физика: атом ядроси ва атом моделлари

PPTX 29 pages 597.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
мм_30 физика 18 - маъруза физика кафедраси 2016 1 маъруза режаси атом ядроси. aтом ядросининг тузилиши maсса дефекти ва ядронинг боғланиш энергияси aтом ядросининг таркиби ядро кучлари ядро реакциялари 2 томсоннинг атом модели 1903 йилда томсон атомнингшундай моделини таклиф қилдики,унга асосан атом мусбат зарядланган зарралар билан бир текис тўлдирилган сферадан иборит бўлиб,ичида электрон жойлашган бўлади,сферанинг йиғинди мусбат заряди электрон зарядига тенг бўлиб,атом бир бутун ҳолатда нейтралдир. томсоннинг атом модели 4 5 резерфорднинг атом модели атом тузилиши ҳамда катта зичликка эга бўлган ядронинг мавжудлиги ҳақидаги замонавий тасаввурлар биринчи марта э.резерфорд томонидан юпқа олтин пленкада – зарраларнинг сочилишини тадқиқ қилиш натижалар асосида айтилган.  резерфорд тажрибаси 6 7 атом ядросининг тузилиши резерфорд тажрибалар натижасида атомларнинг ядролари тахминан 10-14-10-15 м ўлчамга эга эканлигини аниқлади. атом ядроси элементар зарралардан, протонларданва нейтронлардан иборат . протон миқдоран электр зарядига тенг мусбат зарядга эга бўлиб, массаси 1,67·10-27 кг га тенг, яъни электрон массасидан деярли 2000 марта катта …
2 / 29
oni deb ataladi. yadroning zaryadi z·e ga teng, bu yerda z – zaryad soni – yadrodagi protonlar soniga teng. u kimyoviy elementning mendeleev jadvalidagi tartib raqami bilan mos tushadi. yadro quyidagicha belgilanadi: 13 atom yadrosining tuzilishi бир хил z га ва хар хил a га эга бўлган атомлар изотоплар дейилади. бир хил a га ва ҳар хил z га эга бўлган атомлар изобарлар дейилади. изотоплар бир хил кимёвий хоссаларга ва бир- бирига яқин физик хоссаларга эга бўладилар,чунки уларнинг электрон қобиқлари бир хил структурага эга. 14 атом ядросининг тузилиши ядронинг радиусини қуйидаги формулага асоосан аниқлаш мумкин : r=r0a1/3 бу ерда r0≈1,5·10-15 м. ядро массасини ўлчашлар шуни кўрсатадики,ядронинг массаси нуклонлар массасининг йиғиндисидан кичик экан. бу фарқ массалар дефекти m дейилади. 15 атом ядросининг боғланиш энергияси e=mc2 формулага асосан массалар дефектига ядродаги нуклонларнинг боғланиш энергияси мос келади: eсв=(zmp+(a-z)mn-mя)с2 (1) бу ерда mp, mn mя – мос равишда протон,нейтрон,ядронинг массалари 16 атом ядросининг боғланиш …
3 / 29
тларда атом энергияни нурлатмайди. борнинг 2 - постулати (частоталар қоидаси): атом бир ҳолатдан иккинчисига ўтганда қуйидаги энергияли битта фотон чиқаради ёки ютади. тегишли стационар ҳолатлар энергиялари фарқи 20 борнинг 3 - постулати (орбиталарни квантланиш қоидаси): атомнинг стационар ҳолатларида, доиравий орбиталарда электрон ҳаракатланиб, импулс моментининг квантланган қийматларига га бўлади. электроннинг n – стационар орбитаси радиуси. борнинг биринчи радиуси 21 1- ва n- стационар орбиталардаги электроннинг ҳаракт тезлиги водород атоми тизимида электроннинг тўла энергияси водород атомининг минимал энергияси 22 квант сонлар хусусий фкункциялар n – бош, 𝑙 – орбитал ва m – магнит квант сонлари билан аниқланади. n - бош квант сони атомдаги электроннинг энергетик сатҳларини белгилайди: n = 1,2,3,... 𝑙 – орбитал квант сони берилган n да қуйидаги қийматларни қабул қилади: 𝑙 = 0,1,2,...,(n-1) ва атомдаги электроннинг импулс моментини аниқлайди 23 магнит квант сони m берилган 𝑙 да қуйидаги қийматларни қабул қилади: ва берилган йўналишда l импулс моменти миқдорини белгилайди. l …
4 / 29
