o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi

DOCX 12 pages 64.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.6 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi (1920-1990 yy.) reja: 1. o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportni rivojlanish xususiyatlari. 2. sovetlar davrida jismoniy tarbiya va sport tizimi. 3. jismoniy tarbiya bo'yicha mutaxassislarni tayyorlash. 4. mehnat va o'quv muassasalarida jismoniy tarbiya va sport. 5. sport inshootlarini qurish. 6. respublika va butunittifoq spartakiadalari. o'zbekiston sportchilarining xalqaro ushrashuvlari. yangi sovetlar ittifoqi davlati tuzilgandan so'ng davlatni mustahkamlash maqsadida harbiy-jismoniy tayyorgarlik ishlari kuchaytirildi. bunda eski mutaxassislardan foydalanish va yangi kadrlar tayyorlash ishlari tez amalga oshirildi. buning yana bir sababi shundaki, 1918-yil fuqarolar urushi boshlandi. shu sababdan, 1918-yilning aprelidan boshlab harbiy majburiy ta'lim (vsevobuch) e'lon qilindi. unda faqat harbiy tayyorgarlikkina emas, balki jismonan sog'lom aholini majburiy ravishda o'qitish amalga oshirildi. 1919 yil aprelda jismoniy tarbiya, sport va chaqiriqqa tayyorgarlik bo'yicha i umumrossiya syezdi (qurultoy) o'tkazildi. 1920 yil avgustda davr talablari asosida vsevobuch tarkibida jismoniy tarbiya oliy kengashi (vsfk) ta'sis etildi. uning raisi etib n.i.podvoyskiy (1880-1948) tayinlandi. mamlakatda jismoniy …

2 / 12

nqilobdan keyin siyosiy voqealar va davlat tizimi o'zgarishi tufayli xoq tarkibidan chiqarildi. fuqarolar urushining tugashi tufayli vsevobuch tarkibidagi jismoniy tarbiya oliy kengashi ham 1921 yilda tugaydi. uning o'rniga yoshlar ittifoqi (komsomol) va kasaba uyushmalari ittifoqi jismoniy tarbiya va sportga rahbarlik qila boshladi. shu tufayli yoshlar ittifoqi «chumoli» («muravey»), «spartak», «yoshlar fioti» kabi sport jamiyatlarini tuzadi. yoshlar ittifoqining tashabbusi bilan butunrossiya markaziy ijroiya qo'mitasi (vsfk) 1923 yil 27 iyunda «jismoniy tarbiya va oliy kengash»ni tuzishga qaror qabul qildi. oliy kengashga sog'liqni saqlash komissari i.a.semashko (1874-1899) tayinlandi. kengashning zimmasiga ilmiy, o'quv va tashkiliy faoliyatlarni muvofiqlashtirib olib borish yuklatildi. shu yili «dinamo» jamiyati ham tashkil etildi. mamlakatda jismoniy tarbiya va sport ishlarini rivojlantirishda turli-tuman usullardan foydalanish zaruriyati vujudga keldi. bu sohada partiya va hukumatning maxsus qarorlari (1925, 1929 va h.k.) ham qabul qilindi. shu qarorlar asosida mavjud bo'lgan sport to'garaklari o'rniga sport seksiyalarini (sho'ba) tashkil etish tavsiya etildi. lekin bu tajribalar hayotda juda …

3 / 12

ri tomonidan o'tkazila boshladi va bunda qishloq sportchilarining ham ishtiroki amalga oshirildi. partiya va hukumatning 1929-yil 23-sentabr hamda 1930 yil 1aprel qarorlariga asosan mamlakatda jismoniy tarbiya va sport ishlariga rahbarlik qilish tartiblari kuchaytirildi. markaziy ijroiya qo'mita (miq) tarkibida butunittifoq jismoniy tarbiya kengashi tashkil etildi. yangi konstitutsiya qabul qilinishi (1936) bilan bu kengash «butunittifoq jismoniy tarbiya va sport bo'yicha qo'mita»ga aylantirildi. 1930 yildagi anjumanga asosan klublar tizimidan jismoniy tarbiya ishlab chiqarishga yo'naltirildi. yangi ishchilar sport klublari o'rniga jismoniy tarbiya jamoalari (kollektivi fizkulturi) tuzila boshladi. bunda «nag bir jismoniy tarbiyachi ilg'or, har bir ilg'or - jismoniy tarbiyachi» shiori keng tarqaldi. 1935-1936 yillarda ko'ngilli sport jamiyatlari tashkil etila boshlandi. «dinamo» (1923), «spartak», «lokomotiv», «krasnoye znamena» (1935) jamiyatlarining ilg'or tajribalariga tayanib, kasaba uyushmalari markaziy kengashi qaroriga asosan 64 ta ko'ngilli sport jamiyatlari (dso) vujudga keldi. 30-yillardagi jismoniy tarbiya va sport rivojlanishining muhim tomonlaridan biri siyosiy va davlatni himoya qilish tarafiga qaratilganligi bilan ajralib turadi. …

4 / 12

jburiy va tanlov tartibiga imkoniyat berildi. majburiy turlarga: gimnastika mashqlari, to'siqlarni oshib o'tish, suzish, chang'i sporti, yugurish, o'q otish, gigiyenik bilimlar asosini va jismoniy tarbiya tizimini bilish talab qilib qo'yildi. tanlab olish turlarida 7 guruh mashqlar tavsiya etildi. bunda kuch, tezlik, chidamlilik, epchillik, botirlik va qat'iylik kabi sifatlarni, himoya va hujum, uloqtirish hamda otish usullarini rivojlantimvchi mashqlar ko'zda tutildi. 1929 yilda xalq komissarligi maktablarda 2 soatlik jismoniy tarbiya darslarini joriy etgan edi. shu bilan birga bolalar sport maktablarini tashkil etish haqida qaror qabul qilgan edi. «dinamo», «spartak» sport jamiyatlari tarkibida sport maktablari tashkil qilingan. 1937 yilda 200 dan ortiq bolalar sport maktablari mavjud edi. maktab o'qituvchilari va oliy o'quv yurtlari talabalarining umumittifoq sport musobaqalari tashkil qilindi. sovet jismoniy tarbiya tizimining ilmiy asoslari tobora rivoj topa boshladi. 1925, 1927, 1929 yillarda o'tkazilgan butunittifoq ilmiy anjumanlarning xulosalari shuni ko'rsatdiki, jismoniy tarbiya tizimini ilmiy asoslashni yanada takomillashtirish kerak edi. aksariyat ko'pchilik olimlaming diqqat-e'tibori …

5 / 12

hukumatning medal va yorliqlariga sazovor bo'ldi. 1932 yilda butunittifoq kasaba uyushmalarining i spartakiadasi o'tkazilib, unda 3850 kishi qatnashdi. 1935-1937 yillarda yagona butunittifoq sport tasnifi ishlab chiqildi va hayotga tatbiq etildi, bu esa sport maktabining asosiga aylandi. shu sababdan, u yoshlarning sport tayyorgarligini oshirishning yagona tamoyili bo'lib xizmat qila boshladi. keyinchalik bu tasnif qayta ishlab chiqilib, u ancha takomillashtirildi va o'z ichiga 34 sport turini oldi. 1937 yilda birinchi marotaba jismoniy tarbiya xodimlarining butunittifoq namoyishi o'tkazildi. u har to'rt yilda o'tkazishga mo'ljallandi. 1939 yil 27 mayda «xizmat ko'rsatgan sport ustasi» unvoni ta'sis etildi. 1939 yildan boshlab hukumat qarori asosida butunittifoq jismoniy tarbiya xodimlari kunini o'tkazish odatga aylandi. 1940 yilda bu bayramga bag'ishlab o'tkazilgan tantanalarda mamlakatdagi 62 ming jismoniy madaniyat jamoasida 5.3 mln. kishi jismoniy tarbiya va sport bilan shug'ullanayotganligi aytib o'tilgan. bu davrda 6 ta institut va 25 ta texnikum jismoniy tarbiya va sport mutaxassislarini tayyorlashda faoliyat ko'rsatdi. shuningdek, 378 stadion, …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi"

o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi (1920-1990 yy.) reja: 1. o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportni rivojlanish xususiyatlari. 2. sovetlar davrida jismoniy tarbiya va sport tizimi. 3. jismoniy tarbiya bo'yicha mutaxassislarni tayyorlash. 4. mehnat va o'quv muassasalarida jismoniy tarbiya va sport. 5. sport inshootlarini qurish. 6. respublika va butunittifoq spartakiadalari. o'zbekiston sportchilarining xalqaro ushrashuvlari. yangi sovetlar ittifoqi davlati tuzilgandan so'ng davlatni mustahkamlash maqsadida harbiy-jismoniy tayyorgarlik ishlari kuchaytirildi. bunda eski mutaxassislardan foydalanish va yangi kadrlar tayyorlash ishlari tez amalga oshirildi. buning yana bir sababi shundaki, 1918-yil fuqarolar urushi boshlandi. shu sababdan, 1918-yilning aprelidan boshlab...

This file contains 12 pages in DOCX format (64.6 KB). To download "o'zbekistonda jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda jismoniy tarbiya … DOCX 12 pages Free download Telegram