водородсимон атомлар учун бор модели. бор назариясининг экспериментал тасдиғи

DOC 455.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403349762_45085.doc + e h + + li + + + e b r m r ze 2 2 2 0 4 1 j = × e p h = j = n r m l 2 e 2 ze n me r n × = 2 2 0 4 h pe 2 2 2 2 0 2 4 6 , 13 1 32 n n e m e n - = × - = h e p c e m r - = 3 2 0 3 4 64 h e p ) 1 1 ( 1 2 2 i f n n r - = l 2 2 2 0 4 n e z m r n × = h e p 2 2 2 2 2 0 2 4 2 6 , 13 1 32 n z n e z m e n - = × - = …
2
см. водородсимон атомлар учун бор модели. бор назариясининг экспериментал тасдиғи режа: 1. водородсимон атомлар. пикеринг серияси. 2. ядро ҳаракатига тузатиш. 3. эластик ва ноэластик сочилиш 4. франк-герц тажрибаси. бор назариясини яратилиши атом тузилишини ўрганишда энг катта қадам бўлди. у водород атоми тузилиши, чизиқли спектрларни жуда яхши тушунтириб берди. лекин шу чизиқларнинг интенсивлигини ҳисоблаш йўлини кўрсатмади. бор назариясиводород атомидан кейин келган гелий атомини тушунтиришга қурби етмади. бироқ бор назарияси водородсимон атомлар спектрини тўғри тушунтира олди. шу сабабли бу мавзуда бир каррали ионлашган гелий атоми бор назарияси доирасида таҳлил қилинади. шу билан бирга бу мавзуда ядро ҳаракатини инобатга олган бор назариясига ҳам эътибор берилди. сўнгра франк-герц тажрибаси орқали атомнинг стационар ҳолатлари ҳақиқатдан ҳам мавжуд эканлиги ҳақида сўз юритилади. асосий мақсад. бор моделини водородсимон атомларга қадбиқ этиш орқали бор назариясининг муваффақиятини кўрсатиш; водород атомида ядро (протон)нинг ҳаракатини эътиборга олиб бор назариясига тузатиш киритиш; стационар энергетик ҳолатларини мавжудлиги экспериментал тасдиқлаш. мавзу қаҳрамони. нильс хендрик …
3
ородсимон атомлар. пикернг серияси бор назарияси атом тузилиши назариясини ривожлантиришда катта қадам бўлди. юқорида кўрдикки, бор назарияси водород атомининг спектриал чизиқлари частоталарини тўғри тавсифлаб бера олди. даврий системанинг водор од атомидан кейин жойлашган гелий атоми учун бор назариясини кучи ўтмади. лекин бор назариясини водородсимон атомларга мувоффақият билан қўллаш мумкин. заряди ze га тенг ядро ва битта электрондан ташкил топган атомлар водородсимон атомлар деб аталади. масалан, бир каррали ионлашган гелий атоми (z=2), икки каррали ионлашган литий атоми (z=3) ёки уч каррали ионлашган бериллий атоми водородсимон атомлардир. водородсимон атом учун ньютоннинг иккинчи қонунига кўра (1) иккинчи муҳим тенглама бор назариясига асосан (2) бўлади. 1-жадвалда водород атоми ва водородсимон атом учун характерли тенгламалари келтирилган. бу тенгламаларда водород атоми учун ёзилган катталик водородсимон атомлар учун катталикка алмаштирилган. жадвал 1 водород атоми водородсимон атомлар ядро харакатига тузатиш .1 жадвалдан кўрамизки n-квант сонининг берилган қиймати учун водородсимон атомларнинг электрон орбиталарининг радиуси водород атомининг электрон орбитаси радиусидан …
4
с келади. бу воқеа кўп тадқиқотчи спектроскапистларни кўп чалғитган. 1-жадвалдан кўрасизки учун ридберг доимийлиги ҳам водороднинг ридбергидан марта катта, ҳолда ўтиш тўлқин сон ҳам марта каттадир. 2. ядро ҳаракатига тузатиш бор назариясида массив ядрони қўзғалмас деб фараз қилдик. водород атомининг аниқ моделида ядронинг ҳаракати ҳам иноботга олинади. массаси m бўлган электрон ва массаси бўлган протон масса маркази k деб аталган нуқта атрофида айланадилар (2-расм) -электрон ва ядроли мос равишда масса марказигачан бўлган масофалар. 2 расмга кўра масса маркази таърифига биноан (4) (3) ва (4) ни га нисбатан ечсак (5) (6) лар келиб чиқади. борни иккинчи постулатига асосан, масса марказига нисбатан тўла импульс моменти , (7) бунда ва ядро ва электроннинг чизиқли тезликлари. (7) ни (8) кўринишда ёзамиз. (8)га (5) ва (8)ни олиб келиб қўйсак (9) бунда (10) ларни оламиз. -келтирилган масса дейилади. стационар ҳолатлар учун (11) ўринли бўлади. ядро ҳаракатини тузатишни ҳисобга олган тенгламалар 1 жадвалда келтирилган. ядрони ҳаракатига тузатиш …
5
етик энергиялари йиғиндисига тенг бўлса, гарчи жараёндан кейин энергия бошқача тақсимланган бўлса ҳам, бу жараённи эластик тўқнашиш дейилади. акс ҳолда, агар тўқнашиш жараёни бошланғич кинетик энергиянинг бир қисми тўқнашувчи зарралардан бирининг ички энергиясини ўзгартиришга сарф бўлса, бундай жараённи ноэластик жараён деб юриталади. симоб атоми каби оғир атомларнинг ички қобиқларида жойланган электрон ядронинг электростатик тортиши билан қаттиқ боғланган. шунинг учун уларни атомдан «узиб» олиш учун катта энергия керак. бу электронларни боғланиш энергияси бир неча минг электрон вольтга етади. ташқи (валентли) электронлари эса ядро билан кучсиз боғланган. уларнинг боғланиш энергияси бирқанча электрон вольтга тенг. франк герц тажрибасида фақат ташқи (валентли) электронлар "қатнашади". симоб атомининг электрони учун мос бўлган шундай сатҳлар 3-расмда келтирилган. бу энергетик сатҳларни оптик сатҳлар деб аталади, чунки улар орасидаги исталган ўтишда тўлқин узунлиги кўзга кўринган соҳага фотонларнинг чиқиши ёки ютилиши кўрилади. расмдан кўрамизки асосий ҳолатдаги (g) валентли электроннинг энергияси . бошқа энергетик ҳолатлар h,i,s ва ҳакозо уйғонган ҳолатларни акс …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "водородсимон атомлар учун бор модели. бор назариясининг экспериментал тасдиғи"

1403349762_45085.doc + e h + + li + + + e b r m r ze 2 2 2 0 4 1 j = × e p h = j = n r m l 2 e 2 ze n me r n × = 2 2 0 4 h pe 2 2 2 2 0 2 4 6 , 13 1 32 n n e m e n - = × - = h e p c e m r - = 3 2 0 3 4 64 h e p ) 1 1 ( 1 2 2 i f n n r - = l 2 2 2 0 4 n e z m r n × = …

DOC format, 455.0 KB. To download "водородсимон атомлар учун бор модели. бор назариясининг экспериментал тасдиғи", click the Telegram button on the left.