tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi

PPTX 25 pages 547.5 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 547.5 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi statistika va ekonometrika kafedrasi 1 reja: 1.tashqi iqtisodiy faoliyat to’g’risida tushuncha. 2.tashqi iqtisodiy faoliyatni tavsiflovchi ko’rsatkichlar 3.milliy hisoblar tizimida tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi bozor iqtisodiyoti, xususan, makroiqtisodiyot ochiq iqtisodiyotdir. u mamlakatlararo iqtisodiy aloqalarni talab qiladi. bunday iqtisodiy aloqalar bo’lish zaruriyatini esa xalqaro mehnat taqsimoti belgilaydi. chunki xalqaro mehnat taqsimoti iqtisodiy naflik qoidasidan kelib chiqadi. qaysi mahsulotni ishlab chiqarish va eksport qilish qulay bo’lsa, shu mahsulot boshqa mamlakatlarga etkazilib beriladi. nimani mamlakat ichida ishlab chiqarish o’rniga uni tashqaridan keltirish arzonga tushsa, shu tovar import qilinadi. tashqi iqtisodiy faoliyat qaysi bir mamlakatda qaysi tovarlarni sifatli va kam xarajat bilan yaratish uchun imkon bo’lsa, shu soha rivoj topadi. bunday rivojlanish mazkur mamlakatning resurslariga ham bog’liq. masalan, quvayt uchun neftni, yaponiya uchun kompyutr va mashinalarni, aqsh uchun samolyotlarni, hindiston va pokiston uchun choyni, o’zbekiston uchun paxtani eksport qilish qulay. shunday qilib, tashqi iqtisodiy faoliyat - bu turli mamlakatlar o’rtasidagi iqtisodiy …

2 / 25

eksport kvota deganda muayyan tovar (xizmat, kapital)ni eksportga belgilangan hajm (hissa)da ishlab chiqarish va etkazib berish tushuniladi. bu kvota (ke) eng avvalo eksportning (e) yalpi ichki mahsulot (yaim)ga nisbati bilan belgilanadi. ushbu koeffitsient (ke) qancha yuqori bo’lsa, shu qadar davlat xalqaro iqtisodiy munosabatlarga yuqori darajada jalb etilgan bo’ladi. import import (lot. importo – olib kelish) – deganda ichki bozorda sotish uchun mamlakatga xorijiy tovarlar, texnologiya, kapital kiritish va xizmatlar keltirish tushuniladi. import miqdori va tarkibi mamlakatning xalqaro mehnat taqsimotida tutgan o’rniga bog’liq. import kvota - bu har yili mamlakatga keltirishga ruxsat berilgan xorijiy mahsulot hajmini miqdor jihatdan cheklab qo’yishdir. davlat mamlakatga mahsulot keltirishga ijozat beruvchi litsenziyani cheklangan miqdorda beradi va litsenziyasiz importni taqiqlaydi. bugungi kunda jahon savdosiga o’zgarishlarni ikkita holat bilan izohlash mumkin. birinchidan, xalqaro savdo tarkibida xom ashyo, yonilg’i, oziq-ovqat mahsulotlarining hissasi kamaymoqda. ikkinchidan, tayyor mahsulotlar va xizmatlar bozoridagi o’rinlar nisbati o’zgarmoqda. o‘zbekiston davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko’ra 2020 …

3 / 25

a 17.7 15.5 8.3000000000000007 5.9 5.9 2.5 2.2999999999999998 tashqi savdo prodaji 100 respublika toshkent surxondaryo 100 34.200000000000003 1.2 savdo-sanoat palatasi oʼzbekiston savdo-sanoat palatasi tomonidan 2021 yil 4 fevral kuni oziq-ovqat va qishloq xoʼjaligi korxonalari uchun tashqi iqtisodiy faoliyat operatsiyalarida tijorat banklari tomonidan taklif etilayotgan zamonaviy moliya-lashtirish xizmatlariga bagʼish-langan vebinar tashkil etildi. ushbu tadbirda 50 ga yaqin oziq-ovqat va qishloq xoʼjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchi mahalliy korxonalar ishtirok etdilar. 10 vebinar maqsadi vebinarda tashqi savdoni olib borishda eksport va import operatsiyalarini bank tomonidan moliyalashtirishning zamonaviy uslublari mahalliy ishlab chiqaruvchilarga taklif etildi. bunda import operatsiyalarida xorijiy davlatlardan xarid qilinadigan tovarlar boʼyicha ishonchli xorijiy banklar bilan hamkorlikda tovar xarid qilishni moliyalashtirish va tovarni oʼzbekistonga yetib kelishini kafolatlashga qaratilgan bank xizmatlari boʼyicha taqdimot oʼtkazildi. tashqi iqtisodiy faoliyat ishlab chiqarishning xalqaro kooperatsiyalashuvi xalqaro mehnat taqsimotining asosiy rivojlanish yo’nalishlaridan hisoblanadi. bunday kooperatsiyaning asosi bo’lib ishlab chiqarish kuchlarining o’sish darajasi va mamlakat ichida yoki tashqarisida bo’lishidan qat’iy nazar …

