molekulalarning tuzilishi

DOC 63.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1423936328_60001.doc 2 2 8 h m p 2 2 2 2 2 2 z y х ¶ ¶ + ¶ ¶ + ¶ ¶ 2 + 2 1 ¥ molekulalarning tuzilishi reja: 1. molekula tuzilishiga oid umumiy ma‘lumotlar. 2. kvant nazariyasi. 3. kvant mexanika nazariyasi. 4. shredinger tenglamalari. 5. ossilyator va rotator sistemalari. tayanch iboralar va tushunchalar molekula, kvant, kvant nazariyasi, kvant mexanika nazariyasi, faza to’lqini, atom orbitali, bosh kvant son, magnit kvant son, spin kvant son, ossilyator, rotator. 1. molekula tuzilishiga oid umumiy ma‘lumotlar atomlardan molekulalаrning hosil bo’lish masalasi, molekulalalarning tuzilishi va kimyoviy bog’lanish tabiati fizik – kimyoviy jarayonlar termodinamikasidagi eng muhim muammolardan birini tashkil etadi. atomning murakkab strukturasi aniqlangandan so’ng, valentlik tushunchasining ma‘nosi ochilgandan keyin bu masalalarni yechish yuzasidagi ishlar ancha ilgarilab ketdi. xix asrning boshlarida kimyoda elektroliz jarayonlarning o’rganish natijasida valentlik kuchlarining elektr tabiati to’g’risidagi tasavvurlar vujudga keldi. katodda ajraladigan elementlar musbat zaryadga va musbat valentlikka, anodda …

na ratsional formulani keltirib chiqarishi mumkin. a.m. butlerovning organikaviy birikmalarning tuzilish nazariyasi keyinchalik o’z taraqqqiyoti natijasida organikaviy kimyoning butun asosini tashkil etdi. lekin organikaviy birikmalardagi kimyoviy bog’lanish mohiyati faqat xx asrda tushuntirib berildi. xix asrning oxiriga kelib ikki turdagi kimyoviy bog’lanish va ikki turdagi kimyoviy birikmalar mavjudligi aniqlandi. birinchi turdagi molekulalarda atomlar har xil turdagi zaryadga ega bo’ladi, boshqa turdagi birikmalarda esa zaryad bo’lmaydi. birinchi turdagi birikmalarga geteropolyar, ikkinchi turdagilariga – gomepolyar birikmalar deyiladi. molekulalar tuzilishi to’g’risida ta‘limot va kimyoviy bog’lanish tabiati xx asrda o’z taraqqiyotini davom ettirdi. kimyoviy bog’ning vujudga kelishida bir atomdan ikkinchisiga elektron o’tishi yoki atomlar orasida elektronlar siljib elektron juftlab hosil qilishi ma‘lum bo’ldi. elektronlarning joy almashinuvi, u yoki bu kimyoviy bog’ning vujudga kelishi elektronga moillik kattaligi va atomlarning elektr manfiyligi nisbati bilan aniqlanadi. kvant nazariyаsi 1900 yilda m. plank o’zining kvant nazariyasini yaratib, unda nur energiyasi uzluksiz emas, balki ma‘lum ulushdar bilan yutiladi va chiqariladi …

dir. nur energiyasi, nur kvantlari yoki fotonlar to’plamidan (tutamidan) iborat. foton go’yo nur energiyasining atomi hisoblanib, chastotasiga bog’liq va ma‘lum og’irlikka egadir. shunday qilib, nur moddiydir. kvant nazariyasi nurning yutilishi va chiqarishilishi bilan bog’liq bo’lgan jarayonlarni izohlab berdi, lekin nurning tarqalishida sodir bo’ladigan jarayonlarni – difraktsiya, qutblanish, interferensiya singari to’lqin tabiatiga ega bo’lishi bilan izohlanadi. kvant nazariyasidagi bu tushunmovchilikni kvant mexanika nazariyasi hal etadi. 3. kvant mexanika nazariyasi 1927 yilda elektronning ikki xil tabiatli ekanligi, ya‘ni uning zarracha va to’lqin xossalarga ega ekanligi tajribada tasdiqlanganidan keyin atomlar tuzilishi haqida to’lqin mexanikasiga asoslangan yangi nazariya – kvant mexanika nazariyasi yaratildi. kvant nazariyasi vodorod atomining tuzilishini birmuncha tushuntirib berdi, ammo uni ko’p atomli molekulalarga nisbatan qo’llab bo’lmaydi. kvant mexanika nazariyasiga ko’ra, nur dualistak (qo’sh) tabiatiga, ya‘ni ma‘lum massaga ega bo’lgan, zarracha (korpuskulyar) tabiatiga va to’lqin tabiatiga ega. bunday tabiat faqat nur uchun xos bo’lmasdan, balki elektron, proton, neytron singari elementar zarrachalarga ham …

