molekulalarning tezliklarini aniqlash

DOC 5 pages 108.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 108.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

molekulalarning tezliklarini aniqlash reja: 1. gaz molekulalarining tezliklar bo`yicha taqsimoti; 2. shtern tajribasi. gaz molekulalarining tezliklar bo`yicha taqsimoti: gazlarda molekulalarning tezliklar bo`yicha taqsimot funksiyasini j.maksvell nazariy yo`l bilan ehtimollar nazariyasi asosida aniqladi. maksvell qonuni deb ataluvchi maksvell taqsimot funksiyasi quyidagicha ifodalanadi: bu yerda n - molekulalarning umumiy soni, m - gazning molyar massasi, r -universal gaz doimiysi, ye - natural logarifm asosi. bu formula asosida maksvell molekulalarning tezliklar bo`yicha taqsimotini aniqladi. masalan: 140°c temperaturada azot molekulalarining eng katta ehtimoliy tezligi 500 m/s, 300 m/s dan 700 m/s gacha tezlik bilan harakatlanadigan molekulalar 59 % ni tashkil qiladi, 12,6 % molekulalar kichik tezlik bilan harakat qiladi, 28,4 % molekulalar katta tezlik bilan harakat qiladi (molekulalarning umumiy soniga nisbatan). shtern tajribasi: gaz molekulalarining tezliklar bo`yicha taqsimoti maksvell taqsimotiga mos kelishini eksperimental tekshirish maqsadida birinchi marta 1920 yilda nemis olimi otto shtern tomonidan tajriba o`tkazildi. tajribada modda tuzilishining molekulyar kinetic nazariyasi toʻgʻriligi amalda …

2 / 5

iz koʻrinishida oʻtirgan. maxsus asbob yordamida butun qurilma jez plastina sirtiga parallel yoʻnalgan oʻq atrofida katta burchak tezlik bilan aylantirilganda atomlar harakatining turli tezliklariga toʻgʻri keladigan atomlar soni turlicha boʻlishi sababli, kumush iz yoyiladi va uning qalinligi ham turlicha boʻladi. qatlamning eng qalin sohasiga eng katta ehtimolli tezlik bilan harakatlanayotgan atomlar oʻtiradi. tajribada aynan shu eng katta ehtimolli tezlik aniqlangan va uning qiymati nazariy hisoblangan qiymat bilan mos tushgan. atomlar oqimi b tirqishdan o`tib (2-rasm), undan l m masofadagi tashqi ekranda d iz qoldirgan. tajribani ikkinchi qismida butun qurilma qizdirilgan tola atrofida 2500-2700 aylana/minut tezlik bilan aylantirilgan. aylantirish tufayli ilgari d nuqtaga kelib tushgan atomlar oqimi siljib, ekranning ekranning d` nuqtaga kelib tushgan. bu nuqtalar orasidagi s siljishni hisoblaylik. kumush atomlarining tezligi v bo`lsa l masofaga yetib borishi uchun vaqt kerak bo’lgan bu vaqt ichida w burchak tezligi bilan aylanayotgan ekaran masofaga siljishga ulgurgan. atomlarning tezliklari turlicha bo`lgani uchun, atomlarni …

3 / 5

lindrda burchak ostida joylashgan shunday tirqishlar teshishdiki, silindr so tezlik bilan aylanayotganda bu tirqishdan faqat bir xil tezlikli zarralargina o`tgan. shtern tomonidan o`tkazilgan boshqa tajribalarda esa atomlarni ekranda yoyilib tushishi shaffof ekranda o`rganildi, natijada izni nozik optik metodlar bilan o`rganish mumkin bo`ldi. bu tajribalar zarralarni tezliklar bo`yicha maksvell taqsimotiga bo`ysinishini turli aniqliklar bilan tasdiqladi. adabiyotlar: 1. abdullayev a. h, arg`inboyev h.a, abdullayev h.u. agrometeorologiya- t. o`zbekiston milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti, 2006-432 b. 2. arg`inboyev x.a. geliotexnikadan o`quv qo`llanma-t.: o`qituvchi, 1974-148 b 3. babushkin l.n. agroklimaticheskoe opisanie srednie aziiyu. trudi tashgu-1964- vip. 236-s 5-185. 4. babushkin l.n. osnovi agrometeorologii v uzbekistane- tashkent, sanigmi- 2004-288 s. 5. baratov p. o`zbekiston tabiiy geografiyasi- t.: o`qituvchi, 1996-264 b. 6. boboxo`jayev i., uzoqov p. tuproqshunoslik-t.:mehnat, 1995-512 b. 7. bulat v.l. “opticheskie yavleniya v prirode”. m.: “prosveshenie”, 1974-136 st. 8. glazirin.g.e, chanisheva s.g, chub v.e “o`zbekiston iqlimining qisqacha ocherki” toshkent, o`oitgmi, 1999-31b. 9. gringof i.g, …

4 / 5

molekulalarning tezliklarini aniqlash - Page 4

5 / 5

molekulalarning tezliklarini aniqlash - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulalarning tezliklarini aniqlash"

molekulalarning tezliklarini aniqlash reja: 1. gaz molekulalarining tezliklar bo`yicha taqsimoti; 2. shtern tajribasi. gaz molekulalarining tezliklar bo`yicha taqsimoti: gazlarda molekulalarning tezliklar bo`yicha taqsimot funksiyasini j.maksvell nazariy yo`l bilan ehtimollar nazariyasi asosida aniqladi. maksvell qonuni deb ataluvchi maksvell taqsimot funksiyasi quyidagicha ifodalanadi: bu yerda n - molekulalarning umumiy soni, m - gazning molyar massasi, r -universal gaz doimiysi, ye - natural logarifm asosi. bu formula asosida maksvell molekulalarning tezliklar bo`yicha taqsimotini aniqladi. masalan: 140°c temperaturada azot molekulalarining eng katta ehtimoliy tezligi 500 m/s, 300 m/s dan 700 m/s gacha tezlik bilan harakatlanadigan molekulalar 59 % ni tashkil qiladi, 12,6 % molekulalar ...

This file contains 5 pages in DOC format (108.0 KB). To download "molekulalarning tezliklarini aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulalarning tezliklarini an… DOC 5 pages Free download Telegram