xayol

PPTX 25 pages 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
prezentatsiya powerpoint 9. mavzu:xayol reja: 9.1. xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. 9.2. xayol turlari va jarayonlari. 9.3. xayol va ijodkorlik. 9.4. xayolning individual xususiyatlari va rivojlanishi foydalanilgan adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 3. drujinina v.. “psixologiya “. uchebnik. “piter”, 2003. mavzu yuzasidan tayanch so‘zlar: xayol - odamning ongida ilgaridan bor bo‘lgan vaqtli aloqalarning qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo‘shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilish. agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. giperbolizatsiya – obrazlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish shuningdek, alohida qismlarni o‘zgartirishdir. urg‘u berish – ayrim belgilarni ta’kidlash orqali obrazlar yaratish. 9.1. xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. insonning er sayyorasida yashovchi birorta mavjudotga xos bo‘lmagan sifat – yangilik yaratish qobiliyatini o‘rganib, inson psixikasining yana bir noyob hodisasi bilan to‘qnashamiz. uning mohiyati insonning o‘z ongida …
2 / 25
ra tasavvurlaridan ularda inson hali duch kelmaganlari aniqlanishi va shu tarkibda bo‘lishi bilan farq qiladi. bular inson ko‘z o‘ngida sodir bo‘lmagan va bo‘lishi mumkin bo‘lmagan hodisalar, dalillar, voqealardir. xayol obrazlari o‘zida sodir bo‘lishi kutilgan voqea va hodisalarni tutishi mumkin. shu bilan birga, xayollarda kashf etilgan yangilik doimo haqiqatda mavjud bo‘lganlar bilan u yoki bu darajada bog‘langan bo‘ladi. xayol obrazlari idrok obrazlariga, shuningdek, xayolda chuqur o‘zgarishlarga uchraydigan xotira tasavvurlariga ham tayanadi. insonning individual taraqqiyoti jarayonida xayol tafakkur bilan uzviy aloqada shakllanadi. xayol obrazlarini tuzish inson aqliy taraqqiyotining yuqori darajasidagina amalga oshishi mumkin. ko‘p hollarda xayol yangi echimni topish zaruriyati tug‘ilganida, ya’ni, harakatdan o‘zib ketgan holda aks ettirish talab etilgan muammoli vaziyatda yuzaga keladi. xayol natijasida inson kelajakni oldindan ko‘ra oladi va o‘z hulq-atvorini boshqaradi, atrof-olamni ijodkorlik bilan o‘zgartiradi. xayol – mehnat faoliyatida shakllangan psixik faollikning maxsus tarzda inson tomonidan ifodalanishi. xayol voqelikni avvaldan aks ettirishni ta’minlaydi, bunda o‘tmishning kelajakdagi proeksiyasi hosil …
3 / 25
xayolning fiziologik asosi nerv aloqalarini dolzarblashtirish, ularning emirilishi, qayta guruhlarga qo‘shilib, yangi tizimlarga birlashishi, o‘tmish tajribada shakllanib bo‘lgan vaqtinchalik aloqalar yangi uyg‘unliklarining hosil bo‘lishidan iborat. bunda mavjud bo‘lgan vaqtinchalik aloqalarning oddiy holda dolzarblashtirilish yangilikning yaratilishiga olib bormaydi. yangilikning yaratilishi avval bir-biri bilan uyg‘unlashmagan vaqtinchalik nerv aloqalaridan hosil bo‘lgan uyg‘unlikni taqazo etadi. xayol jarayoni ikkila xabarlovchi tizimlarning hamkorlikdagi faoliyatidan iborat. bunda ikkinchi xabar tizimi – so‘z katta ahamiyatga ega bo‘ldi. barcha ko‘rgazmali obrazlar u bilan uzluksiz ravishda bog‘langandir. so‘z xayol obrazlarining hosil bo‘lish manbai bo‘lib xizmat qiladi, ularning tarkib topish yo‘lini nazorat qiladi, ularni saqlab qolish, mustahkamlash, o‘zgartirish vositasi hisoblanadi. xayol doimo voqelikdan chetga chiqishdir,lekin istalgan vaziyatda xayol manbai – ob’ektiv voqelik hisoblanadi. inson hayotida xayol qator maxsus vazifalarni bajaradi. ulardan birinchisi voqelikni obrazlarda ifodalash va masalalarni hal etishda ulardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishdan iboratdir. xayolning bu vazifasi tafakkur bilan bog‘liq bo‘lib, unga organik tarzda kiritilgandir. xayolning ikkinchi vazifasi emotsional holatlarni …