o’xshatish, u bilan bog’lash mumkin. 4. sнryodingеr tеnglamasi har qanday zarracha harakatlanganda, bu davriy jarayon uch o’lchamli (uch koordinatli) fazoda tarqaluvchi to’lqin ko’rinishida bo’ladi. bu to’lqin faza to’lqini deyiladi. avstriya fizik nazariyotchisi e. shryodinгер 1926 yilda faza to’lqinining tarqalish tenglamasini tuzishga muvaffaq bo’lgan. bu tenglama kvant mexanikasi (yoki to’lqin mexanikasi) ning asosiyo tenglamasi bo’lib qoldi. n. bor nazariyasiga muvofiq, elektron yadro atrofida ma‘lum orbitada aylanadi, deb hisoblanar edi. shryodinger tenglamasiga muvofiq esa elektron atom yoki molekulaning turli joylarida ma‘lum ehtimollik bilan paydo bo’lib turishi mumkinligi to’g’risida gap yuritish mumkin. natijada elektronning zaryadi ma‘lum bir joyda emas, ma‘lum ehtimollik bilan yadro atrofidagi fazoda tarqalgan va uning zichligi har joyda har xil bo’ladi. shunday qilib elektron bulutli paydo bo’ladi. shunga ko’ra, elektron bulut (yoki elektron zaryadining zichligi) ham ma‘lum ehtimollik bilan ta‘riflanadi. ma‘lum elektronning atomdagi holatini va zaryadi zichligining taqsimlanishini, elektron atom atrofida turli joylarda bo’lishi ehtimolligini ifodalaydigan to’lqin funksiyasi atom orbitali …

aza to’lqinining uch o’lchamli amplitudasidir. (2 dxdydz ((2 dv) tekshirilayotgan zarrachaning berilgan kichik dv hajmda bo’lish ehtimolligini ifodalaydi. shu sababdan (2 dv shu hajm elementidagi zarracha (elektron) zaryadi zichligining kattaligidir. shryodinger tenglamasini yechish shuni ko’rsatadiki, atom orbitallar uch xil bo’ladi, ular kvant sonlar deb ataladigan raqamlar bilan ifodalanadi. dastlab, quyidagi keltirilgan uch xil kvant soni: bosh kvant soni (n), orbital kvant soni (l), magnit (yoki azimutal) kvant soni (m) kiritiladi. elektronning atomdagi holatini tasvirlovchi to’lqin funksiyasi uchta kvant soni n, l, m ga bog’liq. elektronning energetik holati esa n, l qiymatlarga bog’liq, bu sonlarning qiymati yaxlit sonlarga teng bo’ladi va demak, elektr energiyasi diskret qiymatga ega bo’ladi. so’ng to’rtinchi kvant soni – spin kvant soni (s) borligi kuzatiladi. bu kvant soni shryodinger tenglamasida e‘tiborga olinmagan. hozircha shryodinger tenglamasi faqat нioni uchun aniq yechilgan. biror sistemani kvant mexanika yordamida tekshirish, eng avvalo uning to’lqin funksiyasini tuzish va uni yechish yo’li bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "molekulalarning tuzilishi"

1423936328_60001.doc 2 2 8 h m p 2 2 2 2 2 2 z y х ¶ ¶ + ¶ ¶ + ¶ ¶ 2 + 2 1 ¥ molekulalarning tuzilishi reja: 1. molekula tuzilishiga oid umumiy ma‘lumotlar. 2. kvant nazariyasi. 3. kvant mexanika nazariyasi. 4. shredinger tenglamalari. 5. ossilyator va rotator sistemalari. tayanch iboralar va tushunchalar molekula, kvant, kvant nazariyasi, kvant mexanika nazariyasi, faza to’lqini, atom orbitali, bosh kvant son, magnit kvant son, spin kvant son, ossilyator, rotator. 1. molekula tuzilishiga oid umumiy ma‘lumotlar atomlardan molekulalаrning hosil bo’lish masalasi, molekulalalarning tuzilishi va kimyoviy bog’lanish tabiati fizik – kimyoviy jarayonlar termodinamikasidagi eng muhim muammolardan birini tashkil etadi. atomning murakkab strukturasi aniqlangandan so’ng, valentlik tushunchasining ma‘...

DOC format, 63.0 KB. To download "molekulalarning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulalarning tuzilishi DOC Free download Telegram