xulq-atvorning psixofiziologik asosi

DOCX 11 pages 27.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.4 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

xulq-atvorning psixofiziologik asosi. reja 1. sportchini musobaqaga psixologik tayyorlash. 2. sportchi diqqatini boshqarish. 3. muskullarning faollik darajasini boshqarish. insonni hayotga yoki biror faoliyat sohasiga tayyorlash hayotning o’zi kabi rang-barang, keng qamrovli, murakkab, ko’p bosqichli jarayon bo’lib, turli usullar, vositalar yordamida amalga oshiriladi. masalan, o’quvchini o’qishga va mehnatga tayyorlash; harbiy askarni texnik, taktik va irodaviy tayyorgarlik sifatlarini rivojlantira borib, jismoniy, ruhiy, siyosiy jihatdan og’ir sharoitlarda jangovar mashqlarga, ona-vatanni himoya qilishga tayyorlash ko’p bosqichli, turli xil usullar vositasida amalga oshiriladigan qiyin va qizg’in ijodiy-tarbiyaviy jarayondir. shuningdek, o’quv, tarbiyaviy va amaliy faoliyatda sportchilarni jismoniy mashqlarga hamda sport musobaqalariga ruhan tayyorlash, musobaqada g’alaba qilishga, yangi rekordlar o’rnatishga yo’llash usullari ham rang-barangdir. sportchi yoki komanda a’zolarining sport musobaqalarida yuqori natijalarga erishishi, birinchi navbatda, ularning ma’naviy, mafkuraviy, irodaviy, jismoniy, texnik, taktik tayyorgarligiga bog’liq. sport amaliyotida bo’lajak aniq musobaqalarga psixologik jihatdan alohida tayyorgarlik ko’rgan sportchilarning ko’pincha g’alaba qozonishi ilmiy isbotlangan. demak, sport mutaxassislari va murabbiylar sportchilarni musobaqaga …

2 / 11

hlanish vaqti yoki kutilmagan o’zgarishlarning alohida sportchilar yoki komandaga g’alaba keltirish imkoniyatlarini o’rganish; 3) sportchilarga musobaqada qatnashishdan ko’zlangan maqsad va vazifalarni aniq belgilab olishlari haqida ko’rsatmalar berish; 4) sportchining musobaqaga ishtirok etish sababi, mohiyati va aniq maqsadini aniqlash, g’alabaga erishishning ijtimoiy ahamiyatini tushuntirish; 5) sportchining bo’lajak musobaqa jarayonidagi faoliyatini rejalashtirish, aqliy sifatlarini o’stirishga e’tibor berish, musobaqaga taktik va texnik jihatdan ruhiy tayyorgarligini takomillashtirish; 6) sportchini musobaqaga ruhan tayyorlash maqsadida kutilmagan maxsus to’siqlar vujudga keltirish, ularda bu to’siqlar va qiyinchiliklarni yenga oladigan malaka va ko’nikmalar hosil qilish uchun qo’shimcha mashg’ulotlar uyushtirish; 7) sportchiga musobaqa jarayonida paydo bo’ladigan ichki ruhiy holatni boshqarish uslublaridan foydalanishni o’rgatish; 8) sportchini musobaqa boshlanishida ruhiy ko’tarinkilikka, asab tizimi faoliyatini boshqarishga, ruhan charchamaslikka odatlantirish hamda musobaqa jarayonida yanada faol harakat qilishga erishishga undash. so’nggi yillarda respublikamiz sporchilari erishayotgan natijalar yuqorilab bormoqda. shundan ko’rinib turibdiki, inson imkoniyatlari cheksiz. sportchi faqat ko’zlangan maqsadga erishish uchun o’zining ruhiy, jismoniy imkoniyatlarini safarbar …

3 / 11

ilmagan qiyinchiliklarga uchraydi. masalan, ayrim sportchilar balandlikka sakrashda langarcho’p orqali balandlikka ko’tarilishi natijasida hayajonlanish, bezovtalanish, tashvishlanish holatini oshirib yuboradi. natijada ularda fikrini bir nuqtada to’plab, uni aniq bir obyektga yo’naltirishda ishonchsizlik bilan harakatlanish holati sodir bo’ladi. shuningdek, bokschi ketma-ket zarbani qo’yib yuborishi sababli, hujumdan ko’ra ko’proq himoyaga o’tadi va unda diqqat bilan turli xil jangovar usullardan yaxshiroq foydalanish holatlari pasayib ketadi, jang olib borishda raqibining zaif himoya usullarini aniqlash harakatlari susayadi; raqib imkoniyatlari, harakatlari to’g’risida vaqtida yetarli ma’lumot ololmaydi; aniq vaziyatni hisobga olib fikran jang rejasini tuzishda, mustaqil bir qarorga kelishda qiynaladi. shuning uchun sportchilar bilan diqqatni murakkab vaziyatlarda ham aniq zaruriy obyektga to’plash va yo’naltirishga yordam beradigan har xil mashqlar o’tkazish orqali ularda o’z diqqatini boshqarish malakalarini rivojlantirish zarur. 2. hissiy obrazlar vositasida fikrlash. sportchi bu uslub yordamida bo’lajak musobaqada o’z harakatini xayolan obrazlar vositasida tafakkurida mushohada etib, fikran tasavvur etadi, mashq qiladi. natijada sportchi xayolan mashq qilgan harakatlarini …