4 / 25

tli qog’ozlar; harakatlanuvchi asosiy kapitallar, shu jumladan texnologiyalar; mualliflik huquqlari va boshqa intellektual boyliklar. 2. tashqi iqtisodiy faoliyatni tavsiflovchi ko’rsatkichlar tashqi iqtisodiy aloqalarni tahlil qilishda makroiqtisodiy statistika quyidagi ko’rsatkichlarni hisoblaydi. xalqaro savdo-sotiqni tavsiflovchi ko’rsatkichlar; xalqaro ishlab chiqarish kooperatsiyasini tavsiflochi ko’rsatkichlar; xalqaro kapital migratsiyasini ifodalovchi ko’rsatkichlar; xalqaro ishchi kuchi migratsiyasini tavsiflovchi ko’rsatkichlar; o’zaro to’lovlar va hisob valyutalari operatsiyalarini ifodalovchi ko’rsatkichlar. har bir guruh ko’rsatkichlari mutlaq va nisbiy miqdorlarda hisoblaniladi. bunda qiyosiy yondashish va uning shartlariga qat’iy rioya qilish o’ta zarurdir. xalqaro iqtisodiy munosabatlarda savdo-sotiq etakchi o’rin tutadi va bu jahon bozorida quyidagi ko’rsatkichlarda o’z ifodasini topadi tashqi savdo-sotiqni tavsiflovchi ko’rsatkichlar tashqi savdo-sotiqni tavsiflovchi ko’rsatkichlar 16 tashqi savdo oboroti (tso) eksport (e) va import (i) yig’indisidan tashkil topadi: tso=e+i oborot ikki usulda hisoblanadi: 1) absolyut miqdorda, masalan, shuncha milliard dollarga teng deb olinadi; 2) nisbiy miqdorda, ya’ni u yaratilgan va ishlatiladigan mahsulotlarning shuncha foizini tashkil qiladi deb qaraladi. eksport bilan import o’rtasidagi …

5 / 25

iyalar schyoti; moliyaviy schyot; aktivlardagi boshqa uzgarishlar schyotalirdan tashkil topgan. «resurslar» kismida shu mamlakat tovar va xizmatlarning import kilganligi natijasida boshqa mamlakatlarning olgan joriy daromadlari operatsiyasi kursatiladi. «foydalanish» kismida tovar va xizmatlarni eksport kilish natijasida boshqa mamlakatlarning shu mamlakatga daromadlarni utkazilganligi aks ettiriladi. tovar xizmatlarning eksport va importi kuyidagilardan tashkil topadi.  «mavjud» tovarlari eksport va importi;  moddiy va nomoddiy xizmatalr eksport va importi. «tashqi dunyo» ga utkazilgan kapital transfertlar boshqa mamlakatlardan olingan investitsiyalarga subsidiyalarni, kapital va mulkga nomuntazam soliq va bojlarni, xorijiy fukarolardan merosga soliq va boshqa transfertlarni uz ichiga oladi. to’lov balansi mamlakat rezident birliklarining norezidentlar bilan bo’lgan iqtisodiy munosabatlari natijalarining ma’lum bir davr (oy, chorak, yil) davomidagi o’zgarishlarini ifoda etadi. to’lov balansi mamlakatda iqtisodiy o’sish (kamayish) qay tarzda bo’lganligiga oydinlik kiritadi. to’lov balansini tuzishdan asosan ikki maqsad ko’zlanadi: 1. har bir mamlakatning tashqi dunyo bilan bo’lgan iqtisodiy munosabatlarining natijalarini bilish. 2. boshqa mamlakatlar to’lov balansidan foydalangan …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi"

tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi statistika va ekonometrika kafedrasi 1 reja: 1.tashqi iqtisodiy faoliyat to’g’risida tushuncha. 2.tashqi iqtisodiy faoliyatni tavsiflovchi ko’rsatkichlar 3.milliy hisoblar tizimida tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi bozor iqtisodiyoti, xususan, makroiqtisodiyot ochiq iqtisodiyotdir. u mamlakatlararo iqtisodiy aloqalarni talab qiladi. bunday iqtisodiy aloqalar bo’lish zaruriyatini esa xalqaro mehnat taqsimoti belgilaydi. chunki xalqaro mehnat taqsimoti iqtisodiy naflik qoidasidan kelib chiqadi. qaysi mahsulotni ishlab chiqarish va eksport qilish qulay bo’lsa, shu mahsulot boshqa mamlakatlarga etkazilib beriladi. nimani mamlakat ichida ishlab chiqarish o’rniga uni tashqaridan keltirish arzonga tushsa, shu tovar import qilinadi. tashqi iqtisodiy faol...

This file contains 25 pages in PPTX format (547.5 KB). To download "tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tashqi iqtisodiy faoliyat stati… PPTX 25 pages Free download Telegram