markaziy osiyoda jismoniy tarbiya

DOCX 17 pages 193.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 193.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

markaziy osiyoda qadimgi davr va o'rta asrlarda jismoniy tarbiya reja 1. markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. 2. yaqin sharq va osiyo davlatlaridagi buyuk allomalarning jismoniy tarbiya haqida qarashlari. 3. o'rta asrlar davrida markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. 4. qadimgi davrda markaziy osiyoda jismoniy tarbiyaga oid arxeologik topilmalar va yozma manbalar. 5. “avesto”- qadimgi yozma ma'naviy va ma'rifiy manba sifatida. qadimgi markaziy osiyo xalqlarining ta'lim-tarbiya tizimi va turmush tarzida jismoniy tarbiyaning ahamiyati. 6. qadimgi ajdodlarimiz jismoniy tarbiyasining xususiyatlari. 7. qadimgi o'zbekiston xalqlarining o'yinlari va jismoniy mashqlarining umumiy tavsifi. markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. markaziy osiyoda o'rta asrlar davrida jismoniy tarbiya (ix – xvi asrlar). sharqning buyuk alloma va mutafakkirlarining jismoniy tarbiya to'g'risidagi fikrlari. abu ali ibn sinoning “tib qonunlari” asarida jismoniy tarbiya to'g'risida. amir temurning harbiy-jismoniy ta'limoti. o'rta asrlar davrida markaziy osiyo xalqlarining jismoniy mashqlari va milliy o'yinlari. o'zbekiston respublikasining brinchi prezidenti i.a.karimov: «tarixga murojaat qilar ekanmiz, bu xalq xotirasi ekanligini nazarda tutishimiz kerak. …

2 / 17

ixiy voqealar, urf-odatlar, an'analar bilan birgalikda o'rganish lozim. qadimgi ajdodlarimizning madaniyati, jumladan jismoniy madaniyatini o'rganishda uch asosiy manbaga tayanish mumkin: · arxeologik qazilmalar natijasida topilgan ashyoviy dadillar, · xalq og'zaki ijodi - qadimgi afsonalar, rivoyatlar, xalq ertaklaridan olingan ma'lumotlar, · buyuk mutafakkirlar, allomalarning ijodiy merosi, qo'lyozmalari, · qadimgi yozma manbalar, tarixiy kitoblar. tarixiy manbalarga qaraganda bundan 150-140 ming yil avval o'rta paleolitda muz davri bo'lgan. odamlar yashash uchun tabiat bilan kurashganlar. toshlardan qurol yasashni takomillashtirib, yirik hayvonlarni va baliq ovlash keng tarqalgan. o't chiqarish vositalarini ixtiro qilib, yashash uchun gor, er to'la, chayla, boshqa boshpanalardan foydalanishgan. bu jarayonlar esa barchaning jismonan baquvvat; epchil, kuchli, chaqqon bo'lishini talab etgan. ilmiy tadqiqotlarning guvoh berishicha, teshiktosh (surxondaryo), afrosiyob (samarqand), xo'jakent, obirahmat (toshkent viloyati), farg'ona vodiysida so'x daryosi bo'yidagi makonlar va boshqa joylarda topilgan yodgorliklar, turli ashyoviy dalillar o'rganilgan. tadqiqotlarning natijalariga qaraganda yuqorida nomlari qayd qilingan hududlarda odamlar turli qurollardan hayvonlarni ov qilish uchun …

3 / 17

ning quyi oqimidagi qator ko'llarda baliq ovi bilan shug'ullanish, ularning o'troq holda yashashiga sabab bo'lgan. markaziy osiyoning nihoyatda boy ovchi va baliqchi jamoalari yodgorliklari ichida markaziy farg'onaning neolit yodgorliklari - zambar, taynoq, yangiqadam, madiyor, sariqsuv, ming buloq kabilar ajralib turadi. ibtidoiy podadan yuqori paleolitga o'tilishi bilan islilab chiqaruvchi kuchlar, ijtimoiy munosabatlar va odam qiyofasida o'zgarishlar paydo bo'lgan. bu davrga kelib, mehnat qurollari ancha takomillashgan, suyak va shoxdan yasalgan buyumlar; igna, bigiz, qarmoq, kamon o'qi va har xil bezaklar yasagan, tosh va suyaklarni parmalaganlar. toshlarga, sopol idishlarga odamlar, hayvonlarni rasmini chizganlar. so'nggi paleolit davrining yutuqlaridan biri - nayzaning ixtiro qilinishi bo'lgan. nayza tufayli ovchilik rivojlangan, tirik hayvonlarni birgalashib ovlash keng tarqalgan. nayzani ushlash, uni mo'ljalga olib, uzoqqa uloqtirish kabi mashqlar, hayvonlarni ovlash, ularni quvib etish etarli darajada chaqqonlik va chidamlilikni talab etadi. bu natijalarga erishish uchun maxsus tayyorgarliklar, ularni o'rgatuvchilar, tarbiyachilar bo'lgan. shu sababdan, oilalarda bolalarni maxsus tayyorgarlik va jismoniy jihatdan …