4 / 11

sobaqalarda g’oyat aniqlik bilan harakat qilishini ta’minlaydi. 3. ta’sirli so’zlar orqali o’zini ishontirish. sport mashg’uloti va musobaqa jarayonida murabbiy va boshqa kishilarning ta’sirli so’zlari yordamida ham sportchilarda dadil harakatlanish holati vujudga keladi. sportchi sha’nini ulug’laydigan, olqishlaydigan, faol harakatga undaydigan ta’sirli so’zlar uning ruhini ko’taradi, tetiklashtiradi. natijada sportchi o‘zini bardam tutib, raqibiga bo‘sh kelmay, qat’iy harakat qiladi, g’alaba qilishga intiladi. chunki ta’sirli so’z inson asab tizimiga ijobiy ta’sir etib, organizmida psixofiziologik o’zgarishlarni vujudga keltiradi. bu holat miyaning tormozlanish va qo’zg’alish qonuniyatlariga muvofiq miya katta yarim sharlar po’stlog’idagi to’qimalarda bo’ladigan muayyan o’zgarishlar natijasida sodir bo’ladi. shuningdek, sportchi jismoniy mashg’ulotlar va sport musobaqalari jarayonida faol qo’llaydigan zarur harakatlarni xayolida fikran takrorlaganida ham uning miyasida funksional o’zgarishlar vujudga keladi. sportchi so’zlar yordamida o’zini-o’zi ishontirish paytida uning organizmida birmuncha o’zgarishlar paydo bo’lgani seziladi: o’zini tetik his qiladi, harakatlarni yengil bajaradi, muskullari bo’shashadi, unda ishchanlik darajasi qaytadan tiklanadi. akademik i.p.pavlov ta’limotiga ko’ra, so’z ikkinchi signal tizimidagi …

5 / 11

ki birorta a’zosining jismoniy faollik darajasini oshirishda yoki nafas olishni to’g’ri boshqarishda o’ziga-o’zi gapirish va buyruq berish uslublaridan foydalanishi mumkin. 4. muskullarning faollik darajasini boshqarish. sport faoliyati jarayonida sportchining o’z muskullari faolligini boshqarishi hozirgi zamon «autogen» mashg’ulotining asosiy vazifasidir. tana muskullarining harakatchanligini oshirish sportchidan maxsus malaka va ko’nikmalarni talab etadi. sportchi barcha mushak, tana muskullarini bo’shashtirishda autotrening uslubidan foydalanadi. sportchi muskullarini bo’shashtirganida, taranglikni zaiflashtirganida, organizmida ruhiy va jismoniy ishchanlik holati tiklanadi. ayrim sportchilar yugurganida yoki jismoniy mashqlar bajarganida muskullarini tarang ushlashga odatlanib qoladi. agar sportchida bunday holat uzluksiz takrorlanaversa, u hech qachon maromiga yetkazib dam ololmaydi. hatto, sportchi uxlaganida ham uning muskullari tarang holatda bo’ladi. bunda sportchilarda asabiy zo’riqish holati tezlashadi, bu holat ular organizmida funksional kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. shuning uchun murabbiylar shogirdlariga yugurganida, jismoniy mashqlar bajarganida, dam olganida, uxlashga yotayotganida, tana muskullarini bo’shashtirish mexanizmlarini o’rgatishlari zarur. 5. nafas olish ritmi (maromi)ni boshqarish. sport faoliyatida sportchilarga to’g’ri nafas olish …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xulq-atvorning psixofiziologik asosi"

xulq-atvorning psixofiziologik asosi. reja 1. sportchini musobaqaga psixologik tayyorlash. 2. sportchi diqqatini boshqarish. 3. muskullarning faollik darajasini boshqarish. insonni hayotga yoki biror faoliyat sohasiga tayyorlash hayotning o’zi kabi rang-barang, keng qamrovli, murakkab, ko’p bosqichli jarayon bo’lib, turli usullar, vositalar yordamida amalga oshiriladi. masalan, o’quvchini o’qishga va mehnatga tayyorlash; harbiy askarni texnik, taktik va irodaviy tayyorgarlik sifatlarini rivojlantira borib, jismoniy, ruhiy, siyosiy jihatdan og’ir sharoitlarda jangovar mashqlarga, ona-vatanni himoya qilishga tayyorlash ko’p bosqichli, turli xil usullar vositasida amalga oshiriladigan qiyin va qizg’in ijodiy-tarbiyaviy jarayondir. shuningdek, o’quv, tarbiyaviy va amaliy faoliyatda sportchilar...

This file contains 11 pages in DOCX format (27.4 KB). To download "xulq-atvorning psixofiziologik asosi", click the Telegram button on the left.

Tags: xulq-atvorning psixofiziologik … DOCX 11 pages Free download Telegram