га эга. спин, механик моментга ўхшаш, қуйидагича квантланади: z белгиланган йўналиш учун хусусий момент проекциялари ms— магнит спин квант сони қуйидаги иккита қийматга эга 26 паули принципи квант механикасининг асосий қонунларидан бири бўлган паули принципига асосан, берилган атомда n, 𝑙 , m, s бир хил квант сонлари мажмуасига эга бўлган иккита электрон мавжуд бўлмайди. ярим спинли заррачалар (электронлар, протонлар ва нейтронлар) анти -симметрик тўлқин функциялар билан ифодаланадилар ва ферми – дирак статистикасига бўйсунадилар: бундай заррачалар фермионлар деб аталади. нол ёки бутун сонли спинли заррачалар (π – мезонлар, фотонлар) симметрик тўлқин функциялар билан ифодаланадилар ва бозе – эйнштейн статистикасига бўйсунадилар: бундай заррачалар бозонлар деб аталади. квант физикасида масса, электр заряди, спин ва б. каби бир хил хусусиятга эга бўлган заррачалар ўхшаш заррачалар ҳисобланади. ўхшаш заррачаларни фарқ қилиб бўлмаслик принципи: тажрибада уларни бир - биридан фарқ қила олмаслик. 27 фойдаланилган адабиётлар 1. douglas c, giancoli. “physics”. principles with applications. pearson.2014, 1079 page. …
5 / 29
labalar va fizika o`qituvchilari uchun sayt; yenka.com; http://www.quantumatomica.co.uk/download. html http://school-collection.edu.ru http://phet.colorado.edu./ http://www.falstad.com/mathphysics.html http:// tashiit.com image1.jpeg image2.png image3.png image4.jpeg image5.wmf oleobject1.bin image6.wmf image7.wmf image8.wmf oleobject2.bin oleobject3.bin oleobject4.bin image9.wmf image18.wmf image19.wmf image20.wmf image21.wmf image22.wmf image23.wmf image24.wmf image25.wmf image10.wmf image11.wmf image12.wmf image13.wmf image14.wmf image15.wmf image16.wmf image17.wmf oleobject11.bin oleobject12.bin image26.png oleobject13.bin oleobject14.bin oleobject15.bin oleobject16.bin oleobject17.bin oleobject18.bin oleobject19.bin oleobject20.bin oleobject21.bin oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject7.bin oleobject8.bin oleobject9.bin oleobject10.bin image27.wmf image28.wmf image29.wmf image30.gif oleobject22.bin oleobject23.bin oleobject24.bin oleobject25.bin image31.wmf oleobject26.bin image32.wmf image33.wmf image34.wmf image35.wmf oleobject27.bin oleobject28.bin oleobject29.bin oleobject30.bin image36.wmf image37.wmf image38.wmf oleobject31.bin oleobject32.bin oleobject33.bin image39.wmf image40.wmf oleobject34.bin oleobject35.bin image41.wmf image50.wmf image51.wmf image52.wmf image53.wmf image54.wmf image55.wmf image42.wmf image43.wmf image44.wmf image45.wmf image46.wmf image47.wmf image48.wmf image49.wmf oleobject42.bin oleobject43.bin oleobject44.bin oleobject45.bin oleobject46.bin oleobject47.bin oleobject48.bin oleobject49.bin oleobject50.bin oleobject36.bin oleobject37.bin oleobject38.bin oleobject39.bin oleobject40.bin oleobject41.bin image56.wmf image57.wmf image58.wmf oleobject51.bin oleobject52.bin oleobject53.bin x a z 22 11 r mn n æö =- ç÷ èø 22 111 ,(3,4,5...) rn mn l æö ¢ =-= ç÷ èø 715 постоянная …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "физика: атом ядроси ва атом моделлари"

мм_30 физика 18 - маъруза физика кафедраси 2016 1 маъруза режаси атом ядроси. aтом ядросининг тузилиши maсса дефекти ва ядронинг боғланиш энергияси aтом ядросининг таркиби ядро кучлари ядро реакциялари 2 томсоннинг атом модели 1903 йилда томсон атомнингшундай моделини таклиф қилдики,унга асосан атом мусбат зарядланган зарралар билан бир текис тўлдирилган сферадан иборит бўлиб,ичида электрон жойлашган бўлади,сферанинг йиғинди мусбат заряди электрон зарядига тенг бўлиб,атом бир бутун ҳолатда нейтралдир. томсоннинг атом модели 4 5 резерфорднинг атом модели атом тузилиши ҳамда катта зичликка эга бўлган ядронинг мавжудлиги ҳақидаги замонавий тасаввурлар биринчи марта э.резерфорд томонидан юпқа олтин пленкада – зарраларнинг сочилишини тадқиқ қилиш натижалар асосида айтилган.  резерфорд тажрибас...

This file contains 29 pages in PPTX format (597.5 KB). To download "физика: атом ядроси ва атом моделлари", click the Telegram button on the left.