sirka va antiseptik mavzular

DOCX 1 page 17.6 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

referat mavzu: sirka va antiseptik moddalar. og'iz bo'shlig'i gigienasi. kir yuvish texnikasi. bajardi: o'qituvchi: reja 1. sirka va uning xususiyatlari 2. antiseptik moddalar va ularning turi 3. og'iz bo'shlig'i gigienasi 4. kir yuvish texnikasi 5. xulosa sirka va uning xususiyatlari sirka insoniyat tarixida uzoq vaqtlardan beri maishiy va tibbiy maqsadlarda ishlatilib kelinayotgan eng qadimiy va ko‘p qirrali moddalardan biridir. uning tarixi ming yillar avvalga – qadimgi misr, shumer va xitoy tsivilizatsiyalarigacha borib taqaladi. sirka, odatda, organik kislotalar, eng ko‘p uchrashi – sirka kislotasi (c₂h₄o₂) tarkibidan iborat modda bo‘lib, u mikroorganizmlarning spirtlarni oksidlovchi faoliyati natijasida hosil bo‘ladi. sirka kislotasi tutumidagidan tashqari, tabiiy va sun’iy xildagi sirka turlari ham mavjud. sirka tayyorlanishida ikki asosiy usul mavjud: tabiiy fermentatsiya (biologik yo‘l bilan) va sun’iy ishlab chiqarish (kimyoviy yo‘l bilan). tabiiy fermentatsiyada asosan uzum, olma, guruch, arpa kabi oziq-ovqat mahsulotlaridan foydalangan holda sirka olinadi. bu jarayonda avval mahsulotlarda mavjud uglevodlar spirtga aylanadi (alkogolli fermentatsiya), …

2 / 1

sishini to‘xtatadi. shu sababdan, tarixan sirkadan oziq-ovqat mahsulotlarini konservalash, tuzlash va dezinfeksiyalashda hamda tibbiyotda jarohatlarni davolash va tozalashda foydalanilgan. bugungi kunda ham, ayniqsa, ekologik toza vosita sifatida, meva va sabzavotlarni yuvishda, idishlarni tozalashda, uy sirtlarini dezinfeksiyalashda hamda bir qator kasalliklarning oldini olish va davolashda ishlatilmoqda. sirka inson organizmiga ta’siri jihatidan ham ko‘p o‘rganilgan. ilmiy manbalarga ko‘ra, sirkada mavjud polifenollar va antioksidantlar, xususan, olma va uzum sirkasida yurak qon-tomir kasalliklari xavfini kamaytirish, qondagi glyukoza miqdorini kamaytirish, hazm jarayonini yaxshilash kabi foydali ta’sirlar ko‘rsatishi aniqlangan. sirka, shuningdek, detoksikatsiya, immunitetni oshirish, organizmdagi yallig‘lanish jarayonlarini kamaytirish kabi funksiyalarga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. biroq, sirkani me’yorda va to‘g‘ri ishga solish zarur. negaki, uning tarkibidagi kislotaning yuqori konsentratsiyasi organizm yoki to‘qimalarga zarar yetkazishi mumkin. ayniqsa, oshqozon yarasi, gastrit yoki bo‘g‘im kasalliklari bilan og‘rigan insonlarga sirka iste’molini cheklash tavsiya etiladi. sirka, haddan tashqari yoki konsentratsiyalangan holda ichilsa, teri va shilliq qavatlarda, ayniqsa, og‘iz bo‘shlig‘ida yuzaga keladigan kuyishlar …

3 / 1

r. sirkadan foydalanishda xavfli kimyoviy moddalar va ularning qoldiq ifloslanishidan holi bo‘lishi, shuningdek, ularning parchalanuvchan va tabiatga zarar yetkazmaydigan xususiyati ekologlar va sog‘liqni saqlash mutaxassislari tomonidan yuqori baholanadi. shu bilan birga, sirka maishiy gigienada (xonalarni, kiyimlarni, oshxona anjomlarini tozalashda) ham ekologik va tejamkor vosita sifatida o‘z o‘rniga ega. sirka turlari orasida olma sirkasi va uzum sirkasi ham maxsus e’tiborga sazovordir. olma sirkasi tarkibida sirkali kislota bilan birga, minerallar va vitaminlar, foydali organik birikmalar mavjudligi bilan ajralib turadi. u yurak qon-tomir faoliyatini yaxshilash, immunitetni kuchaytirish, qondagi xolesterin miqdorini pasaytirish, shuningdek, bakterial va zamburug‘li kasalliklarning oldini olishda muhim rol o‘ynaydi. uzum sirkasi esa, antioksidant moddalarga boyligi va tarkibidagi fenol birikmalari bilan yurak va qon tomirlar salomatligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. sirkaning suvda eruvchanligi, hid va ta’m beruvchi moddalarga boyligi, ekologik xavfsizligi va universalligi uni ko‘plab sohalarda alohida ahamiyatli qiladi. me’yorida va to‘g‘ri ishlatilganida, sirka uyda, kundalik hayotda, sog‘liq va gigiena sohasida eng ekologik …

