qon tizimining patofiziologiyasi

PPTX 43 pages 142.7 KB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 142.7 KB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

qon tizimining patofiziologiyasi qizil qonning patofiziologik asoslari 1. qon tizimi haqida tushuncha 2. qon tizimi buzilishining patofiziologiyasi 3. qon yo'qotish va uning patofiziologiyasi 4. eritrotsitlarni miqdoriy va sifatiy o'zgarishlari 5. eritropoez: normoblastik va megaloblastik 6. anemiyalarni sinflanishi 7. fe+2 etishmovchiligi anemiyasi 8. postgemorrogik va gemalitik anemiyalar reja: qon tizimi degan terminni fanga lang kiritgan. u 4 qismdan, ya'ni periferik qon, qon hosil qiluvchi, qonni parchalovchi hamda ushbu tizimlarni boshqaruvchi neyro-gumoral apparatdan iboratdir. eritrotsitlar qizil qon tanachalari bo'lib, erkaklarda normada 1 mkl qonda 4,5-5,5 mln, ayollarda esa 3,9-4,5 mln. aniqlanadi. eritron organizmdagi turli shakldagi eritrotsitlarning absalyut sonidir. bu son 25 trl. tashkil qiladi, ushbu sonni mushohada qilish uchun quyidagi misollar kifoya, agar eritrotsitlar zanjir qilib terilsa 187.000 km, eritrotsitlar bir-biriga taxlansa, 62.000 km li ustun hosil qiladi. eritrotsitlarni minutiga 100 tadan sanaganimizda, 47.500 yil zarur bo'lar edi, tanamizning umumiy yuzasidan 1.500 marotaba katta. m:addison-birmer anemiyasi, limfoblast leykozi, gemofiliya va boshqalar ko'rinishida …

2 / 43

va oligotsetemik shakllari tafovutlanadi. oddiy gipovolemiyada qon hajmini pasayishi gematokrit ko'rsatkichini o'zgarishisiz kechadi, bu o'tkir qon yo'qotishda kuzatiladi, ushbu holatda suyuqlik to'qimalardan qonga o'tib ulgurmaydi. oligotsitemik gipovolemiyada qon hajmini pasayishi, undagi eritrotsitlar hisobiga yuzaga chiqadi, o'tkir qon yo'qotishda kuzatish mumkin. politsitemik gipovolemiyada qon hajmini kamayishidan, plazma hajmini ozayishi, buning natijasida eritrotsitlarni nisbiy ko'payishi hisobiga yuzaga chiqadi. organizm suvsizlanganda (ich o'tki, qayt qilish, kuchli terlash, o'pka giperventilyatsiyasi), shoklar, qon, qorin bo'shlig'ini kengaygan qon tomirlarida to'planganda, bu xolatga harakatdagi qon miqdori keskin kamayib ketadi, qon tomirlar devorini o'tkazuvchanligi ortganda, qonni quyuqlashuvida kuzatiladi. oddiy gipervolemiya qon hajmi, uning plazmasi va eritrotsitlarini birday ortishi hisobiga ro'y beradi. m: ko'p qon qo'yilganda, kuchli jismoniy ish bajarganda kuzatiladi. oligotsitemik gipervolemiyada qonning hajmini ortishi plazmani ko'payishi hisobiga ro'y beradi. m: buyrak kasalliklarida suvni ushlanib qolinishi, organizmga qon o'rnini bosuvchi eritmalar yuborilganda va hayvonlarga eksperiment paytida nacl eritmasini yuborilganda kuzatiladi. politsitemik gipervolemiyada qonning hajmini ortishi eritrotsitlar sonini ortishi …

3 / 43

'tkir nur kasalligi), qon ivishini pasayishi (gemorragik sindrom). qon yo'qotish va tugashi, uning tezligiga, kattaligiga, qanday qon tomir buzilganligiga va kompensator mexanizmlar kuchiga bog'liq. kompensator mexanizmlarni ishga tushishi va tezligi organizmni jinsiga, yoshiga va ko'maklashuvchi omillarga bog'liq bo'ladi. agar, organizmdagi qonni 50% yo'qotilsa hayot uchun havf tug'iladi, 60% dan ortiq qon yo'qotilsa o'limga olib keladi. etiologiya. qon ketish shartli ravishda uch bosqichga bo'linadi: boshlang'ich, kompensator va terminal. boshlang'ich bosqichda qon tomirlarda harakatlanayotgan qon miqdori ozayadi va oddiy gipovelemiya, yurakning sistolik hajmi arterial bosimi pasayadi, tsirkulyator tipdagi gipoksiya kuzatiladi. kompensator bosqichda organizmda komoleks tarzda kuchli himoya moslashuv reaktsiyalar, ya'ni tezkor, keyinchalik tezkor bo'lmagan mexanizmlar ishga tushadi. patogenez tezkor bo'lmagan kompensator mexanizmlar. qon hosil bo'lishi kuchayishi va qonni oqsil tarkibini tiklanishi bilan namoyon bo'ladi. beshinchi sutkadan eritropoetinlar va kaslni ichki omili ta'sirida qizil ko'mikning gemopoetik aktivligi ortadi, natijada periferik qonda retikulotsitlar miqdori ortib ketadi. ushbu kompensator reaktsiyalarda nerv, endokrin va immun tizimlar …

