kimyoviy bog‘ lanish turlari

PPTX 24 pages 1.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

slayd 1 kimyoviy bog'lanish paxtaobod abu ali ibn sino nomidagi jamaoat salomatligi texnikumi soloxiddinova gavxaroy kimyoviy bog'lanish turlari. elektromanfiylik. kovalent bog'lanish va uning asosiy xususiyatlari. donor-aktseptor mexanizm. ion bog'lanish. metall bog'lanish. vodorod bog'lanish. reja: 3 kimyoviy bog'lanish hosil bo'lish tabiatiga qarab 4 ta asosiy turga bo'linadi. kovalent bog'lanish 2. ion bog'lanish 3. metall bog'lanish 4. vodorod bog'lanish (bog'lanishning o'ziga xos turi) atomlar orasida kimyoviy bog'lanish natijasida 3 turdagi bog' paydo bo'ladi σ (sigma)- bog' δ (delta)- bog' π (pi) - bog' elektron bulutlarining o'zaro qoplanishi natijasida hosil bo'lgan bog'lanish. kovalent bog'lanish – bog' hosil bo'lishida qatnashayotgan atomlarning hammasi toq elektronlar bilan qatnashadi. almashinish mexanizmi bo'yicha kovalent bog'lanish ikki xil bo'ladi. kovalent bog'lanish ikki xil mexanizm asosida hosil bo'ladi. a) almashinish mexanizmi: 1) qutbsiz kovalent bog'lanish – elektromanfiyligi bir xil bo'lgan atomlar o'zaro toq elektronlari bilan qoplanishidan hosil bo'lgan bog'lanish. masalan: h2, o2, n2, ncl3, cs2, cl2, br2, o3, p4, i2 …

2 / 24

linmagan (taqsimlanmagan) juft elektroni bilan (donor) ikkinchisi bo'sh orbitali bilan (aktseptor) qatnashsa, donor-aktseptor bog'lanish deyiladi. b) donor-aktseptor mexanizmi: so – is gazi (bitta), nh4+ – ammoniy ioni (bitta), h3o+ – gidroksoniy ioni (bitta) barcha kompleks birikmalarda hosil bo'ladi. 9 10 kovalent bog'lanish xossalari bog' uzunligi, bog' energiyasi, bog' tartibi, bog' to'yinuvchanligi, bog' yo'naluvchanligi, bog'lar orasidagi burchak (valent burchak) bog' uzunligi – bog' hosil qilgan atomlar yadrolari orasidagi masofa bog' uzunligi deyiladi. bog' uzunligi nm – nanometr yoki å – angistremda o'lchanadi. 11 bog' energiyasi – kimyoviy bog'ni uzish uchun sarflanadigan energiya bog' energiyasi deyiladi. bog' energiyasi kj/mol yoki kkal/molda o'lchanadi. bog' energiyasi bog' uzunligiga, tabiatiga va bog'lanish turiga bog'liq. 12 bog' tartibi – o'zaro bog' hosil qilgan atomlar orasidagi bog'lanishlar soni bog' tartibi deyiladi. birlamchi, ikkilamchi (qo'sh bog'), uchlamchi (uchbog'), ba'zan to'rtlamchi bog'lanishlar bo'ladi. atomlar orasida bog' qancha ko'p bo'lsa, bog' uzunligi qisqarib, bog' energiyasi ortadi, ya'ni bog' barqarorligi ortadi. …

