rentgen nurlarining qisqat o'lqin chegarasi

PPTX 33 pages 5.8 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.8 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

alfa-parchalanish. alfa-parchalanish nazariyasi. tunnel effekti. mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti yadro fizikasi kafedrasi rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. dots. mamayusupova m.i. dars maqsadi talabalarga rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi bo'yicha ma'lumot berish. reja x-nurlar rentgen trubkasi tormozli rentgen nurlarining spektri rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi 2 rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. rentgen nurlarining turlari 3 rentgen nurlari tormozli rentgen nurlari xarakteristik rentgen nurlari rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. x - nurlar 4 1895 yili nemis olimi, vilgelm rentgen tomonidan vakuumda katod nurlarining tabiatini o'rganishda x – nurlarini kashf qildi. bu nurlar rentgen nurlari deb ataldi. ushbu kashfiyot uchun vilgelm rentgen jahon fiziklarining birinchilaridan bo'lib nobel mukofoti sovrindori bo'lgan. rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. rentgen trubkasi toblangan spiral (k) anod (a) va katod (k) orasidagi yuqori kuchlanish manbaasi tomonidan paydo qilingan kuchli elektr maydonida tezlanadigan, va anod (a) moddasida sekinlashadigan elektronlar manbaasidir. rentgen nurlari tez elektronlarning sekinlashishi natijasida …

2 / 33

o‘lgan qaytish burchagi ostida qaytishi sodir bo`ladi. qaytgan to`lqinlarning intensivligi kristall panjaraning tugunlari tekislikda qanchalik zich joylashishiga bog`liq: tekislikda tugunlar joylashishi zichligi kamaysa, qaytgan to`lqinlar intensivligi ham kamayadi. fazoviy kristall panjara tugunlari orqali ko‘p sondagi tekisliklar o‘tkazish mumkin. bu tekisliklarning har biri to`lqinlarni shunday yo'nalishda qaytaradiki, qaytish burchagi tushish burchagiga teng bo`ladi. lekin bu shart to`lqin uzunligiga bog`liq bo`lmaydi, to`lqin uzunligi har xil bo`lgan to`lqinlar bir xilda qaytadi. har xil tekisliklardan qaytgan to`lqinlar o‘zaro kogerentdirlar, chunki ular asli bir xil to`lqindan kelib chiqqan ikkilamchi to`lqinlardir. ikkilamchi to`lqinlar fazalari farqi ga karrali bo`lsa, bu to`lqinlar bir-birini kuchaytiradi va qaytish burchagi ostida haqiqatdan ham qaytgan to`lqinlar tarqaladi. breg-vulf sharti to’lqinlarning parallel tekisliklar sistemasidan qaytish sharti bregg — vulf sharti deyiladi. bu shartni quyidagicha chiqarish mumkin. rasmda qo‘shni parallel tekisliklardan qaytgan 1 va 2 to`lqinlar tasvirlangan. bu to`lqinlar yo`llari orasidagi farq quyidagicha aniqlanadi: (1) demak, to'lqinlarning parallel tekisliklardan qaytish shartini (1) formulaga asosan …

3 / 33

i sinishi hisobga olinmagan. lekin rentgen nurlari to‘lqinlari uchun sindirish koeffitsiyenti birdan juda kam farq qiladi. laue shartlari bir o`lchamli holdan uch o`lchamli holga o`taylik. kristall panjarada x, y va z o`qlarida joylashgan uch qator atomlarni ajratib olamiz. , va - ushbu qatorlarning tushayotgan nur bilan hosil qilgan burchaklari bo`lsin. , va - x, y va z o`qlarining difraksion nurlardan biri bilan hosil qilgan burchaklar. difraksiya kuzatilishi uchun quyidagi uchta shart bir vaqtning o`zida bajarilishi kerak: bu shartlarni 1912-yilda laue aniqlagan. ifodalardagi a, b va c mos holda x, y va z o`qlari bo`ylab takrorlanish davrlari. p, q va r esa butun sonlar. rentgen nurlarining linbo3 kristalidagi difraksiyasi amaliyotda qo`llanilishi kristallar fazasi va orientatsiyasini aniqlash maqsadida; kristallarning strukturaviy xossalari: panjara o`lchamlari (10 - 4 å), deformatsiyalarini, fazaviy tarkibini, laue orientatsiyalarini, issiqlikdan kengayishini va hokazolarni aniqlash uchun; o`ta yupqa plyonkalarning qalinligini o`lchash maqsadida; atomlarning joylashuvini o`rganish; aniqlik chegarasi: ikki fazali aralashmalarda …