4 / 43

'tganligidan dalolat beradi. eritropoez eritrotsitlarni hosil bo'lishida avval gemotsitoblastlar, ulardan eritroblastlar, eritroblastlardan eritrotsitlar hosil bo'ladi. qizil qon tanachasi kuniga 200-250 mlr. yoki soatiga 10 mlr. hosil bo'ladi, ya'ni barcha eritrotsitlarni 0,8% ni tashkil qiladi. eritroblastlar o'zida gemoglobin ushlamaydi, razmeri juda katta bo'lib, 20-25 mkm gacha bo'ladi. ularda katta yadro va nozik bazofil tsitoplazma bo'ladi, yadrosi esa xromatin ipchalari bilan o'ralgan bo'lib, yadroda bitta yoki bir nechta nukleollar saqlanadi. eritroblast tsitoplazmasida esa donadorlik bo'lmaydi, shu bilan birga gemoglobin xam uchramaydi. eritroblastlarda dnk, rnk va lipidlar sintez qilinadi. bular esa faqat retikulotsitlarda saqlanib qoladi. etilgan eritrotsitlarda esa bularni birortasi ham bo'lmaydi. eritroblast kariokinez yo'li bilan ko'payadi. muhitga qarab: eritroblastni rivojlanishi normoblastik yoki megaloblastik eritropoez kuzatiladi. normoblastik eritropoez ushbu eritropoez odamlarda postnatal davrda qon hosil bo'lishni yagona fiziologik tipi bo'lib, normada eritroblastlardan pronormoblastlar, ulardan normoblastlar, normoblastlardan esa normotsitlar xosil buladi. pronormoblast genetik va morfologik jihatdan eritroblastga o'xshab ketadi, lekin o'lchamiga ko'ra 12-18 mkm, …

5 / 43

so'ngra yadrochalar yo'qoladi, xromatin to'ri dag'allashib, yadrochalar radiar strukturaga ega bo'ladi va xromatin va paraxromatinga bo'linadi, natijada g'ildiraksimon yadroga ega bo'ladi, bu tipik normoblastdir. ushbu paytda yadro o'z faoliyatini davom ettiraveradi va ko'plab mitoz natijasida figuralar hosil bo'ladi, yadroni xromatini zichlashadi, g'ildiraksimon strukturasini yo'qotadi. normoblastni normotsitga aylanishi yadroni yo'qolishidan normoblast normotsitga aylanadi. yadro yo'qolishi erish yo'li bilan emas, balki shunchaki tsitoplazmadan itarib yuborish bilan amalga oshiriladi. ba'zida yadrolar yo'qolganiga qaramay, mayda donachalar qolib ketadi. fiziologik sharoitlarda eritroblastlarda yadroni yo'qolishi, tsitoplazmada gemoglobin yig'ilishi bilan parallel kechadi. retikulotsitlar eritrotsitlarni bir turi bo'lib, bazofil komponentga ega, to'r shaklidagi retikulumi bo'ladi, uning o'lchami normoblast o'lchamiga teng bo'ladi. retikulotsitlar periferik qonda tushishdan oldin, 2 va 4 kungacha kizil ko'mik stromasida bo'ladi, gipoksiya sharoitida uning miqdori ikki barobar ortib ketadi. finsh ma'lumotlariga qaraganda, eritrotsitlarni rivojlanish tsikli 82 soat davom etadi, 44 soati esa retikulotsit bosqichiga to'g'ri keladi. periferik qonda esa ular bir sutka davomida bo'ladi, shu …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon tizimining patofiziologiyasi"

qon tizimining patofiziologiyasi qizil qonning patofiziologik asoslari 1. qon tizimi haqida tushuncha 2. qon tizimi buzilishining patofiziologiyasi 3. qon yo'qotish va uning patofiziologiyasi 4. eritrotsitlarni miqdoriy va sifatiy o'zgarishlari 5. eritropoez: normoblastik va megaloblastik 6. anemiyalarni sinflanishi 7. fe+2 etishmovchiligi anemiyasi 8. postgemorrogik va gemalitik anemiyalar reja: qon tizimi degan terminni fanga lang kiritgan. u 4 qismdan, ya'ni periferik qon, qon hosil qiluvchi, qonni parchalovchi hamda ushbu tizimlarni boshqaruvchi neyro-gumoral apparatdan iboratdir. eritrotsitlar qizil qon tanachalari bo'lib, erkaklarda normada 1 mkl qonda 4,5-5,5 mln, ayollarda esa 3,9-4,5 mln. aniqlanadi. eritron organizmdagi turli shakldagi eritrotsitlarning absalyut sonidir. bu son 2...

This file contains 43 pages in PPTX format (142.7 KB). To download "qon tizimining patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon tizimining patofiziologiyasi PPTX 43 pages Free download Telegram