umurtqalilarning qoplovchi,harakat-tayanch va hazmsistemalarining onto-filogenezi

PPTX 14 стр. 50,3 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 50,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

alfraganus university davolash ishi yo’nalishi talabasi g’offorov dilshodbek alfraganus university davolash ishi yo’nalishi talabasi g’offorov dilshodbek tibbiy biologiya umumiy genitika umurtqalilarning qoplovchi, harakat-tayanch va hazm sistemalarining onto-filogenezi reja: 1)qoplovchi a’zolar sistemasi 2)harakat-tayanch sistemasi 3)qo‘l-oyoq skeleti 1)qoplovchi a’zolar sistemasi- organizmning tashqi m uhit bilan bevosita aloqasini ta ’minlaydi, tashqi m uhit o'zgarishlarini sezadi va ularga javob reaksiyalari hosil qilishda qatnashadi. tashqi qoplovchi to ‘qim alar zararli ta ’sirlardan himoya qilish, ta ’sirlarni qabul qilish vazifalarini bajaradi, moddalar almashinishida ishtirok etadi, qo‘shimcha nafas olish va ayirish organlari vazifasini bajaradi. bundan tashqari teri hosilalari harakat organlarining shakllanishida, tuyoqlar, tirnoqlar hosil qilishda, kurash va himoya qilish vositasi sifatida (shoxlar, ninalar va boshqalar) qatnashadi. tibbiyot nuqtai nazaridan teri juda katta aham iyatga ega bo‘lib, uning ko‘rinishiga, rangiga qarab odam organizm ida kechayotgan ayrim xastaliklar haqida fikr yuritish mumkin. masalan, gepatit kasalligida te ri sariq rangga bo‘yalib qoladi, buyrak u sti bezi faoliyati buzilganda suv-tuz almashinuvi …

2 / 14

piteliy bo‘lib, uning hosilalari turli tuzilishdagi bezlardir; 2) korium — zich tolali shakllanmagan biriktiruvchi to‘qimadan tuzilib, undagi kollagen va elastik tolalar turli yo‘nalishda joylashadi. baliqlarning- terisi plakoid va su y ak li ta n g a c h a la r bilan qoplangan. epidermis bir hujayrali shilliq ishlovchi bezlar tutadi. korium zich tolali biriktiruvchi to‘qimadan iborat. plakoid tangachalar asosan tog‘ayli baliqlarda, suyakli tangachalar esa suyakli baliqlarda uchraydi. amfibiyalarning terisi yalang‘och, ya’ni tangachalarsiz bo‘ladi. teri bezlari aj ratadigan shilimshiq terini qurib qolishdan saqlab turadi. bundan tashqari, u bakteriotsid ta ’sirga ham ega. ayrim am fibiyalar terisidagi zaharli bezlar mahsuli ularni dushmandan himoya qiladi. reptiliyalar terisi ularning quruqlikka moslanishida juda katta evolutsion aham iyatga ega. reptiliyalar terisi epidermisining yuqori qatlami shoxlanib, kosa yoki tangachalar hosil qilib, tanani qurib qolishdan saqlaydi. epiderm isning pastki o‘suvchi — m alpigiy qavati shox qavat hujayralarini yangilab turadi. reptiliyalar terisi x u su siy atlarid an yana …