3 / 24

i elektron orbitallarning hosil bo'lishi atom orbitallarning gibridlanishi deyiladi. atomlardagi elektron pog'onalarning oxirgisi (tashqi qavat) elektronlari orbitalari o'zaro qo'shilib, har xil ko'rinishdagi yangicha elektron orbital hosil qiladi. ko'rinishi va energiyasi har xil bo'lgan s p d f atom orbitallari o'zaro qo'shilib sp, sp2, sp3, sp3d, sp3d2, sp3d3 kabi gibrid orbitallarni hosil qilishi mumkin. 15 ion bog'lanish asosan tipik metallar bilan tipik metalmaslar orasida hosil bo'ladi. tipik metallar – birinchi va ikkinchi bosh gruppacha metallari (li, na, k, rb, cs, fr, be, mg, ca, sr, ba, ra), tipik metalmaslar – oltinchi va ettinchi bosh gruppacha metalmaslari (f, cl, br, i, o, s, se, te). ion bog'lanish – qarama-qarshi zaryadlangan ionlarning elektrostatik tortishi kuchlari natijasida hosil bo'lgan bog'lanishga ion bog'lanish deyiladi. ion bog'lanish yo'naluvchanlik va to'yinuvchanlikka ega emas. ionlar sharsimon tuzilishga ega bo'lib, ularda zaryad bir xil tarqaladi, shuning uchun ikkita ion o'zaro tortilishi uchun fazoda aniq bir yo'nalishda bo'lishi shart emas …

4 / 24

osan metallar va qotishmalarda metall bog'lanish kuzatiladi. metallarning barcha xossalari metall bog'lanish va metalning atom tuzilishiga bog'liq. metal bog'lanish – metall ionlari va umumiy elektron buluti hisobidan hosil bo'ladi. metallarning suyuqlanish, qaynash haroratlari yuqoriligi, issiqlik va elektr o'tkazuvchanligining yaxshiligi, bolg'alanuvchanligi metallarga xos metall bog'lanish evazigadir. 20 vodorod bog'lanish – elektromanfiyligi katta bo'lgan atomlarning (f, o, n, cl, br, s, i) vodorod bilan birikmasida vodorod qisman musbatlanadi va qo'shni manfiy atom bilan o'zaro bog' hosil qiladi, bu vodorod bog'lanish deyiladi. vodorod bog'lanish eng kuchsiz bog'lanishdir, lekin u van-der-vals kuchlaridan barqarorroqdir. vodorod bog'lanish tushunchasini 1880 yil m.a.ilinskiy va n.i.beketovlar fanga kiritishgan molekulalararo – ikkita molekula orasida hosil bo'ladi, ichki molekulyar – bitta molekuladagi ikkita funktsional guruh orasida hosil bo'ladi. 21 adabiyotlar ro'yhati parpiev n.a., raximov h.r., muftaxov a.g. anorganik kimyo (nazariy asoslari).-toshkent, “o'zbekiston”, 2000.-479 b. n.s.axmetov. obshaya i neorganicheskaya ximiya. uchebnik dlya vuzov 4-e izd., moskva, “visshaya shkola”, 2001. 743 s. ugay …

5 / 24

muluqot. etiboringiz uchun rahmat! image2.png image3.jpeg image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.wmf image10.png image11.png image12.png image13.wmf image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.jpeg image21.jpeg image22.wmf image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy bog‘ lanish turlari"

slayd 1 kimyoviy bog'lanish paxtaobod abu ali ibn sino nomidagi jamaoat salomatligi texnikumi soloxiddinova gavxaroy kimyoviy bog'lanish turlari. elektromanfiylik. kovalent bog'lanish va uning asosiy xususiyatlari. donor-aktseptor mexanizm. ion bog'lanish. metall bog'lanish. vodorod bog'lanish. reja: 3 kimyoviy bog'lanish hosil bo'lish tabiatiga qarab 4 ta asosiy turga bo'linadi. kovalent bog'lanish 2. ion bog'lanish 3. metall bog'lanish 4. vodorod bog'lanish (bog'lanishning o'ziga xos turi) atomlar orasida kimyoviy bog'lanish natijasida 3 turdagi bog' paydo bo'ladi σ (sigma)- bog' δ (delta)- bog' π (pi) - bog' elektron bulutlarining o'zaro qoplanishi natijasida hosil bo'lgan bog'lanish. kovalent bog'lanish – bog' hosil bo'lishida qatnashayotgan atomlarning hammasi toq elektronlar bilan qa...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "kimyoviy bog‘ lanish turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy bog‘ lanish turlari PPTX 24 pages Free download Telegram