4 / 25
ularning bexatoligi, joriy qilish jarayonini baholash. xayol yordamida biz organizmning ko‘plab psixofizioligik holatlarini boshqarishimiz, kutilayotgan faoliyatga moyillashtirishimiz mumkin. insonning irodaviy yo‘l bilan xayol vositasida organik jarayonlarga ta’sir ko‘rsatishi, nafas olish maromi, tomir urish tezligi, qon bosimi, tana haroratini o‘zgartirishi mumkinligini isbotlovchi dalillar ma’lumdir. ushbu dalillar autotrening asosida o‘z tasdig‘ini topgan. 9.2. xayol turlari va jarayonlari. xayol turlari tasniflanishining bir necha xillari mavjud, ularning har biri asosida xayolning ahamiyatga molik belgilari: faollik, inson maqsadlari bilan aloqasi, yangi obrazlar yaratish mustaqilligiga egadir. faollik belgisi bo‘yicha xayol faol va sust xayolga bo‘linadi. faol xayol doimo ijodiy va shaxsiy masalani hal etishga qaratilgan, aniq amaliy faoliyatni bajarish bilan bog‘liq. faol xayol kelajakka qaratilgan bo‘lib, vaqtdan ma’lum daraja sifatida foydalanadi. u masala tomonidan uyg‘otiladi va yo‘naltiriladi, irodaviy sharoitlar bilan aniqlanadi va iroda nazoratiga bo‘ysunadi. faol xayol o‘zida artistlik, ijodkorlik, tanqidiy, yaratuvchilik va antitsipiruyushee xayol turlarini mujassamlashtiradi. obrazlarning mustaqilligi va haqiqiyligiga bog‘liq ravishda xayol yaratuvchi va …
5 / 25
. ijodiy xayol inson ijodiy faoliyati barcha turlarining tarkibiy qismi asosi bo‘lib hisoblanadi. antitsipatsiyaviy xayol insonning juda muhim va zarur qobiliyati – kelajakdagi voqealarni oldindan sezish, harakatlarining natijasini ko‘ra olish va boshqalar asosida yotadi. insonning bu qobiliyatiga binoan inson «fikriy nigoh» yordamida kelajakda o‘zi, boshqa odamlar yoki atrofdagilar bilan nimalar sodir bo‘lishini ko‘ra oladi. sust xayol ichki, sub’ektiv omillarga bo‘ysunadi. bunda amaliy faoliyatdan to‘liq yoki deyarli to‘liq bo‘lgan ajralish mavjud. bunda fantaziya hayotga tadbiq etilmaganobrazlarni yaratadi, amalga oshmaydigan yoki tadbiq etilmaydigan hulq-atvor dasturlari rejalashtiradi. sust xayol jarayonida qandaydir ehtiyoj yoki tilakning noreal, xayoliy qondirilishi amalga oshiriladi. bunday xayolning materiallari sifatida obrazlar, tasavvurlar, tushuncha elementlari va tajribada to‘plangan boshqa ma’lumotlar xizmat qiladi. sust xayol ixtiyorsiz va ixtiyoriy bo‘lishi mumkin. ixtiyorsiz xayol inson irodasidan tashqarida, boshqa u yoki bu idrok qilishga bog‘liq ravishda yuzaga keladi. bu, asosan, ong faoliyati, ikkinchi xabar tizimining kuchsizlanishida, yarim uyqu, affekt holatida, uyquda, ongning patologik buzilishlarida (gallyusinatsiyada), …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xayol"

prezentatsiya powerpoint 9. mavzu:xayol reja: 9.1. xayol va uning fiziologik asosi haqida tushuncha. 9.2. xayol turlari va jarayonlari. 9.3. xayol va ijodkorlik. 9.4. xayolning individual xususiyatlari va rivojlanishi foydalanilgan adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.yugay, n.a.mirashirova “obshaya psixologiya” – tashkent 2014. 3. drujinina v.. “psixologiya “. uchebnik. “piter”, 2003. mavzu yuzasidan tayanch so‘zlar: xayol - odamning ongida ilgaridan bor bo‘lgan vaqtli aloqalarning qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo‘shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilish. agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. giperbolizatsiya – obrazlarni kattal...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "xayol", click the Telegram button on the left.

Tags: xayol PPTX 25 pages Free download Telegram