xulq-atvorning psixofiziologikasosi

PPTX 27 pages 781.6 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 781.6 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

2-mavzu. xulq-atvorning psixofiziologik asosi 2-mavzu. xulq-atvorning psixofiziologik asosi reja 1.xulq-atvorning psixofiziologik asosi ( nerv tizimi. neyronlar. akson. dendrit. miya. endokrin tizim. genetika.) endokrin tizimning inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2.psixik xususiyat va holatlarning neyropsixologik asoslari. egizaklar usuli, gen va atrof-muhit bir-biriga ta'siri. irsiyat. bixevioral genetika. 3. psixik faoliyatning jinsga oid xususiyatlari. xulq-atvorning psixofiziologik asosi bo‘yicha qisqacha xulosa va amaliy tavsiyalar psixologiya fanining ilmiy asosga qurilishida ingliz olimi gobbs (1588-1679) ruhni mutlaqo rad etib, mexanik harakatni yagona voqelik deb tan olib, uning qonuniyatlari psixologiyaning ham qonuniyatlari ekanligini ta’kidladi. 2 blits-so’rov savollari 1. «rivojlanish» va «psixika rivojlanishi» nimani anglatadi? 2. psixika rivojlanishining asosiy bosqichlaridan qaysilarini bilasiz? 3. «ta’sirchanlik», «sezgilar», «hissiyot» larga qanday ta’rif berish mumkin? 4. hulq-atvor haqida tashqi muhit sharoitlariga moslashishning shakli sifatida ma’lumot bering. 6. odamda oliy psixik vazifalarning rivojlanishi haqida gapirib bering. 7. odam va hayvonlar psixikalari o‘rtasidagi qanday tafovutlarni bilasiz? 8. ong va ongsizlik nima? 10. ongning …

2 / 27

son) bilan birga neyron deb ataladi. nerv sistemasi, asosan, neyronlar toʻplamidan iborat. nerv sistemasi filogenez va ontogenezda gavdaning tashqi qavati — ektodermadan rivojlanadi. nerf sistemasi yuqori taraqqiy etgan hayvon va insonlarning nerf sistemasi juda murakkab tuzilishga ega. nerf sistemasi- markaziy, vegetative,pereferik nerf sistemasidan iborat. markaziy nerf sistemasi- orqa miya va bosh miyadan iborat. pereferik nerf sistemasi – markaziy nerf sistemasidan chiqadigan nerf tarmoqlaridan iborat bo’lib, ular organizmga yoyilib uning barcha tashqi qismlarini markaziy nerf sistemasi bilan bo’glaydi. harakatlantiruvchi va sezuvchi nerflar. vegetatif nerf sistemasi- odam va hayvonlarning xissiy holatlari ruhiy kechinmalariga bog’liq ravishda o’zgarasi. m: uyalgada qizarish. genetika xulq-atvorini quyidagicha o’rganib chiqishdi: egizaklarni tadqiq etish. egizaklarning bir va har xil otalangan tuxum hujayradan paydo bo’lganligi bir necha metodlar orqali aniqlanadi. odatda bir tuxum hujayradan rivojlangan egizaklar tashqi qiyofasi, salomatligi, xatti-harakati, jinsi bilan o’xshash bo’ladi. ulardagi o’xshashlik ularning vujudga keltirishda rol o’ynagan blastomeradagi xromosomalar, genlarning o’xshashligi bilan izohlanadi. ikki xil tuxum …

3 / 27

) haqidagi tushunchani fiziologiyaga kiritgan. qoʻzgʻalish va tormozlanish jarayonlarining kuchi muvozanatlanganligi, harakatchanligi kabi 3 ta asosiy funksional xossani nazarda tutib, nerv sistemasining odam va hayvonlar uchun umumiy boʻlgan quyidagi tiplari aniqlangan: 1)juda jonsarak tipda qoʻzgʻalish va tormozlanish jarayonlari kuchli, ammo muvozanatlashmagan (qoʻzgʻalish tormozlanishdan ustun) boʻladi; 2) juda serharakat tipda nerv jarayonlari juda kuchli, muvozanatlashgan va yaxshi harakatchan (tez almashinadigan) buladi; 3) juda yuvosh tipda nerv jarayonlari kuchli, muvozanatlashgan, lekin harakatchanligi kamroq (sekin almashinadigan) buladi; 4) nimjon tipda nerv jarayonlari sust, bosh miya poʻstlogʻidan nerv hujayralarining ish qrbi-liyati past boʻladi. i.p. pavlov nerv sistemasining tiplari bilan odamlarning 4 xil temperamenti (mizoj) oʻrtasida oʻxshashlik borligini anikdadi. jonsaraktipxolerik temperamentga, serharakat tip sangvinik temperamentga, yuvosh tip flegmatik temperamentga, nimjon tip melanxolik temperamentga mos keladi. miyaning tanaga bo’lgan nisbati: kit miyasining tanaga nisbati fil miyasining tanaga nisbati maymun miyasining tanasiga nisbati odam miyasining tanaga nisbati 10 inson bosh miyasi, hayvon miyasidan farq qiladi farqli jihatlari: …