3 / 14

allashishi bilan bog‘liq. bu hosilalar qurib qolish, m exanik ta’sirotlar, issiqlik, qizib ketishlardan saqlaydi. 2)harakat-tayanch sistemasi. harakat-tayanch sistem asining asosiy vazifasi — himoya ham da harakat uchun tayanch botib hisoblanadi. umurtqalilarda skelet uch asosiy qismdan: o‘zak skeleti, qol-oyoq skeleti, bosh skeletidan iborat. 0’zak skeleti dastlab xorda sifatida entodermadan rivojlanadi. xorda asosan kuchli vakuollashgan hujayralardan tuzilgan. um -urtqalilarda xorda asosan embrion davridagina saqlanib, keyinchalik um urtqa pog'onasi bilan almashinadi. to'garak og'izlilar va baliqlarning umurtqa pog'onasi tana va dum qismlaridan tuzilgan. u m urtqalilar soni turlicha bo‘lib, ular tanadan va o‘sim talardan tuzilgan. amfibiyalarda baliqlardan farq li ikki yangi qism — b itta um urtqadan iborat bo‘yin va dumg‘aza bo‘limlari rivojlanadi. reptiliyalarning umurtqa pog'onasi 5 qismdan — bo‘yin, ko‘krak, bel, dum g‘aza va dum bo‘lim laridan tuzilgan. bu qism lardagi um urtqalar soni reptiliyalar turiga qarab o‘zgaradi. qushlarning umurtqa pog'onasi o‘ziga xos tuzilgan bo‘lib, u qushlarning uchishiga yordam beradi. bo‘yin qismi um …

4 / 14

sababli spina bifida anomaliya ham kelib chiqqan. 3)qo‘l-oyoq skeleti. ko‘pchilik baliqlarda suzgichlar tayanch uchun emas, balki suzish vaqtida yo‘nalishni o‘zgartirish uchun xizmat qiladi. lekin panja qanotli baliqlardagi suzgich tayanch vazifasini ham o‘taydi. ularning ju ft suzgichlarida yelka, bilak, panja suyaklari rivojlanadi (39- rasm). evolutsion taraqiyot davomidaquruqlikda yashovch i um urtqalilarning qo‘l-oyoq skelet suyaklari umumiy tuzilishga ega bo‘lib, muayyan umumiy va xususiy o‘zgarishlarga uchragan. mana shu o‘zgarishlar ularning quruqlikdagi xilm a-xil sh aro itlarg a moslashishini ta ’minlaydi. yelka va bilak suyaklari uzunlashadi, kaft oldi suyaklari kaltalashib, soni ham kamayadi. odamning qo‘li o‘ziga xos tuzilgan bo‘lib, u m ehnat qilish a ’zosidir. odamda uchraydigan tu g ‘ma kasalliklar va mayib-majruhliklarning yarmidan ortig‘i skelet anomaliyalariga (yunoncha anom alia — notekis, noto‘g‘ri) to‘g‘ri keladi. ular endogen, genetik va ekzogen omillar ta ’sirida kelib chiqishi mumkin. ko‘pincha bunday o‘zgarishlar embrionning shakllanishi jarayonining oxirgi bosqichlarida kuzatiladi. bunday anom aliyalarga barm oqlarning rivoj lanmay qolishi, p …

5 / 14

umurtqalilarning qoplovchi,harakat-tayanch va hazmsistemalarining onto-filogenezi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umurtqalilarning qoplovchi,harakat-tayanch va hazmsistemalarining onto-filogenezi"

alfraganus university davolash ishi yo’nalishi talabasi g’offorov dilshodbek alfraganus university davolash ishi yo’nalishi talabasi g’offorov dilshodbek tibbiy biologiya umumiy genitika umurtqalilarning qoplovchi, harakat-tayanch va hazm sistemalarining onto-filogenezi reja: 1)qoplovchi a’zolar sistemasi 2)harakat-tayanch sistemasi 3)qo‘l-oyoq skeleti 1)qoplovchi a’zolar sistemasi- organizmning tashqi m uhit bilan bevosita aloqasini ta ’minlaydi, tashqi m uhit o'zgarishlarini sezadi va ularga javob reaksiyalari hosil qilishda qatnashadi. tashqi qoplovchi to ‘qim alar zararli ta ’sirlardan himoya qilish, ta ’sirlarni qabul qilish vazifalarini bajaradi, moddalar almashinishida ishtirok etadi, qo‘shimcha nafas olish va ayirish organlari vazifasini bajaradi. bundan tashqari teri hosilalari ha...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (50,3 КБ). Чтобы скачать "umurtqalilarning qoplovchi,harakat-tayanch va hazmsistemalarining onto-filogenezi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umurtqalilarning qoplovchi,hara… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram