o'rtacha miqdorlar

PPT 44 pages 825.0 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 825.0 KB

File type PPT

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

slayd 1 o'rtacha miqdorlar ma'ruza mashg'uloti 4 soat amaliy mashg'ulot 4 soat * * * o'rtacha miqdorlar o'rtacha miqdorlar to'g'risida tushincha va uni o'rganishning ahamiyati o'rtacha miqdorlarning turlari o'rtacha arifmetik miqdorlarning turlari va ularning hisoblanish tartibi o'rtacha garmonik miqdorlar,ularning turlari va hisoblanish tartibi tuzilmaviy o'rtachalar * * o'rtacha miqdorlarning mohiyati mutlaq va nisbiy miqdorlarning yuqorida ko'rsatib o'tilgan bir qancha ustunliklari, ijobiy tomonlari bilan bir qatorda, ularning kamchiligi shundan iboratki, ular o'rganilayotgan hodisa va jarayonlarni umumlashtirib ta'rif bera olmaydilar. bu vazifani statistikada o'rtacha miqdorlar bajaradi. o'rtacha miqdorlar deb, bir xildagi va bir turdagi hodisalarni o'zgaruvchan belgilari asosida umumlashtirib xarakterlovchi, ta'riflovchi miqdorlarga aytiladi. ular ijtimoiy-iqtisodiy bilishning asosiy qurollaridan biridir. * * o'rtacha miqdorlarning axamiyati o'rtacha miqdorlar statistik tadqiqotda muhim o'rin tutadi.ular orqali statistikaning eng muhim vazifasi ommaviy ijtimoiy hodisalardagi qonuniyatlarni aniqlash mumkin. qonuniyatlarni bir xil turdagi hodisalarni umumlashtirish va xodisa birliklariga umumlashgan tavsifni berish orqali aniqlash mumkin. o'rtacha miqdorlar muhim oziq ovqat …

2 / 44

dagi hodisa va jarayonlar bo'yicha hisoblanishi kerak umumiy to'plam bo'yicha o'rtachani hisoblash bilan birga, to'plamning ayrim bo'laklari uchun ham o'rtachani hisoblash o'rganilayotgan to'plam etarli darajada katta bo'lishi kerak sifat jihatdan o'zgaruvchi belgilar bo'yicha o'rtacha miqdorlar hisoblanishi mumkin emas * * o'rtacha miqdorlarning turlari o'rtacha arifmetik miqdorlar o'rtacha garmonik miqdorlar o'rtacha geometik miqdorlar o'rtacha kvadratik miqdorlar o'rtacha tuzilmaviy miqdorlar * * o'rtacha miqdorlar quyidagi turlarga bo'linadi: * * o'rtacha miqdorlarning turlari darajali o'rtachalar tuzilmaviy o'rtachalar garmonik o'rtachalar geometrik o'rtachalar arifmetik o'rtachalar kvadratik o'rtachalar xronologik o'rtachalar oddiy tortilgan moda mediana o'rtacha arifmetik miqdorlar quyidagi turlarga bo'linadi: * * oddiy arifmetik o'rtacha miqdorlar quyidagi formula asosida hisoblanadi: oddiy arifmetik o'rtacha variantlar (x) bir yoki teng marta takrorlangan paytda qo'llaniladi. masalan, do'konda 5 ta sotuvchi ishlaydi va quyidagicha mehnat haqi oladi (ming so'm): 20, 25, 30, 32, 36. o'rtacha mehnat haqini hisoblash uchun variantlarni (x1=20; x2=25; x3=30; x4=32; x5=36) qo'shib, olingan natijani ishlovchilar soniga …

3 / 44

chi guruh uchun); xq – intervalning quyi chegarasi; x2 – intervalning yuqori chegarasi. shunday tarzda har bir guruh uchun interval o'rtachasini hisoblab chiqamiz keyin variantlar (x) bilan sotuvchilar soni (f) o'zaro ko'paytiriladi va bu ko'paytmalar yig'indisi (σxf) sotuvchilar soniga (f) bo'linsa, o'rtacha unumdorlik kelib chiqadi. bu ishni quyidagi tortilgan arifmetik o'rtacha formula yordamida bajaramiz. * * agar variatsion qatorlar ochiq oraliqlarda berilsa (masalan, 140 gacha; 140-180; . . . , 260 va yuqori) birinchi guruh interval oralig'i o'zidan keyin keladigan guruh intervaliga teng deb qabul qilinadi, oxirgi guruh intervali esa o'zidan oldingi guruhga tenglashtirib olinadi. qolgan hisob-kitoblar oldingilarga o'xshab bajarilaveradi. o'rtacha arifmetik miqdorlarning muhim xossalari 1.o'rtachaning chastotalar yig'indisiga ko'paytmasi variantlar va chastotalar ko'paytmasining yig'indisiga tengdir: 2.agarda har bir variantdan (x) qandaydir bir a sonini ayirsak, yangi o'rtacha o'sha a soniga kichik bo'ladi: agarda har bir variantga (x) qandaydir bir a sonini qo'shsak, yangi o'rtacha o'sha a soniga katta bo'ladi: * …

