vi guruxning p-elementlari

DOC 61.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403440069_45925.doc vi guruxning p-elementlari vi guruxning p-elementlari reja: 1. umumiy xarakteristika. 2. kislorodning tabiatda uchrashi, olinishi. 3. kislorodning xossalari, birikmalari. 4. oltingugurtning tabiatda uchrashi olinishi. 5. oltingugurtning xossalari, birikmalari. 6. sulfat kislota olinishi, xossalari. vi gruppa ikki gruppadan iborat: asosiy gruppacha kislorod, oltingugurt, selen, tellur, poloniy, qushimcha gruppacha xrom, molibden, volfram. asosiy gruppachaning uzi yana ikkiga bulinadi: tipik elementlar (kislorod va oltingugurt), selen gruppachasi (selen, tellur, poloniy). kislorod, oltingugurt, selen va tellur tabiatda uchraydi, lekin poloniy faqat uran qatori elementlarining radioaktiv yemirilish maxsulotlari sifatida tarkalgan bo'lib, uni yadro reaksiyalari yerdami bilan sun'iy ravishda xosil qilish mumkin. kislorod o, oltingugurt s, selen s ye, tellur te, poloniy ro atomlarining sirtki qavatida oltitadan (s2p4) elektron bor. shunga muvofiq, bu elementlarning oksidlanish darajasi +6, +4 va -2 bula oladi. kislorodning oksidlanish darajasi -2 ga teng. oltingugurt, selen, tellur elementlarining gidridlari h2s, h2se, h2te kaytaruvchi moddalar bo'lib, ularning bunday xossalari h2s dan h2te ga …

atta. s, se, te ning olti valentli xolatlariga muvofiq keladigan oksidlari, kislotalari, kuchli oksidlovchilar qatoriga kiradi. ularning oksidlash xususiyati sulfat kislotadan tellurat kislotaga utgan sayin kuchayib boradi. bu elementlarning +4 valentli xolatlariga muvofiq keladigan gidroksidlarining umumiy formo'lasi h2eo3 bo'lib, ular o'rtacha kuchdagi kislotalardir. (h2so3, h2seo3, h2teo3), sulfit kislotadan h2so3 tellurit kislota h2teo3 ga utgan sayin bu moddalarning kislotali xossalari kuchsizlanib boradi, xatto tellurit kislota amfoterlik xossasini xam namoyon qiladi; uning kaytaruvchilik xossasi xam kuchsiz ifodalangan, h2so3 kuchli kaytaruvchi bo'lgani xolda h2teo3 oksidlovchidir. kislorod o, tartib nomeri z=8, atom og'irligi 16, atom tuzilishi k2s22p4. kislorod tabiatda erkin va birikma xolida uchraydi. xavoda xajm jixatidan 20.9% og'irlik jixatidan 23.2% kislorod bor. yer kobigida kislorodning umumiy miqdori (dengiz suvida va xavodagisi bilan) kariyb 50% ga yetadi. kislorod yer kobigida eng kup tarkalgan element xisoblanadi. u uch stabil izotopdan tashqil topgan 816o(99.769%), 817o(0.037%) va 818o(0.204%). uning juda qisqa vaqt yashaydigan izotoplari 814o, 815o, sun'iy …

ori bula oladi. demak, uning yuqori valentligi 4 ga teng (bunda sp3 gibridlanish ruy beradi). kislorodning kovalentligi yana uchga xam teng bula olishi mumkin. (sp2-bog' va p3-bog'). lekin kupchilik birikmalarda kislorodning valentligi ikkiga teng. kislorod qattiq xolatda (va suyuq xolatda) magnitga tortiladi, demak, u paramagnit moddadir. molekulyar orbitallar nazariyasiga muvofiq kislorod molekulasida uning ikkita atomi o'zaro shu tarzda bog'langanki, o2 molekulasida ikkita tok elektron bo'ladi: kislorod molekulasi o2 nixoyatda barkaror, uning dissosilanish energiyasi 117.67 kkal/mol.ga teng. 3000° da ajralish darajasi 6% ga yetadi. kislorod molekulasi kutbsiz molekula. kislorod - 183°s da qaynaydi, -218.9°s da muzlaydi, suvda oz eriydi. kislorod odatdagi xaroratda passiv modda, lekin kislorod kizdirilganda va katalizator ishtirokida deyarli xamma elementlar bilan birika oladi. oltingugurt, fosfor, natriy va xatto temir sim xam kislorodda xavodagiga qaraganda ancha ravshan yonadi: 2cu + o2 = 2cuo ca + o2 = 2cao s + o2 = so2 2so2 + o2 = 2so3 c …

