termodinamika

PPTX 24 pages 483.6 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 483.6 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mm_lektsiya_35 termodinamikaning asosiy tushunchalari va sistemaning ichki energiyasi. termodinamikaning i-asosi. termodinamikaning ii-asosi va uning statistik maʼnosi. adiabatik jarayon. termodinamik ehtimollik va entropiya. ma’ruza № 6 1 ma’ruza rejasi ichki energiya gazning bajargan ishi. issiqlik miqdori. issiqlik sig’imi termodinamikaning birinchi qonuni, uni izojarayonlarga qo’llash. 2 2 ichki energiya ichki energiya u – tizim mikrozarralari (molekula, atomlar) ning tartibsiz (issiqlik) harakat energiyasi va bu zarralarning o’zaro ta’sir energiyasi. bir mol ideal gazning ichki energiyasi istalgan massali gazning ichki energiyasi 3 3 tizim ichki energiyasini o’zgartirish usullari 4 4 tizim ichki energiyasini o’zgartirish usullari issiqlik uzatish q ish a termodinamikaning birinchi qonuni – issiqlik jarayonlarida energiyaning saqlanish va o’zgarish qonuni tizimga uzatiladigan issiqlik uning ichki energiyasini o’zgartirishga va tashqi kuchlarga qarshi ish bajarishiga sarf bo’ladi. du (to’liq differensial) – tizim ichki energiyasining cheksiz kichik o’zgarishi δa – elementar ish δq – issiqlikning cheksiz kichik miqdori 5 5 gaz tizimi issiqlik tizimga yaqinlashtiriladi δq>0 …

2 / 24

urasi izobarik ravishda bir kelvinga qizdirilgan bir mol ideal gaz bajaradigan ishga teng. 10 10 moddaning solishtirma issiqlik sig’imi (c) – 1 kg moddani 1 kelvinga isitish uchun zarur bo’lgan issiqlik miqdoriga teng kattalik. moddaning molyar issiqlik sig’imi (sμ) –1 mol moddani 1 kelvinga isitish uchun zarur bo’lgan issiqlik miqdoriga teng kattalik. issiqlik sig’imi j j kg mol 11 11 o’zgarmas hajmdagi molyar issiqlik sig’imi termodinamikaning birinchi qonunidan δa= pdv va ni hisobga olgan holda 1 mol gaz uchun olamiz hajm o’zgarmas bo’lganida v=const tashqi kuchlar bajargan ish nolga teng δa=0 gazga tashqaridan beriladigan issiqlik faqat uning ichki energiyasini oshirishga sarf bo’ladi. bo’lgani uchun 12 12 bosim o’zgarmas bo’lganida molyar issiqlik sig’imi gaz o’zgarmas p=const bosimda qizdirilsa u holda mendeleyev-klapeyron tenglamasini differensiallab, quyidagini olamiz - mayer tenglamasi sr har doimsv dan universal gaz doimiysi miqdoricha kichik. termodinamik jarayonlarni o’rganishda quyidagi kattalik muhim o’rin tutadi u puasson koeffitsienti (adiabata ko’rsatkichi) deb …

3 / 24

izim bilan atrof muhit issiqlik almashmaydigan jarayonga aytiladi δq = 0. issiqlikdan izolyatsiyalangan tizimlarda yuz beradi yoki juda tez o’tadiki, bunda amalda issiqlik almashinuvi bo’lmaydi. tez yuz beradigan (issiqlik almashinuviga ulgurmaydigan) jarayonlarni adiabatik jarayonlar deb atash mumkin, masalan ichki yonuv dvigatelidagi va sovutish qurilmalaridagi siqish va kengayish jarayonlari. 17 17 δa= pdv va du=νcvdt dan foydalanib (1) (2) ikkinchi tenglamani birinchiga bo’lsak - puasson koeffitsienti p p 18 adiabatik jarayonda bajarilgan ish izotermik jarayondagidan kichik. buning sababi – adiabatik kengayishda gaz soviydi, izotermik kengayishda esa, temperatura tashqaridan beriladigan ekvivalent issiqlik miqdori bilan o’zgarmas saqlanib turadi. 18 tenglamani integrallasak hosil bo’ladi bundan adiabatik jarayon uchun puasson tenglanasi mendeleyev klapeyron tenglamasidan foydalanib, quyidagilarni olamiz va adiabata chizig’ii izotermaga nisbatan tikkaroq. bunda 1-3 adiabatik siqilishda bosimning oshishiga nafaqat hajmning kamayishi, balki temperaturaning oshishi ham ta’sir ko’rsatadi. ln const p 19 19 adiabatik jarayonda bajarilgan ish shuning uchun agar gaz adiabatik kengayotgan bo’lsa, uning …

4 / 24

xususiy holi hisolanadi. politrop tenglamasi - politrop ko’rsatkichi. 22 22 turli jarayonlar uchun issiqlik sig’imi qiymatlari va politrop ko’rsatkichlari jarayon adiabatik izotermik izobarik izoxorik 23 23 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati c.douglas giancoli ,physics: principles with applications, prentice hall; 7th edition, 2014 usa raymond a. serway , john w. jewett . physics for scientists and engineers with modern physics, cengage learning; 9 edition , 2013, brooks/cole 20 channel center street boston, ma 02210 usa. sultanov n. fizika kursi. darslik, t: fan va texnologiya, 2007 ismoilov m.,xabibullaev p.k.,xaliulin m. fizika kursi. darslik, t: o'zbekiston, 2000 abduraxmonov k.p., egamov o'. fizika kursi. darslik –toshkent, 2010 kamolxo'jaev sh.m., gaibov a.g., ximmatqulov o. mexanika va molekulyar fizikadan ma'ruzalar matni. toshdtu, 2003. 24 24 image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.gif image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.jpeg image18.png image19.png image20.wmf image21.wmf image22.wmf image23.wmf image24.wmf oleobject4.bin oleobject5.bin oleobject1.bin oleobject2.bin oleobject3.bin image25.png image26.png image27.png image28.png …

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamika"

mm_lektsiya_35 termodinamikaning asosiy tushunchalari va sistemaning ichki energiyasi. termodinamikaning i-asosi. termodinamikaning ii-asosi va uning statistik maʼnosi. adiabatik jarayon. termodinamik ehtimollik va entropiya. ma’ruza № 6 1 ma’ruza rejasi ichki energiya gazning bajargan ishi. issiqlik miqdori. issiqlik sig’imi termodinamikaning birinchi qonuni, uni izojarayonlarga qo’llash. 2 2 ichki energiya ichki energiya u – tizim mikrozarralari (molekula, atomlar) ning tartibsiz (issiqlik) harakat energiyasi va bu zarralarning o’zaro ta’sir energiyasi. bir mol ideal gazning ichki energiyasi istalgan massali gazning ichki energiyasi 3 3 tizim ichki energiyasini o’zgartirish usullari 4 4 tizim ichki energiyasini o’zgartirish usullari issiqlik uzatish q ish a termodinamikaning birinchi qon...

This file contains 24 pages in PPTX format (483.6 KB). To download "termodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamika PPTX 24 pages Free download Telegram