hozirgi zamon oilalarining turlari

PPTX 18 pages 2.9 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

hozirgi zamon oilalarining turlari. sharof rashidov nomidagi samdu psixologiya va siyosiy ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi o’qituvchisi sitora ummatova oilani turlarga bo’lganda, turli olimlar turlicha yondashadilar. masalan, sank-piterburglik olim s.i. golod (1998) faqat er va xotin hamda ularning farzandlaridan iborat oilalarni tasavvur etgan holda ularning oila davrasidagi ijtimoiy nufuzlari va rollari nuqtai nazaridan oilani toifalarga bo’lib o’rganishni taklif etadi. xususan, u monogam oiladagi munosabatlarni oilaviy tabaqalar nuqtai nazaridan farqlashni taklif etgan. undan tashqari, golod o’z kitobida oxirgi yillarda rossiyada keng tarqab borayotgan o’ziga xos tabaqali oilalarga ham ilmiy jamoatchilikning diqqatini qaratadi. patriarxal monogam oila – bu o’z mohiyatiga ko’ra oiladagi erkak kishining nufuzi, yetakchilik roli, xotinning unga, farzandlarning ota-onaga tobeligini nazarda tutadi. bundany oilada o’g’il bolalar otaning oilasini sira tark etmaydi, aksincha, uylangan taqdirda ham turmush o’rtog’ini shu xonadonga olib keladi, qizlar esa kimga turmushga chiqsa, uning familiyasiga o’tib, o’z ota-onasining uyini tark etadi. bunday oilada urug’ning atalashi (familiya), shajara …

2 / 18

n, shu bois ham oila byudjetining asosiy qismi uni ta’minlash, unga zarur ta’lim va tarbiyani berish, g’amxo’rlik qilishga sarflanadi. bolalar bilan bog’liq ehtiyojlarning o’sib borishi oqibatida mamlakatda ham bolalar ta’minoti, ularning ozuqasi, kiyim-kechagi, o’yinchoqlar, bolalarning madaniy-ma’rifiy maskanlarini rivojlantirishga ixtisoslashgan sanoat korxonalari ko’payadi, rivojlanadi bolalar va yoshlarning turli ma’rifiy o’choqlarining kengayishi, yangi texnika va texnologiyalarning asosan bolalar manfaatiga bevosita bog’lanishi, yoshlarning kasb ta’limini takomillashtirish ishlari, ular o’qishi va bilim olishi muddatlarining uzaytirilishi ularning mehnat sohasiga kechroq kirib borishiga olib keladi. ya’ni, ilgarigiga nisbatan bolalar kechroq mustaqil hayotga kirishadi. buning oqibatida nikoh yoshi ham tobora kattalashib boradi. kattalar tomonidan bolaga e’tiborning, shu bilan bir qatorda tashvishlarning ortishi, o’z navbatida bolalarning tug’ilish soni kamayishiga olib keladi. bolalar erka bo’lib, ular erkinligi ortib boradi, ota-onaning butun diqqat-e’tibori ularga qaratiladi. bu toifa oiladagi bola manfaati shu qadarki, ba’zan ona faqat bolani o’ylash, unga e’tibor qilishni afzal bilganidan, eridan ham voz kechishi holatlari ham kuzatiladi. bola …

3 / 18

kerak, degan fikr ba’zan o’zi mustaqil oila qurganda, uning yangi xonadonga ko’nikishiga jiddiy xalaqit beradi. kvaziavtonom detotsentrik oilada bola huquqlari kattalarniki bilan deyarli tenglashtiriladi, ularga kattalar bilan bir qatorda oilaviy yumushlarni bajarish erki, o’z holicha qarorlar qabul qilish huquqlari berilgan bo’ladi. buning albatta, ham ijobiy, ham salbiy jihatlari bor er-xotin oilasi xx asrning 60-chi yillarida paydo bo’lib, u ham ayollar, ham bolalar emansipatsiya jarayonlarining oqibati sifatida qaraladi. bunday oiladagi o’zaro munosabatlar asosan erkak va xotin o’rtasidagi muomalaga, uning qanchalik samimiy, iliqligiga bog’liq bo’ladi. ayolga o’z xohish-irodasini mumkin qadar namoyon etish, unga ma’lum ma’noda mustaqil erishish imkoniyati yaratiladi. u ko’p holatlarda turmush o’rtog’iga suyukli, erka va zarur yor rolini o’ynaydi. golod er-xotinning bir-birlariga yaqin bo’lishlarining 4 xil jihatini farqlaydi: simpatiya (yoqtirish), samimiyat, minnatdorlik va erotik jihatdan bog’liqlik. monogam bo’lmagan oila toifasi chin ma’noda nikoh munosabatlariga tayanmaydi. bundan oilaning uch xil ko’rinishi mavjud: ajrimlar tufayli paydo bo’lgan noto’liq oila – xx asrning …