5%i ozonga aylanadi. ozon va kislorod aralashmasi suyuq xavo bilan sovitilayotgan idish orqali utkazilganda ozon kondensatlanib, kisloroddan ajraladi, ozonni suyuq xavo solingan idish bilan sovutilib turadigan priyomnikka yuborib, uni batamom toza xolda olish mumkin. ozon odatdagi xaroratda xavorang tusli gaz; uning muzlash va qaynash xaroratlari kislorodnikidan yuqori; ozon -112° da qaynaydi va -192.5° da muzlaydi. ozon suvda yaxshi eriydi (100l suvda 0°sda 45l ga yaqin ozon eriydi). ozon molekulasi o3 bekaror; shuning uchun ozon molekulyar kislorodga qaraganda ancha kuchli oksidlovchidir. ozon shillik pardalarga ta'sir etadi; u kulansa xidli modda. ozon ta'sirida (au va pt dan tashqari) barcha metallar oksidlanadi; ammiak nitrat va nitrit kislotalar aralashmasiga aylanadi, spirt yonib ketadi, rezina yemiriladi; ozonni kumushga va kaliy yodid eritmasiga ta'sirini kuyidagi tenglamalar bilan kursatish mumkin: 2ag + o3 = ag2o + o2 2kj + o3+ h2o = koh + j2 +o2 rezinaning ozon ta'sirida yemirilishi ozonidlar nomli murakkab moddalarning xosil bo'lishidan kelib …

iladi, ba'zilari dengiz suvida erigan xolatda bo'ladi. oltingugurt birikmalari neft konlarida va shifobaxsh suvlarda xam uchraydi. eng muxim sulfatlar qatoriga gips caso4.2h2o, angidrid caso4, achchik tuz mgso4 . 2h2o, kizerit mgso4 . 2h2o, og'ir shpat baso4, selestin srso4 va glauber tuzi naso4 . 10h2o kiradi. organiq olamda oltingugurt usimlik va xayvon oksili tarkibida bo'ladi. u uglerod, kislorod, vodorod , azot va fosfor kabi xayot uchun eng zarur elementlardan biridir. toshkumir tarkibida 1.5% ga kadar oltingugurt bo'ladi. oltingugurtni tabiiy manbalardan olishda uning kanday xolatda ekanligini, konni kurshab olgan sharoit xisobga olinadi. agar kon u kadar chukur bulmasa, oltingugurt xuddi toshkumir kabi shaxta usulida kazib chikaziladi. kupincha, tugma oltingugurtga xar xil tog jinslari, gips va tuprok aralashgan bo'ladi. shu sababli avval uni suyuqlantirib, qushimchalardan qisman tozalanadi. oltingugurtni yanada yaxshirok tozalash uchun uni maxsus pech va retortalarda kizdiriladi va uning buglari pech yonidagi katta xonalarga borib, bu yerda soviydi va 110°s dan past …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vi guruxning p-elementlari"

1403440069_45925.doc vi guruxning p-elementlari vi guruxning p-elementlari reja: 1. umumiy xarakteristika. 2. kislorodning tabiatda uchrashi, olinishi. 3. kislorodning xossalari, birikmalari. 4. oltingugurtning tabiatda uchrashi olinishi. 5. oltingugurtning xossalari, birikmalari. 6. sulfat kislota olinishi, xossalari. vi gruppa ikki gruppadan iborat: asosiy gruppacha kislorod, oltingugurt, selen, tellur, poloniy, qushimcha gruppacha xrom, molibden, volfram. asosiy gruppachaning uzi yana ikkiga bulinadi: tipik elementlar (kislorod va oltingugurt), selen gruppachasi (selen, tellur, poloniy). kislorod, oltingugurt, selen va tellur tabiatda uchraydi, lekin poloniy faqat uran qatori elementlarining radioaktiv yemirilish maxsulotlari sifatida tarkalgan bo'lib, uni yadro reaksiyalari yerdami bil...

DOC format, 61.0 KB. To download "vi guruxning p-elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: vi guruxning p-elementlari DOC Free download Telegram