qon tizimining patofiziologiyasi

DOCX 12 pages 38.4 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.4 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

qon tizimining patofiziologiyasi qizil qonning patofiziologik asoslari reja: 1. qon tizimi haqida tushuncha 2. qon tizimi buzilishining patofiziologiyasi 3. qon yo’qotish va uning patofiziologiyasi 4. eritrotsitlarni miqdoriy va sifatiy o’zgarishlari 5. eritropoez: normoblastik va megaloblastik 6. anemiyalarni sinflanishi 7. fe+2 yetishmovchiligi anemiyasi 8. postgemorrogik va gemalitik anemiyalar qon tizimi degan terminni fanga lang kiritgan. u 4 qismdan, yahni periferik qon, qon hosil qiluvchi, qonni parchalovchi hamda ushbu tizimlarni boshqaruvchi neyro-gumoral apparatdan iboratdir. eritrotsitlar qizil qon tanachalari bo’lib, erkaklarda normada 1 mkl qonda 4,5-5,5 mln, ayollarda esa 3,9-4,5 mln. aniqlanadi. eritron organizmdagi turli shakldagi eritrotsitlarning absalyut sonidir. bu son 25 trl. tashkil qiladi, ushbu sonni mushohada qilish uchun quyidagi misollar kifoya, agar eritrotsitlar zanjir qilib terilsa 187.000 km, eritrotsitlar bir-biriga taxlansa, 62.000 km li ustun hosil qiladi. eritrotsitlarni minutiga 100 tadan sanaganimizda, 47.500 yil zarur bo’lar edi, tanamizning umumiy yuzasidan 1.500 marotaba katta. qon tizimi buzilishining ko’rinishlari: 1. umumiy qon hajmini …

2 / 12

asosida zararlovchi ichki va tashqi omillarga gemopoetik to’qimani yuqori mitotik aktivlik bilan javob berishidir. qonni umumiy hajmini buzilishi qon hajmini buzilishi gipo va gipervolemiya ko’rinishida, yahni normaga (normovolemiya) nisbatan, qon hajmini ko’payishi va ozayishida namoyon bo’ladi. organizmning qon hajmi 1 kg tana massasiga 65-80 ml to’g’ri keladi. gipo va gipervolemiyani o’z navbatida, oddiy, politsitemik va oligotsetemik shakllari tafovutlanadi. oddiy gipovolemiyada qon hajmini pasayishi gematokrit ko’rsatkichini o’zgarishisiz kechadi, bu o’tkir qon yo’qotishda kuzatiladi, ushbu holatda suyuqlik to’qimalardan qonga o’tib ulgurmaydi. oligotsitemik gipovolemiyada qon hajmini pasayishi, undagi eritrotsitlar hisobiga yuzaga chiqadi, o’tkir qon yo’qotishda kuzatish mumkin. politsitemik gipovolemiyada qon hajmini kamayishidan, plazma hajmini ozayishi, buning natijasida eritrotsitlarni nisbiy ko’payishi hisobiga yuzaga chiqadi. organizm suvsizlanganda (ich o’tki, qayt qilish, kuchli terlash, o’pka giperventilyatsiyasi), shoklar, qon, qorin bo’shlig’ini kengaygan qon tomirlarida to’planganda, bu xolatga harakatdagi qon miqdori keskin kamayib ketadi, qon tomirlar devorini o’tkazuvchanligi ortganda, qonni quyuqlashuvida kuzatiladi. oddiy gipervolemiya qon hajmi, uning plazmasi …

3 / 12

ladi. qon yo’qotish qon yo’qotish bu patologik jarayon bo’lib, qon tomirlardan qon ketishiga javoban, organizmda kompensator reaktsiyalarni ishga tushishi hisobiga, qonning nafas funktsiyasini pasaytirish orqali ro’y beradigan, murakkab tarzda ketuvchi patologik buzilishlar kompleksidir. etiologiya. eng muhim etiologik omillardan qon tomir devorini bir butunligini buzilishi (travma, o’sma, sil), qon tomir o’tkazuvchanligini ortishi (o’tkir nur kasalligi), qon ivishini pasayishi (gemorragik sindrom). qon yo’qotish va tugashi, uning tezligiga, kattaligiga, qanday qon tomir buzilganligiga va kompensator mexanizmlar kuchiga bog’liq. kompensator mexanizmlarni ishga tushishi va tezligi organizmni jinsiga, yoshiga va ko’maklashuvchi omillarga bog’liq bo’ladi. agar, organizmdagi qonni 50% yo’qotilsa hayot uchun havf tug’iladi, 60% dan ortiq qon yo’qotilsa o’limga olib keladi. patogenez. qon ketish shartli ravishda uch bosqichga bo’linadi: boshlang’ich, kompensator va terminal. boshlang’ich bosqichda qon tomirlarda harakatlanayotgan qon miqdori ozayadi va oddiy gipovelemiya, yurakning sistolik hajmi arterial bosimi pasayadi, tsirkulyator tipdagi gipoksiya kuzatiladi. kompensator bosqichda organizmda komoleks tarzda kuchli himoya moslashuv reaktsiyalar, yahni tezkor, …

4 / 12

r. qon hosil bo’lishi kuchayishi va qonni oqsil tarkibini tiklanishi bilan namoyon bo’ladi. beshinchi sutkadan eritropoetinlar va kaslni ichki omili tahsirida qizil ko’mikning gemopoetik aktivligi ortadi, natijada periferik qonda retikulotsitlar miqdori ortib ketadi. ushbu kompensator reaktsiyalarda nerv, endokrin va immun tizimlar aktiv ishtirok etadi. organizmda kompensator mexanizmlar yetarlicha namoyon bo’lmasa, uning reaktivligi past bo’lsa, yo’qotilgan qon miqdori ko’p bo’lganda yoki boshqa noxush omillar tahsirida, shuningdek, davolash ishlari yaxshi yo’lga qo’yilmaganda terminal bosqichga o’tishi mumkin. agar umumiy qonni 60% atrofida qon yo’qotilsa organizm o’ladi. eritrotsitlarni patologik o’zgarishlari eritrotsitlarni patologik o’zgarishlari miqdoriy va sifatiy buzilishlar bilan namoyon bo’ladi. eritrotsitlarning miqdoriy o’zgarishlariga: 1) ertirotsitlar hosil bo’lishi va parchalanishi o’rtasidagi nomutanosiblik, 2) qon tomirlar devorini buzilishi natijasida eritrotsitlar sonini kamayishi, 3) qon tomirlar to’rida eritrotsitlarni qayta taqsimlanishi buzilishishlari olib keladi. eritrotsitlar sifatiy o’zgarishlariga: 1) qizil ko’mikda eritrotsitlar yetilishini buzilishi yoki qizil ko’mikning o’tkazuvchanligini ortishi hisobiga yetilmagan eritrotsitlarni qonda ko’plab to’planishi, 2) qizil ko’mikda eritrotsitlar …

5 / 12

arni periferik qonda bo’lishi, eritropoezni megaloblastik tipga o’tganligidan dalolat beradi. degenerativ shakldagi eritrotsitlar, sifat jihatdan o’zgargan, buzuq eritrotsitlar tushiniladi. 1) eritrotsitlar o’lchamlarini o’zgarishi (anizatsitoz) 2) eritrotsitlarni shaklini o’zgarishi (poykilotsitoz) 3) eritrotsitdagi gemoglobin miqdoriga bog’liq holda, bo’yalishiga qarab giper, gipo, normoxrom eritrotsitlar, anulotsitlar faqat eritrotsitni periferik qismigina bo’yaladi. 4) eritrotsitlarda patologik kiritmalarni bo’lishi jolli tanasi, kebot uzugi yoki bazofil donadorlik. eritropoez eritrotsitlarni hosil bo’lishida avval gemotsitoblastlar, ulardan eritroblastlar, eritroblastlardan eritrotsitlar hosil bo’ladi. qizil qon tanachasi kuniga 200-250 mlr. yoki soatiga 10 mlr. hosil bo’ladi, yahni barcha eritrotsitlarni 0,8% ni tashkil qiladi. eritroblastlar o’zida gemoglobin ushlamaydi, razmeri juda katta bo’lib, 20-25 mkm gacha bo’ladi. ularda katta yadro va nozik bazofil tsitoplazma bo’ladi, yadrosi esa xromatin ipchalari bilan o’ralgan bo’lib, yadroda bitta yoki bir nechta nukleollar saqlanadi. eritroblast tsitoplazmasida esa donadorlik bo’lmaydi, shu bilan birga gemoglobin xam uchramaydi. eritroblastlarda dnk, rnk va lipidlar sintez qilinadi. bular esa faqat retikulotsitlarda saqlanib qoladi. yetilgan eritrotsitlarda …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon tizimining patofiziologiyasi"

qon tizimining patofiziologiyasi qizil qonning patofiziologik asoslari reja: 1. qon tizimi haqida tushuncha 2. qon tizimi buzilishining patofiziologiyasi 3. qon yo’qotish va uning patofiziologiyasi 4. eritrotsitlarni miqdoriy va sifatiy o’zgarishlari 5. eritropoez: normoblastik va megaloblastik 6. anemiyalarni sinflanishi 7. fe+2 yetishmovchiligi anemiyasi 8. postgemorrogik va gemalitik anemiyalar qon tizimi degan terminni fanga lang kiritgan. u 4 qismdan, yahni periferik qon, qon hosil qiluvchi, qonni parchalovchi hamda ushbu tizimlarni boshqaruvchi neyro-gumoral apparatdan iboratdir. eritrotsitlar qizil qon tanachalari bo’lib, erkaklarda normada 1 mkl qonda 4,5-5,5 mln, ayollarda esa 3,9-4,5 mln. aniqlanadi. eritron organizmdagi turli shakldagi eritrotsitlarning absalyut sonidir. bu son ...

This file contains 12 pages in DOCX format (38.4 KB). To download "qon tizimining patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon tizimining patofiziologiyasi DOCX 12 pages Free download Telegram