mexanika

PPTX 49 pages 875.0 KB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 875.0 KB

File type PPTX

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

mm_1 mexanika matboboeva s 1-ma'ruza umumiy fizika kafedrasi 2024 1 ma'ruza rejasi fizika predmeti. texnikaning rivojlanishi va mutaxassis kadrlarning shakllanishida fizika predmetining ahamiyati. fizika kursining tuzilishi va maqsadi. mexanikaviy harakat. fizikaviy modellar: moddiy nuqta, absolyut qattiq jism. fazo va vaqt. moddiy nuqta kinematikasi. nuqtaning aylana bo'ylab harakati. egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. normal va tangentsial tezlanishlar. aylanma harakatning kinematikasi. burchakli tezlik va burchakli tezlanish. harakatning chiziqli va burchakli tavsiflari bog'lanishi. 2 fizika fani – tabiat hodisalarining oddiy va umumiy qonuniyatlarini, moddalar tuzilishi va xususiyatlarini, ularning harakati qonuniyatlarini o'rgatuvchi fandir. 3 fizika fanining amaliy ahamiyati 4 fizika elektro- texnika radio- elektronika mashina va mexanizmlar nazariyasi quyosh energetikasi telekommunikatsiya va radioaloqa energetika nanotexnologiya mikroelektronika fizika kursining asosiy vazifalari kelajakda muhandislik masalalarini echishga yordam beruvchi, fizikaning barcha sohalariga tegishli aniq masalalarni echish usullari va ko'nikmalarini o'zlashtirish ilmiy fikrlashni, xususan, turli fizikaviy tushuncha va qonunlarning qo'llanilish chegaralarini to'g'ri tushinishni shakllantirish bo'lajak muhandislarning texnikaga …

2 / 49

t – bu shunday harakatki, unda harakat qilayotgan jism bilan mustahkam bog'langan istalgan to'g'ri chiziq boshlang'ich holatiga nisbatan parallelligini saqlab qoladi. 7 tebranma harakatlar 8 aylana bo'ylab harakat 9 klassik mexanika, tezligi yorug'likning vakuumdagi tezligidan (s~3·108 m/s) sezilarli ravishda kichik tezlikka ega bo'lgan (v << s) makroskopik jismlarning harakati qonunlarini o'rganadi. 10 yorug'lik tezligiga yaqin yoki teng tezliklarga ega bo'lgan mikroskopik jismlar harakati qonunlarini maxsus nisbiylik nazariyasiga asoslangan relyativistik mexanika o'rganadi. bu mexanika a.eynshteynning 1905-1914 yillarda yaratgan nisbiylik nazariyasiga asoslangan. 11 kvant mexanikasi mikroskopik jismlarning (molekulalar, alohida atomlar, elementar zarrachalar) harakatlarini, atom va molekulalar tuzilishi va xususiyatlarini ifodalaydi. 1900 yilda, m.plank issiqlik nurlanishi energiyasi to'g'risida ilmiy ma'ruza qilganidan so'ng, kvant mexanikasiga asoslangan kvant fizikasi tashkil topgan deb hisoblanadi. 12 klassik mexanikaning nisbiy joylashishi 13 xbt (si, système international d’unités) — xalqaro birliklar tizimi xbtning asosiy birliklari; uzunlik birligi – metr yorug'likning vakuumda 1/299 792 458 s vaqt intervalida bosib o'tgan …

3 / 49

16 qismiga teng bo'lgan temperatura birligiga aytiladi. modda miqdori – mol, 0.012 kilogramm massali 12 – uglerod atomidagi strukturali elementlar soniga teng bo'lgan tizimning modda miqdoriga aytiladi. strukturali elementlar atomlar, molekulalar, ionlar, elektronlar va boshqa zarrachalardan iborat bo'lishi mumkin. yorug'lik kuchi – kandela manbaning berilgan yo'nalishida, 540.10 12 gts chastotali, 1/683 vt/steradian yorug'lik energetik kuchiga ega bo'lgan monoxromatik nurlanish chiqaradigan yorug'lik kuchiga aytiladi. 16 fizikaviy fazo: uch o'lchamli – jismlarning holati uchta koordinatalar bilan to'la aniqlanadi. izotrop – fazoning barcha yo'nalishlar bo'yicha xususiyatlari bir xildir va o'zgarmasdir. bir o'lchamli - fazoning barcha nuqtalaridagi xususiyatlari bir xildir. vaqt: bir o'lchamli – vaqt o'qida o'tish yo'nalishi keltiriladi. bir jinsli – vaqt o'qining barcha nuqtalarida vaqt xususiyati birxildir. bir xil o'tishli 17 sanoq tizimi jismlarning fazodagi vaziyatini aniqlashga imkon beradigan, qo'zg'almas jism bilan bog'langan koordinatalar tizimi fazoviy sanoq tizimi deb ataladi. 18 dekart koordinata tizimi tanlab olingan fazoviy sanoq tizimidagi har bir nuqtaning …