4 / 33

lqin uzunligi orasidagi bog‘lanishni aniqlash mumkin. laue kamerasining sxemasi: kol - kollimator; kr - kristall; g - goniometrik o`zak; m - manba. bregg usuli kristall monoxromatik rentgen nurlari bilan nurlantiriladi. nurlarning parallel tekisliklar tizimidan qaytishi monokristall aylantirib turilgan holda tekshiriladi. formulaga asosan siljish burchagining ma’lum qiymatlarida qaytish sodir bo‘ladi. siljish burchagini o‘lchab, λ ni bilgan holda formuladan qaytaruvchi parallel tekisliklar tizimi uchun d ni hisoblash mumkin. tajribalarda amalda kristallni aylantirish o‘rniga kristallga tushayotgan rentgen nurlari yo‘nalishini o‘zgartirish qulay bo‘ladi. bunda kristall qo‘zg‘almas bo‘ladi. debay-sherer usuli katta o‘lchamdagi monokristallarni hosil qilish qiyinchilik tug‘diradi. mayda monokristalldan iborat bo‘lgan monokristall poroshogini hosil qilish oddiyroq va yengilroq. bundan tashqari, ko‘p vaqtlarda polikristallarni tekshirish talab qilinadi. bunday vaqtlarda debay-sherer usuli ishlatiladi. agar polikristall poroshogi monoxromatik rentgen nurlari bilan nurlantirilsa, poroshokni tashkil qilgan monokristallar orasida tushayotgan nurlar dastasiga nisbatan oriyentasiyalari formuladagi vulf-bregg shartini qanoatlantiradigan monokristallar bo‘ladi. agar kristallga tushayotgan rentgen nurlari yo‘nalishiga fotoplastinka qo‘yilsa, qaytgan nurlar …

5 / 33

qali o`tgan rentgen nurlari qoldirgan iz. debay-sherer usuli (a) hamda bregg usuli (b) yordamida hosil qilingan difraksion manzaralarni solishtirish. nishon sifatida ammoniy sulfat [as, (nh4) 2so4] poroshogi (a) va as monokristalli (b) olingan. tasvirlar femtosekundli rentgen qurilmasi yordamida hosil qilingan qo`shimcha manbalar https://undsci.berkeley.edu/article/0_0_0/dna_04 https://theconversation.com/explainer-what-is-x-ray-crystallography-22143 https://slideplayer.com/slide/3866732/ http://fn.bmstu.ru/data-physics/library/physbook/tom4/ch5/texthtml/ch5_6.htm 22 fotoeffekt fotoeffekt hodisasi. fotoeffekt turlari. stoletov tajribasi. fotoeffekt qonunlari. fotoeffekt 23 fotoeffekt hodisasi fotoeffekt fotoeffekt turlari tashqi fotoeffekt – nurlar ta'sirida metallar sirtidan elektronlarning uchib chiqishi ventil fotoeffekt – ikkita turli yarimo'tkazgichlardan iborat tizimda nurlar ta'sirida eyuk hosil bo'lishi ichki fotoeffekt – nurlar ta'sirida moddada tok tashuvchilar kontsentratsiyasi hamda ushbu moddaning elektro'tkazuvchanligining o'zgarishi ko'pfotonli fotoeffekt – nurlar intensivligi juda katta bo'lsa (lazer nurlaridan foydalanilganda) bo'lishi mumkin. shu bilan birga metalldan chiqayotgan elektron bir vaqtda bitta emas, bir nechta elektrondan energiya olishi mumkin fotoeffekt tashqi va ichki fotoeffekt 25 fotoeffekt fotoeffekt qonunlari fotoeffekt fotoeffekt nazariyasi eynshteyn fotoeffektni 1905 yilda plankning yorug'likning uzluksiz tarqalishi g'oyasiga …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rentgen nurlarining qisqat o'lqin chegarasi"

alfa-parchalanish. alfa-parchalanish nazariyasi. tunnel effekti. mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti yadro fizikasi kafedrasi rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. dots. mamayusupova m.i. dars maqsadi talabalarga rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi bo'yicha ma'lumot berish. reja x-nurlar rentgen trubkasi tormozli rentgen nurlarining spektri rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi 2 rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. rentgen nurlarining turlari 3 rentgen nurlari tormozli rentgen nurlari xarakteristik rentgen nurlari rentgen nurlarining qisqa to'lqin chegarasi. x - nurlar 4 1895 yili nemis olimi, vilgelm rentgen tomonidan vakuumda katod nurlarining tabiatini o'rganishda x – nurlarini kashf qildi. bu nurlar rentgen nurlari deb ...

This file contains 33 pages in PPTX format (5.8 MB). To download "rentgen nurlarining qisqat o'lqin chegarasi", click the Telegram button on the left.

Tags: rentgen nurlarining qisqat o'lq… PPTX 33 pages Free download Telegram