4 / 27

(ikki yarim sharlar), miyacha, orqa miya hisoblanadi. miya yarim sharlari – bu organning axborotni qabul qilib, tananing boshqa qismlariga o‘tkazuvchi asosiy qismidir. yarim sharlar nutq, tafakkur va xotiraga ma’suldirlar. miyacha asosan tana harakatlarini muvofiqlashtirishga yordam beradi. orqa miya yurak faoliyati, nafas olish va qon bosimi kabi vazifalarni boshqaradi. miya oq va kul rang moddadan iborat. kul rang modda asab hujayralarining to‘plamlaridan hosil bo‘ladi, oq moddani esa asab tolalari tashkil etadi. yaqin vaqtgacha kul rang modda asosan yurish va yugurishga bo‘lgan ko‘nikma hosil qilish bilan bog‘lanar edi. hozirgi kunlarda olimlar yana bir qonuniyatni aniqladilar – yangi raqs harakatlarini o‘rganib, ijro etishga layoqatli insonlarning miyasi faolroq bo‘lar ekan. refleks organizmning tashqi va ichki ta’sirotlarga markaziy nerf tizimi orqali bergan javob reaksiyasi inson hayotida reflekslarni yuqori baholab, i.m.sechenov tomonidan quyidagicha ta’rif beriladi: “ongli va ongsiz hayotning barcha aktlari(harakatlar) kelib chiqish usuli (mohiyatiga) ko’ra reflekslardir” 16 odam bosh miyasi, miya katta yarim ixtisoslashgan funksiyaningmavjudligi …

5 / 27

log’ida, so’zlar ma`nosi tushuniladigan nerv markazi bosh miya katta yarim sharlarining chakka qismida joylashgan. nerv markazlari qo’zg’alish, tormozlanish, uyg’unlashuv transformatsiya, mayinlik, kislorod tanqisligiga chidamsizlik, dominanta va irradiatsaya xususiyatlarga ega. 18 nerv hujayralari tashqi va ichki muhit omillari ta`sirida tinchlik xolatidan aktiv xolatga o’tish xususiyatiga ega. nerv hujayralarining muhim xususiyatlaridan biri ko’zg’alishdir. qo’zg’alish tufayli ta`sirga tezda javob reatsiyasi paydo bo’ladi. o’zgarish vaqtida tuqimada funktsional, fizik-kimyoviy xodisalar sodir bo’ladi. nerv tizimining xar bir sohasi tashqaridan bo’lgan ta`sirga qo’zg’alish yoki tormozlanish bilan javob kaytaradi. nerv tizimida qo’zg’alish jarayoni tormozlanish jarayoni bilan almashinib turadi, ya`ni qo’zg’alish tormozlanishga, tormozlanish esa qo’zg’alishga o’tib turadi. qo’zg’alishning nerv tizimi-markazlarida tarqalishi irradiatsiya deyiladi. markaziy nerv tizimida bir gurux neyronlar yoki ayrim nerv markazlari ko’zg’alganda, ikkinchi nerv markazlari tormozlangan xolda bo’ladi. odamda ham bir qancha reflekslarni ko’rish mumkin. masalan, chiroq ravshan yoqib yuborilganda qorachig’ torayadi (qorachig’ refleks); oyoqning tagini qitiqlash, silash yoki unga igna sanchish oyoq panjasi va barmoqlarining bukilishiga …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xulq-atvorning psixofiziologikasosi"

2-mavzu. xulq-atvorning psixofiziologik asosi 2-mavzu. xulq-atvorning psixofiziologik asosi reja 1.xulq-atvorning psixofiziologik asosi ( nerv tizimi. neyronlar. akson. dendrit. miya. endokrin tizim. genetika.) endokrin tizimning inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2.psixik xususiyat va holatlarning neyropsixologik asoslari. egizaklar usuli, gen va atrof-muhit bir-biriga ta'siri. irsiyat. bixevioral genetika. 3. psixik faoliyatning jinsga oid xususiyatlari. xulq-atvorning psixofiziologik asosi bo‘yicha qisqacha xulosa va amaliy tavsiyalar psixologiya fanining ilmiy asosga qurilishida ingliz olimi gobbs (1588-1679) ruhni mutlaqo rad etib, mexanik harakatni yagona voqelik deb tan olib, uning qonuniyatlari psixologiyaning ham qonuniyatlari ekanligini ta’kidladi. 2 blits-so’rov savol...

This file contains 27 pages in PPTX format (781.6 KB). To download "xulq-atvorning psixofiziologikasosi", click the Telegram button on the left.

Tags: xulq-atvorning psixofiziologika… PPTX 27 pages Free download Telegram