4 / 17

i murakkab o'yinlar, mashqlar o'rgatilgan. eng qadimgi davrda yashagan ajdodlarimizning dastlabki urf-odatlari, an'anaviy marosimlari, ommaviy tadbirlari, kundalik turmush tarzi qadimgi afsonalar, rivoyatlar, xalq ertaklarida o'z aksini topgan. bu rivoyatlar, afsonalar massagetlar, saklar, xorazmiylar, so'g'dlar, parfiyaliklar yashagan davrlarga borib taqaladi. «avesto», «alpomish», «go'ro'g'li», «qirqqiz», «manas», «to'maris» kabi tarixiy manbalarda qadimgi davrda jismoniy tarbiya vositalarining - turli o'yinlar, otda yurish, kurash, kamondan o'q otish va boshqa mashqlarning qo'llanilishi haqida ma'lumotlar bor. hozirgi markaziy osiyo hududlarida yashagan eng qadimgi ajdodlarimizning ijtimoiy-madaniy turmushi haqida ma'lumotlarga oid daliliy ashyolar ko'p uchraydi. ularning eng muhimlari toshkent, samarqand, termiz va boshqa shaharlardagi tarix, arxeologiya va san'at muzeylarida saqlanmoqda. toshlarga chizilgan rasmlarda kishilarning ov qilishdagi shakl va harakatlari, ov qurollari, hayvonlar aks ettirilib, ularning tarixi ham bir necha o'n ming yillik davrlarni o'z ichiga oladi. ajdodlarimizning ijtimoiy hayotida turli xil jismoniy mashqlar, o'yinlar ko'p qo'llanilgan. ular asosan ijtimoiy mehnat va tarbiya jarayonida keng qo'llanilgan. tarixiy manbalarga qaraganda mamlakatimizda …

5 / 17

etsiyadagi quldorlik tuzumidan o'ziga xos ravishda anchagina farq qilgan. markaziy osiyodagi davlatlarda ishlab chiqarish yuqori darajada bo'lmaganligi uchun asosan dehqonchilik, chorvachilik va mayda hunarmandchilik asosida qullar majburiy ishlatilgan. yaqin sharq va osiyo davlatlaridagi buyuk allomalarning jismoniy tarbiya haqida qarashlari miloddan avvalgi 481 (480) – 431 (425) yillarda yashagan yunon tarixchisi gerodotning «tarix» kitobida qadimgi forslar, saklar va massagetlarning jismoniy tarbiyaviy qarashlariga oid muhim ma'lumotlar berilgan. saklar, massagetlar va forslarning eng sharaflaydigan narsasi jasurlik bo'lgan. saklar dunyodagi barcha merganlar orasida o'qni zoye ketkazmaydigan juda mohir merganlar sifatida shuhrat qozongan edilar, – deb yozgan gerodot. shunga ko'ra ular ko'proq o'g'illarga ega bo'lishdan faxrlanishgan. podshoh ham kimning o'g'li ko'p bo'lsa, unga har yili sovg'a-salomlar yuborgan, bolalarning yoshiga ham e'tibor berishgan. o'g'il bolalarni 5 yoshdan 20 yoshgacha faqat uch narsaga: otda yurishga, kamondan otish, to'g'rilikka o'rgatishgan. bolani 5 yoshgacha otasiga ko'rsatmaganlar, ayollar tarbiyasida bo'lgan. mabodo o'g'il bola vafot etsa, otasining qayg'urmasligi uchun shunday qilganlar. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyoda jismoniy tarbiya"

markaziy osiyoda qadimgi davr va o'rta asrlarda jismoniy tarbiya reja 1. markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. 2. yaqin sharq va osiyo davlatlaridagi buyuk allomalarning jismoniy tarbiya haqida qarashlari. 3. o'rta asrlar davrida markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. 4. qadimgi davrda markaziy osiyoda jismoniy tarbiyaga oid arxeologik topilmalar va yozma manbalar. 5. “avesto”- qadimgi yozma ma'naviy va ma'rifiy manba sifatida. qadimgi markaziy osiyo xalqlarining ta'lim-tarbiya tizimi va turmush tarzida jismoniy tarbiyaning ahamiyati. 6. qadimgi ajdodlarimiz jismoniy tarbiyasining xususiyatlari. 7. qadimgi o'zbekiston xalqlarining o'yinlari va jismoniy mashqlarining umumiy tavsifi. markaziy osiyoda jismoniy tarbiya. markaziy osiyoda o'rta asrlar davrida jismoniy tarbiya (ix – xvi asrlar). sharqni...

This file contains 17 pages in DOCX format (193.9 KB). To download "markaziy osiyoda jismoniy tarbiya", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyoda jismoniy tarbi… DOCX 17 pages Free download Telegram