4 / 1

lar hisoblanadi. insoniyat tarixida antiseptik moddalar zaruriy vosita sifatida gigiena va tibbiyot sohalari uchun ajralmas ahamiyat kasb etib kelgan. antiseptiklarni qo‘llash, infektsion kasalliklarning oldini olish, jarohat va operatsiya sohalarini dezinfeksiya qilish, shuningdek, kundalik hayotda tozalash maqsadida keng tarqalgan. har bir antiseptik moddaning o‘ziga xos xususiyatlari, foydalanish doirasi hamda samaradorlik darajasi mavjud. bu bo‘limda asosiy antiseptik moddalar turlari, ularning tasnifi va qo‘llanish sohalari keng yoritiladi. antiseptik moddalarning tasnifi antiseptiklar kimyoviy tarkibiga, ta’sir mexanizmlariga va qo‘llash sohasiga ko‘ra turli guruhlarga bo‘linadi: 1. alkogollar – eng ko‘p uchraydigan antiseptik moddalardan bo‘lib, etanol va izopropil spirti asosiy vakillaridir. ular tez ta’sir qiladi, keng doiradagi mikroorganizmlarga nisbatan samaralidir. alkogollar yog‘li qatlamni erita olishi sababli terini va tibbiy asboblardagi muhitni tez tozalaydi. kamchiliklari orasida uzoq muddatli himoya ta'sirining yetishmasligi va ba’zi hollarda terini quritishi bor. 2. **fenollar va ularning hosilalari** – mikroblarga qarshi kuchli ta’sir ko‘rsatadi, ammo zamonaviy gigiena va tibbiyotda cheklangan holda ishlatiladi, chunki ular …

5 / 1

iya qilishda foydalaniladi. galoidlar keng spektrli, tez ta’sirli va nisbatan arzon vositalardan sanaladi. 5. **oksidlovchi birikmalar** – vodorod peroksid, kaliy permanganat, ozon kabi moddalardir. bu guruhdagi vositalar infeksiyaga qarshi tez ta’sir qiladi, hujayra devorini yorib, mikroorganizmlarni yo‘q qiladi. vodorod peroksid asosan jarohatlarni yuvish hamda yuzalarni dezinfeksiya qilishda, kaliy permanganat esa maxsus yuvindilar uchun ishlatiladi. 6. **kislotalar va ishqorlar** – ba’zi antiseptik sifatida ishlatiladigan moddalar ichiga kiradi. masalan, bor kislotasi, sirka kislotasi va natriy gidroksid ba’zi hollarda dezinfeksiya maqsadida ishlatiladi. ularning ta’siri nisbatan cheklangan va doimiy ishlatish uchun mos emas. 7. **metallar tuzlari** – asosan kumush, simob, rux tuzlari antiseptik sifatida tanilgan. kumush nitrat ko‘z infektsiyalarining oldini olishda, simob dioksidi va boshqa tuzlar esa ba’zan yuza dezinfeksiyasida ishlatilgan. hozirda ularning qo‘llanilishi cheklangan, chunki toksikligi yuqori. 8. **detergentlar va sirt faol moddalar** – sirt faol moddalar (detergentlar, xususan, kvars (kationli ammoniy birikmalari)) mikroblarga qarshi ta’siri bilan bir qatorda, tozalovchi xususiyatga ham ega. …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sirka va antiseptik mavzular"

referat mavzu: sirka va antiseptik moddalar. og'iz bo'shlig'i gigienasi. kir yuvish texnikasi. bajardi: o'qituvchi: reja 1. sirka va uning xususiyatlari 2. antiseptik moddalar va ularning turi 3. og'iz bo'shlig'i gigienasi 4. kir yuvish texnikasi 5. xulosa sirka va uning xususiyatlari sirka insoniyat tarixida uzoq vaqtlardan beri maishiy va tibbiy maqsadlarda ishlatilib kelinayotgan eng qadimiy va ko‘p qirrali moddalardan biridir. uning tarixi ming yillar avvalga – qadimgi misr, shumer va xitoy tsivilizatsiyalarigacha borib taqaladi. sirka, odatda, organik kislotalar, eng ko‘p uchrashi – sirka kislotasi (c₂h₄o₂) tarkibidan iborat modda bo‘lib, u mikroorganizmlarning spirtlarni oksidlovchi faoliyati natijasida hosil bo‘ladi. sirka kislotasi tutumidagidan tashqari, tabiiy va sun’iy xildagi s...

This file contains 1 page in DOCX format (17.6 KB). To download "sirka va antiseptik mavzular", click the Telegram button on the left.

Tags: sirka va antiseptik mavzular DOCX 1 page Free download Telegram