4 / 18

b, ularda o’rtacha 2,5 ta bola chala yetim bo’lib qoladi. bu kabi noto’liq oilalarda o’ziga yarasha ijtimoiy-iqtisodiy muammolar paydo bo’ldaiki, shu bois ham davlatimizning oila siyosatining mazmuni noto’liq oilalar sonini kamaytirishga qaratilgandir. bunda masalaning moddiy tomonidan ham uning ma’naviy-ahloqiy tomonlari bizni ko’proq tashvishga soladi. beva bo’lib qolish, yoki turmush o’rtog’ining vafoti munosabati bilan noto’liq bo’lgan oila ham ko’proq onaning farzandi bilan yolg’iz qolishidir. bunday oilalardagi ma’naviy muhit ajrim tufayli paydo bo’lgan noto’liq oilanikidan farq qiladi. o’zbek onalari bunday holatlarda otasining ruhi hurmatidan farzandlarida yuksak insoniy fazilatlarni tarbiyalashga intiladi. bunday o’ziga xoslik qator tadqiqotlarda alohida qayd etilgan (g. yadgarova, 2003). nikohdan tashqari oila 90-chi yillarda ko’paygan oila turi, unda asosan yolg’iz qolgan ayol-ona oilani tebratadi. bunday oilalar o’sha davrda rossiyada 20-21 foizni, buyuk britaniyada va frantsiyada – 32-35 foizni tashkil etgan bo’lib, ko’proq yoshgina bo’la turib ona bo’lganlar (15-19 yoshlilar) yoki aksincha, reproduktiv yoshdan o’tib qolganlar – 40-44 yoshlilar tashkil etadi. …

5 / 18

elayotgan yurtimizda bunday salbiy holatlarning bo’lmasligiga xizmat qiladi. alternativ nikohning yana bir ko’rinishi qayta nikohlardir. odatda bunday nikoh turi beva yoki tul qolgan shaxslarda uchraydi. aslida ham birinchi qayta nikohlar xvi asrda angliyada qayd etila boshlagan. hozirda esa bunday nikohlar odatda beva qolganlar yoki ajrashib ketganlar o’rtasida qayd etilishi mumkin. bunday oila turi ham ajrimlar ko’payishiga mos tarzda ortib bormoqda. aralash oilalar yoki begona ota-onalar bilan yashaydiganlar oilasi. bu – yetimlarni boqib olish hisobiga paydo bo’ladigan, otalikka olish, o’gay ota yoki ona bilan yashaydiganlar oilasidir. ming afsuski, turli hayotiy vaziyatlar tufayli shunday oila ham bor, ular nisbatan ko’p bo’lmasa-da, o’zbekistonda ham mavjud. godvin – nikohlar, uning asoschisi bo’lgan ingliz sotsial-monarxi u.godvin (1756-1836) nomi bilan bog’liq. u bunday oilani ideal deb hisoblagan, chunki bunday oilalar, asosan, ota-onaning xohish-irodasiga ko’ra paydo bo’ladi, yoshlarning istaklari bunda inobatga olinmaydi. bunday nikohlarda jinsiy yaqinlik ko’zda tutilmaganligi sababli, o’zaro hurmat va bir tom ostida alohida yashashga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi zamon oilalarining turlari"

hozirgi zamon oilalarining turlari. sharof rashidov nomidagi samdu psixologiya va siyosiy ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi o’qituvchisi sitora ummatova oilani turlarga bo’lganda, turli olimlar turlicha yondashadilar. masalan, sank-piterburglik olim s.i. golod (1998) faqat er va xotin hamda ularning farzandlaridan iborat oilalarni tasavvur etgan holda ularning oila davrasidagi ijtimoiy nufuzlari va rollari nuqtai nazaridan oilani toifalarga bo’lib o’rganishni taklif etadi. xususan, u monogam oiladagi munosabatlarni oilaviy tabaqalar nuqtai nazaridan farqlashni taklif etgan. undan tashqari, golod o’z kitobida oxirgi yillarda rossiyada keng tarqab borayotgan o’ziga xos tabaqali oilalarga ham ilmiy jamoatchilikning diqqatini qaratadi. patriarxal monogam oila – bu o’z mohiyatiga ...

This file contains 18 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "hozirgi zamon oilalarining turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi zamon oilalarining turl… PPTX 18 pages Free download Telegram