banklarning kelib chiqishi va bank tizimi

PPT 28 pages 978.0 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 978.0 KB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

4. ssuda foizi va uning iktisodiy moxiyati banklarning kelib chiqishi va bank tizimi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “bank hisobi va audit” kafedrasi “pul va banklar” fani ma'ruza rejasi 1. banklarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan shart-sharoitlar. 2. dastlabki banklarning paydo bo'lishi va ularning operatsiyalari. 3. markaziy banklarning yuzaga kelishi. 4. bank tizimi va uning elementlari. * 1. banklarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan shart-sharoitlar pullarni saqlash uchun ishonchli muassasani topish zarurligi pul xo'jaligini yuzaga kelishiga sabab bo'lgan asosiy omil bo'ldi. * dastlab bunday muassasa vazifasini ibodatxonalar bajardi. chunki, ibodatxonalarga va ularda xizmat qiluvchi dindorlarga nisbatan davlat va jamoalar tomonidan kuchli ishonch mavjud edi. hatto ashaddiy o'g'rilar va talonchilar ham ibodatxonalarga hujum qilishmagan. ibodatxonalarda dastlab tovarlarni ayirboshlash natural shaklda amalga oshirilar edi. bu esa, tovarlarni saqlash uchun katta hajmdagi omborxonalarni talab etar edi. buning ustiga, ayirboshlashda ekvivalentlikni saqlash muammosi yuzaga keldi. natijada ibodatxonalar xodimlari, ruhoniylar metall …

2 / 28

mining oshib borishi ularga, erlarni sotib olish va sotish, soliqlar yig'ish va davlat mulkini boshqarish imkonini berdi. shunday qilib, ibodatxonalar pul xo'jaligining shakllanishiga, ssuda operatsiyalarining paydo bo'lishiga, hisob-kitob xizmatlarining yuzaga kelishiga sabab bo'ldi. * sudxo'rlik kreditining qonun yo'li bilan dunyoning ko'plab mamlakatlarida bekor qilinishi banklarning paydo bo'lishida muhim rol o'ynadi. sudxo'rlar qo'lida to'planib qolgan yirik miqdordagi pul mablag'lari ssuda kapitalining ko'payishida muhim ahamiyat kasb etdi. eramizgacha bo'lgan vii asrdan boshlab qadimgi sharqda, keyinchalik qadimgi gretsiyada davlat pullarni zarb etishni o'z qo'liga oldi. pullarni zarb etishni markazlashuvi va standartlashuvi davlatlar o'rtasidagi savdo aloqalarini rivojlantirishga kuchli turtki berdi. * savdo operatsiyalari va to'lovlar hajmini oshishi tijorat risklaridan himoyalanish maqsadida pul mablag'lari zaxirasini bir joyda to'plash zaruriyatini yuzaga keltirdi. bu masalani hal etish maqsadida “savdo uylari” tashkil etildi. vavilon savdo uylari quyidagi operatsiyalarni amalga oshirishgan: tovarlarni sotib olish va sotish bo'yicha komission operatsiyalar; ssudalar berish; mijozni nomidan to'lovlarni amalga oshirish; ishonch operatsiyalari. * …

3 / 28

t to'xtatilar edi. kreditni qayta olmay qolgan qarzdorlarning erlarini tortib olinishi natijasida kreditorlar qo'lida katta miqdorda er maydonlari to'plandi. chunki, ipoteka krediti o'sha davrda mavjud edi. ya'ni, o'ziga tegishli erni garovga qo'yib, kredit olish amaliyoti mavjud edi. * xususiy mulkchilik institutining huquqiy asoslarini yaratilishi pul xo'jaligini rivojlanishiga turtki berdi va natijada qadimgi rimda uyushmalar paydo bo'ldi. ushbu uyushmalar faoliyatining qonunchilik asoslari mavjud edi. ular pul shaklidagi kapitalni jamg'arish, pul tizimini umstahkamlash, davlatga soliqlar yig'ib berishda muhim rol o'ynadi. rim imperiyasining qulashi bilan pul xo'jaligining inqirozi boshlandi. ushbu inqiroz shimoliy italiyaning yirik shaharlari bo'lgan genuya, venetsiya va florentsiyada savdo va sanoatning rivojlanishi bilan barham topdi. * 2. dastlabki banklarning paydo bo'lishi va ularning operatsiyalari bank so'zi italyancha banco degan so'zdan olingan bo'lib, stol degan ma'noni anglatadi. x asrda italiya jahon savdosining yirik markaziga aylandi. bu erda dunyoning turli mamlakatlaridan keltirilgan tovarlar bilan savdo qilinar edi. ammo tovarlarni oldi sotdi qilishda turli …