4 / 44

anmagan holatda qo'llaniladi. k=0; yoki bu o'rtachalar dinamika qatorlarida va taqsimot qatorlarida o'zgarishning o'rtacha darajalarini aniqlash uchun qo'llaniladi. o'rtacha geometrik o'rtacha garmonik miqdorlarning turlari * * o'rtacha garmonik miqdor o'rtacha garmonik miqdor qachonki,berilgan ma'lumotlarda har bir x ning har bir varianti uchun f chastotalari mavjud bo'lmagan holatda,uning o'rniga ularning ko'paytmasi xf keltirilgan holatda qo'llaniladi. agar xf=w deb belgilab, undan f=w/x, va ushbu belgilashlarni o'rtacha arifmetik formulasiga qo'yib, o'rtacha garmonik formulani yuzaga keltiramiz. * * oddiy garmonik o'rtacha misol.tadbirkorda bir xil markada ishlovchi turli modeldagi ikki avtomobilga ega. birinchi avtomobilda benzin sarfi 0,05l/km, ikkinchisida -0,08l/km.har ikki avtomobil uchun o'rtacha benzin sarfini aniqlang? * * aytaylik,bir mashina sig'imi 40 litrdan benzin qo'yilgan,u har qanday raqam bo'lishi mumkin. demak,har ikkala avtomobil uchun o'rtacha benzin sarfi 0,0615 lni tashkil etadi. oddiy garmonik o'rtacha 4-misol. smena (8 soat) davomida bir xildagi bitta detalga ishlov berish uchun 1-tokar 10 minut, 2-tokar 15 minut, 3-tokar 20 minut …

5 / 44

h zarur. * * bizning misolimizda ikkala mashinada bosilgan umumiy masofa 520 (260+260) km. birinchi mashina 260 km masofani bosib o'tish uchun 4,33 soat vaqt sarflagan bo'lsa, ikkinchi mashina – 3,25. ikkalasi birgalikda 7,58 soat vaqt sarflangan. u holda o'rtacha tezlik teng: berilgan yoki keltirilgan variatsion qatorlarda chastotalar(f) har bir variant(x) bo'yicha noma'lum bo'lib, ularning o'rniga variantlar va chastotalarning ko'paytmasi berilgan bo'lsa, o'rtacha miqdorni his(xf) oblashda garmonik tortilgan formuladan foydalaniladi. misol uchun, o'rtacha baho quyidagi nisbat bilan ifodalanadi * * dehqon bozorlarida “a” mahsulotning bahosi va sotilgan qiymati * * misolimizda o'rtacha bahoni aniqlash uchun o'rtacha oddiy va tortilgan arifmetikni qo'llab bo'lmaydi, chunki belgining umumiy qiymati (xf) berilgan bo'lib, uning chastotalari (f )noma'lum. chastotani hisoblash uchun: endi o'rtacha miqdor (baho)ni quyidagi tortilgan o'rtacha garmonik formulasi bilan hisoblash mumkin,: * * agarda oddiy arifmetikni qo'llab o'rtacha bahoni aniqlaganimizda, u 250 so'mni tashkil qilar edi. statistikada o'rtacha geometrik, o'rtacha xronologik miqdorlar ham …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rtacha miqdorlar"

slayd 1 o'rtacha miqdorlar ma'ruza mashg'uloti 4 soat amaliy mashg'ulot 4 soat * * * o'rtacha miqdorlar o'rtacha miqdorlar to'g'risida tushincha va uni o'rganishning ahamiyati o'rtacha miqdorlarning turlari o'rtacha arifmetik miqdorlarning turlari va ularning hisoblanish tartibi o'rtacha garmonik miqdorlar,ularning turlari va hisoblanish tartibi tuzilmaviy o'rtachalar * * o'rtacha miqdorlarning mohiyati mutlaq va nisbiy miqdorlarning yuqorida ko'rsatib o'tilgan bir qancha ustunliklari, ijobiy tomonlari bilan bir qatorda, ularning kamchiligi shundan iboratki, ular o'rganilayotgan hodisa va jarayonlarni umumlashtirib ta'rif bera olmaydilar. bu vazifani statistikada o'rtacha miqdorlar bajaradi. o'rtacha miqdorlar deb, bir xildagi va bir turdagi hodisalarni o'zgaruvchan belgilari asosida umuml...

This file contains 44 pages in PPT format (825.0 KB). To download "o'rtacha miqdorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rtacha miqdorlar PPT 44 pages Free download Telegram