni qamrab olgan va mustaqil harakterga ega. bu fanni o’rganish orqali ekonomiks, xalq xo’jaligi tarixi, iqtisodiy tarix va iqtisodiy konsepsiyalar hamda aniq iqtisodiy predmetlarni o’zlashtirish osonlashadi, u yoki bu iqtisodiy o’zgarishning shart-sharoitlari va oqibatlarini tahlil etishga katta ko’mak beradi 1922-1996 taniqli iqtisodchi olim j.k.gelbreyt: «amalda iqtisodiy g’oyalar o’z davri va vujudga kelish joyining mahsuli bo’lib, ular bilan chambarchas bog’langandir; bu g’oyalarni ular tushuntirib berayotgan dunyodan mustaqil ravishda ajratib qarash mumkin emas; bu dunyo esa doimo o’zgarishda bo’ladi, agar bu g’oyalar o’z maqsadlariga to’la javob berishni ko’zlasalar, doimo shunga mos ravishda o’zgarib turishlari kerak», deb yozgan edi iqtisodiy ta’limotlar tarixini o’rganishda ma’lum davrlash tizimidan foydalaniladi. 1908-2006 taniqli davlat arbobi uinston cherchill (1874-1965) «qayerga borishimizni bilish uchun, qayerdan chiqqan ekanligimizni bilishimiz kerak», …

3 / 20

tab iqtisodiy jarayonlarni tushuntirishda o‘ziga xos uslubni qo‘llaydi (masalan, fiziokratlar – tabiatga, klassiklar – mehnatga, monetaristlar – pul omiliga urg‘u berishgan). yetakchi vakillar: har bir maktabni rivojlantirgan olimlar bo‘ladi (a. smit, k. marks, j. m. keyns va boshqalar). ta’sir doirasi: maktablarning g‘oyalari iqtisodiy siyosat va jamiyat rivojiga ta’sir etadi. iqtisodiy ta’limotlar tarixida iqtisodiy maktablar davr maktab / yo‘nalish asosiy vakillar asosiy g‘oya qadimgi davr (mil.avv. iv ming y. – milodiy v asr) qadimgi iqtisodiy qarashlar aristotel, ksenofont, konfutsiy, ibn xaldun boylik, mulk, mehnat va adolat haqidagi dastlabki qarashlar; xo‘jalik yuritish va narx tushunchalari o‘rta asrlar (v–xv asrlar) diniy-falsafiy ta’limotlar foma akvinskiy, abu yusuf, al-farobiy, ibn xaldun “adolatli narx”, foiz taqiqlari; iqtisodiy hayot axloqiy va diniy qoidalar bilan tartibga solinishi xvi–xvii asrlar merkantilizm t. man, a. monkreten boylik manbai – tashqi savdo; oltin-kumush to‘plash; davlatning faol aralashuvi xviii asr fiziokratlar f. kene, a. tyurgo boylik manbai – qishloq xo‘jaligi; “tabiiy tartib” …

4 / 20

sh g’oya - jamiyat, insoniyat, ayrim shaxslarning boyligi masalasidir. maqsad bir, lekin unga eltadigan yo’llar nihoyatda xilma-xil ekanligini ko’ramiz. ilk kapitalistik munosabatlar vujudga kelgan davrgacha (xv asr) bo’lgan iqtisodiy g’oyalardagi umumiylik shuki, barcha donishmandlar va ularning yozgan asarlarida mehnat va yer boylikning asosiy vositasi ekanligi turli yo’llar bilan talqin etiladi, ularda ishlab chiqarish sohasi asosiy deb hisoblangan xv-xvii asrlarda (qisman xviii asr boshlarida) yangi iqtisodiy ta’limot — merkantilizm vujudga keldi. merkantilizm to‘g‘risida qisqa ma’lumot beradigan bo‘lsak, uning mohiyati iqtisodiy siyosatda mamlakatda va davlat xazinasida nodir metallarni ko‘proq to‘plash, ta’limotda esa muomala (savdo, pul aylanmasi) sohasidagi iqtisodiy qonuniyatlarni izlashdir, ya’ni avvalgi davrdagi g‘oyalardan keskin farq qiladi. keyingi muhim o’zgarish, bu klassik iqtisodiy maktabning yuzaga kelishidir (xviii asr). bu iqtisodiy ta’limot ichida fiziokratizm ham vujudga keldiki, uning umri uncha uzoq bo’lmadi. klassik maktab g’oyalari hozirgi davrda ham turli shakllarda qayta namoyon bo’lmokda (neoklassik, liberal, neoliberal... xix asr 2-yarmida avvalgi g’oyalarga, marksizmga muholif …

5 / 20

nish zarur? mesopotamiya 1. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va furot daryolarning oralig‘idagi joylarni «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, «ikki daryo oralig‘i» ma’nosini bildiradi. dajla va furot daryolari hozirgi turkiya chegarasidan boshlanib, sharq tomon oqib fors ko‘rfaziga quyiladi. bu ikki daryo atrofidagi joylarning tuprog‘i unumdor, suvi ko‘p bo‘lib, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishiga juda qo‘l kelardi. ayni zamonda ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumerlar bo‘lib, eng dastlabki yozuvni o‘shalar yaratgan. dastlabki yozuv ijod qilingandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tiliga kira boshladi. demak, o‘sha davrdan, ya’ni qadimgi dunyo – quldorlik davridan boshlab dastlabki iqtisodiy fikrlar shakllana boshladi. . ko’hna bobil iqtisodiy fikrlari 2. qadimgi sharqda ancha rivojlangan davlatlardan biri bobil bo‘lgan. unda xususiy mulkchilik va tovar-pul munosabatlari nisbatan tez rivojlana boshladi. jamiyatdagi kishilar borgan sari ko‘proq tovar ayirboshlashga jalb qilinardi. ularning ba’zilari sudxo‘rlar to‘riga ilinib, xonavayron bo‘ldi va qullarga aylandi. to‘la huquqli bo‘lmagan …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy ta’limotlar tarixi"

prezentatsiya powerpoint “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining predmeti va uslubi iqtisodiy hodisalarni tushuntirishga bo‘lgan ehtiyoj qachon va qanday yuzaga kelgan? , “iqtisodiy tarmoqlar tarixi” kursi iqtisodiy fanlar tizimida muhim o’rin egallaydi. “iqtisodiy ta’limotlar tarixi” fanining o‘rganish predmeti – iqtisodiy jarayonlarga bo‘lgan iqtisodiy qarashlar evolyusiyasi, iqtisodiy g‘oya va nazariyalarning shakllanish, rivojlanish qonuniyatlari va ularning almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi. iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanining predmeti bo’lib, ma’lum davrlardagi u yoki bu ijtimoiy qatlamlar, insonlar manfaatini ifoda etuvchi iqtisodiy g’oyalar va ijtimoiy konsepsiyalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va almashinuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi iqtisodiy ta’limotlar...

This file contains 20 pages in PPTX format (6.3 MB). To download "iqtisodiy ta’limotlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy ta’limotlar tarixi PPTX 20 pages Free download Telegram