4 / 28

aydi. hozirgi davrda banklarning mohiyati ularni yirik kreditlash institutlari ekanligida, to'lov tizimining tayanch asosi ekanligida, qimmatli qog'ozlar bozorining qudratli, faol ishtirokchisi ekanligida namoyon bo'ladi. valyuta ayirboshlash operatsiyalari esa, zamonaviy banklarning operatsiyalaridan biri xolos. * davlat tomonidan banklar faoliyatining qonunchilik asoslarining yaratilishi, ular faoliyatini nazorat qilinishi va banklarning moliyaviy holatini yaxshilanishi aholi va xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning ishonchini paydo bo'lishiga olib keldi. dastlabki bankirlar tushundiki, bankda saqlanayotganpullarni vaqtinchalik foydalanishga berish yo'li bilan katta daromad olish mumkin. natijada, banklarning ssuda operatsiyalari paydo bo'ldi. bunda riskni kamaytirish maqsadida garov (qimmatbaho metallar, qo'zg'almas mulk, kemalar, qullar va h.k.) talab qilinar edi. * banklarning operatsiyalari hajmining oshib borishi bilan ularni pul mablag'lari jalb etishga bo'lgan talabi oshib bordi. natijada depozit operatsiyalari paydo bo'ldi. tabiiyki, bank omonatchilarning pul mablag'lari hisobini yuritishi va ularning nomidan to'lovlarni amalga oshirishi lozim edi. omonatchilarning mablag'lari va to'lovlari hisobi jadval asosida olib borilar edi. bu jadval transferit deb atalgan. * 3. markaziy …

5 / 28

ni tashkil etish zaruriyati tug'ildi. * v.xuang: markaziy banklarning paydo bo'lishi banklardagi depozitlarni sug'urtalashning zarurligi bilan izohlanadi. s. moiseev: markaziy banklarning paydo bo'lishi ayrim davlatlarda xususiy banklarning umuman amvjud emasligi, byudjetga soliq to'lovlarini undirish, davlatni favqulodda holatlarda moliyaviy mablag'lar bilan ta'minlashning zarurligi bilan belgilanadi. * m. rotbard: markaziy banklarning paydo bo'lishi bank inqirozlarining oldini olish, pul emissiyasini markazlashtirishning zarurligi bilan belgilanadi. a.navoy: markaziy banklarning yuzaga kelishi davlat uchun joriy moliyaviy muammolarni hal qilish imkonini beradigan qulay instrumentni yaratishning zarurligi bilan belgilanadi. davlat oltin to'g'risidagi ma'lumotlarni maxfiylashtirish yo'li bilan muomalaga ta'minlanmagan bankotalarni chiqarish imkonini berdi. * dastlabki markaziy banklar dunyoda eng birinchi tashkil etilgan markaziy bank bo'lib, shvetsiya markaziy banki – riksbank hisoblanadi. u 1650 yilda tashkil etilgan. riksbank oltin tangalar bilan ta'minlangan depozit sertifikatlarini 1650 yilda muomalaga chiqardi. ushbu sertifikatlar qirollik hududida barcha turdagi pullar bilan teng muomalada bo'lgan. ammo emission bank sifatida tashkil etilgan birinchi bank angliya markaziy banki …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "banklarning kelib chiqishi va bank tizimi"

4. ssuda foizi va uning iktisodiy moxiyati banklarning kelib chiqishi va bank tizimi o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent moliya instituti “bank hisobi va audit” kafedrasi “pul va banklar” fani ma'ruza rejasi 1. banklarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan shart-sharoitlar. 2. dastlabki banklarning paydo bo'lishi va ularning operatsiyalari. 3. markaziy banklarning yuzaga kelishi. 4. bank tizimi va uning elementlari. * 1. banklarning paydo bo'lishiga zamin yaratgan shart-sharoitlar pullarni saqlash uchun ishonchli muassasani topish zarurligi pul xo'jaligini yuzaga kelishiga sabab bo'lgan asosiy omil bo'ldi. * dastlab bunday muassasa vazifasini ibodatxonalar bajardi. chunki, ibodatxonalarga va ularda xizmat qiluvchi dindorlarga nisbatan davlat va jamoalar to...

This file contains 28 pages in PPT format (978.0 KB). To download "banklarning kelib chiqishi va bank tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: banklarning kelib chiqishi va b… PPT 28 pages Free download Telegram