4 / 49

atan juda kichik bo'lgan jismga aytiladi. oyning geometrik o'lchamlari ergacha bo'lgan masofaga nisbatan juda kichik bo'lgani uchun oyni moddiy nuqta deb hisoblash mumkin 22 quyosh atrofida aylanayotgan erni moddiy nuqta deb hisoblash mumkin 23 tezlik moduli vaqt o'tishi bilan o'zgarmas qolsa, bu harakat tekis harakat deb ataladi. tezlik ko'chish 24 notekis harakatda nuqtaning t1 - t2 vaqt oraligida bosib o'tgan yo'li s quyidagi integral bilan ifodalanadi istalgan teng vaqt oraliklarida jism har xil ko'chsa, bu harakat notekis harakat deb ataladi. agarda vaqt o'tishi bilan tezlik moduli oshib borsa, u holda harakat tezlanuvchan harakat deb ataladi, tezlik moduli kamaygan holda - sekinlanuvchan deb ataladi. 25 tekis tezlanuvchan harakatda jismning teligi istalgan teng vaqt oraliklarida bir xil o'zgaradi. xalqaro birliklar tizimida tezlanish 1m/s2 bilan o'lchanadi. 26 harakatning kinematik tenglamasi moddiy nuqta harakati qonunini va koordinatalar yoki r radius vektorning t vaqtga bog'liq funktsional bog'lanishini ifodalaydi. 27 harakat traektoriyasi – bu tanlangan sanoq …

5 / 49

lishda bo'ladi. bu erdan 32 oniy tezlik vektori jism harakati bo'yicha traektoriyaning berilgan nuqtasiga o'tkazilgan urinmaga yo'nalgan, rasmda v1 tezlik vektori a nuqtada, v2 tezlik vektori v nuqtada keltirilgan. o'rtacha tezlik vektori ham δr ko'chish vektoriga o'xshash yo'nalgan ( a va v nuqtalarni birlashtiruvchi to'g'ri chig'iq bo'ylab) . 33 bosib o'tilgan s yo'lning t vaqtga bog'liq grafigi t vaqt momentida v(t) tezlik vektori s(t) egri chiziq urinmasiga yo'nalgan bo'ladi. t o'q bilan urinmaning xosil qilgan burchagi quyidagiga teng 34 bosib o'tilgan yo'l chizmasining geometrik ma'nosi nuqtaning bosib o'tgan yo'l uzunligi kuzatilayotgan t vaqt oraligida nuqta traektoriyasining barcha qismlari uzunliklarining yig'indisiga tengdir. yo'l uzunligi vaqtning skalyar funktsiyasidir. bosib o'tilgan yo'l v =v(t) egri chiziqning t1 dan t2 vaqt intervali bilan chegaralangan yuzasini belgilaydi. 35 agarda harakat birnecha yo'nalishlarda sodir bo'lsa, tezlik vektorini dekart koordinata tizimi o'qlari bo'yicha tashkil etuvchilarga ajratish mumkin. yo'nalishlar bo'yicha tezlikning tashkil etuvchilari tegishli koordinatalarning vaqt bo'yicha birinchi …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanika"

mm_1 mexanika matboboeva s 1-ma'ruza umumiy fizika kafedrasi 2024 1 ma'ruza rejasi fizika predmeti. texnikaning rivojlanishi va mutaxassis kadrlarning shakllanishida fizika predmetining ahamiyati. fizika kursining tuzilishi va maqsadi. mexanikaviy harakat. fizikaviy modellar: moddiy nuqta, absolyut qattiq jism. fazo va vaqt. moddiy nuqta kinematikasi. nuqtaning aylana bo'ylab harakati. egri chiziqli harakatda tezlik va tezlanish. normal va tangentsial tezlanishlar. aylanma harakatning kinematikasi. burchakli tezlik va burchakli tezlanish. harakatning chiziqli va burchakli tavsiflari bog'lanishi. 2 fizika fani – tabiat hodisalarining oddiy va umumiy qonuniyatlarini, moddalar tuzilishi va xususiyatlarini, ularning harakati qonuniyatlarini o'rgatuvchi fandir. 3 fizika fanining amaliy ahamiyat...

This file contains 49 pages in PPTX format (875.0 KB). To download "mexanika", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanika PPTX 49 pages Free download Telegram