hujayra patafiziologiyasi

PPTX 22 pages 6.8 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

darsning xronologik kartasi hujayra patofiziologiyasi reja shikastlanishi tushunchasi. hujayrani shikastlovchi etiologik omillar. shikastlanishining spetsifik va nospetsifik ko'rinishlari. hujayrada energetik almashinuvining buzilishi sabablari. hujayrada erkin ionlangan kaltsiy ko'payishi sabablari va oqibatlari. hujayra membranalarining retseptori va bar'er funktsiyalar buzilishi oqibatlari. hujayra shikastlanishida adaptatsiya-moslashuv reaktsiyalari. hujayralarning antimutatsion sistemasi va ularning shikastlanishdagi o'rni. mavzuni o'zlashtirishda talaba quyidagi masalalarni o'zlashtiradi hujayraning shikastlanishi etiologik omillari. hujayraning shikastlanishini spetsifik va nospetsifik kurinishlari. hujayralar membranasini shikastlanish mexanizmlari. hujayrada energetik almashinuvining buzilishini asosiy sabablari. . hujayralarda antimutatsion sistemasi va ularni shikastlanishda tutgan urni. hujayraning retseptor apparatini funktsiyasini buzuvchi omillar. shikastlangan hujayrada shishning mexanizmi. erkin radikallar va lipidlarning o'ta oksidlanishi maxsulotlarini aktivligini pasaytirishda katnashuvchi asosiy antioksidantlar. darsning xronologik kartasi № tadbirlar 1. o'qituvchining kirish so'zi (mavzuni asoslash) 5 min 2 so'rov, tushuntirish, muhokama 55 min 3 muhokamaga yakun yasash 10 min 4 talabalarga mashg'ulotning amaliy qismini bajarish uchun topshiriq, ko'rsatmalar, tushuntirish berish 20 min 5 talabalarning mashg'ulotning amaliy qismini egallash …

2 / 22

yotgan muhit haroratining ko'tarilishi yoki pasayib ketishi; hujayradagi osmotik bosimning o'zgarishi yoki hujayra suvsizlanishi; ionlovchi radiatsiya ta'sirida paydo bo'ladigan erkin radikallar. kimyoviy omillar. biologik omillar- viruslar, mikroblar, rikketsiyalar, parazitlar, zamburug'lar va h.k.. xujayra faoliyatini belgilovchi asosiy tushunchalar gomeostaz adaptatsiya nekroz apoptoz hujayra shikastlanishining asosiy ko'rinishlari plazmatik membranalar shikastlanishi xujayra energetik ta'minoti buzilishi xujayradagi suv va ionlar disbalansi genom va genlar eksperessiyasi mexanizmlari buzilishi xujayra faoliyatini boshkaruv mexanizmlarining buzilishi hujayra shikastlanishning ko'rinishlari spetsifik ko'rinishi: mexanik faktor hujayra va uni organoidlarini strukturasini buzadi; termik faktor - koagulyatsiya qiladi; radiatsion nurlar ta'siridan erkin radikallar hosil bo'lib oksidlanish jarayonlarini buziladi; ximiyaviy faktorlar fermentlar faolligini buzadi. ko'pgina birlamchi o'zgarishlarni bilib bo'lmaydi. masalan, magnit maydoni, lazer nurlari. nospetsifik ko'rinishlari: oqsillar denaturatsiyasi; hujayrada atsidoz; shish. membranalar va fermentlarning shikastlanish mexanizmida erkin radikal reaktsiyalar va lipidlarning o'ta oksidlanish jarayonlarining o'zgarishi ham katta ahamiyatga ega. erkin radikallar kuchli oksidlovchi bo'lib ularni ta'sir qiladigan joylari hujayra komponentlari - nuklein kislotalari, …

3 / 22

(osmotik) taranglashishi. o'ta oksidlanish reaktsiyalariga har xil biokimyoviy moddalar: lipoidlar, yog'lar, oqsillar, nuklein kislotalari kirishishi mumkin. bularga birinchi navbatda fosfolipidlar kiradi. chunki ular hujayra membranasi komponenti hisoblanib, oksigenaz reaktsiyalarga osongina kirishadi. yog'larning o'ta oksidlanish jarayonlari uch bosqichga bo'linadi: 1. kislorodli initsiatsiya; 2. organik va anorganik agentlarning erkin radikallari paydo bo'lishi; 3. yog'larning o'ta oksidlanishi. hujayra shikastlanganda vujudga keladigan erkin radikalli o'ta oksishdlani reaktsiyalarining etakchi-initsial bo'g'iniga oksigenaz reaktsiyalari natijasida hosil bo'lgan kislorodning faol shakllari- kislorodning superoksidli radikali (o-), gidroksil radikali (on-), vodorod peroksidi (n2o2) kiradi. o2- va n2o2 hujayralarni shikastlaydi va fe ionlari ta'sirida ancha agressiv gidroksil radikaliga (on-) aylanadi.ular hujayra komponentlari - lipidlar, oqsillar, nuklein kislotalar bilan o'zaro ta'sirlanadi va natijada erkin radikallar va perikislarni hosil qiladi membrana va fermentlarning normadagi holati erkin va lizosoma fermentlari: lipazalar, fosfolipazalar va proteazalar yordamida takomillashib turadi. patologiyada esa ularning gialoplazmadagi faolligi kuchayib, gidroliz jarayonlarini keskin orttirib yuboradi. gidrolazalar ta'siri tufayli hujayrada erkin yog' …

4 / 22

jayrada atf miqdori ko'p bo'lganda , turli patogen omillar ta'sirida energiya tashuvchi ferment sistemalari shikastlanadi, natijada energiyani sarflovchi tuzilmalarda energiya tanqisligi yuzaga keladi.shuningdek, atf etarli sintezlanib va me'yorida tashib turilganda ham hujayraning energetik ta'minoti buziladi. bu energiyani sarflash mexanizmlari o'zgarganda yuz beradi: atfazalar faolligi susayishi natijasida hujayra faoliyati izdan chiqadi. energiya bilan ta'minlash jarayonlarining buzilishi o'z navbatida hujayra membrana apparati faoliyatining buzilishiga, fermentlar sistemasi, ionlar nisbati va boshqaruv mexanizmlarining o'zgarishiga sababchi bo'ladi. atfaza faolligi o'zgarishi natijasida hujayradan kaliy yo'qolib, natriy va kaltsiy to'planib qoladi. ionlar nisbatining buzilishi tufayli membranalarning tinchlik potentsiali o'zgaradi va qo'zg'alish impulsining o'tkazilishini buzadi, chunonchi, patologiyada ekg, eeg, emg larning buzilishi ana shunga asosan ro'y beradi. hujayrada natriy va kaltsiy to'planishi osmotik bosim oshishiga va unda suv yig'ilishi - shishga, mikroshikastlanishiga sabab bo'ladi. hujayra genetik axborotining buzilishi mutatsiya, patogen genlarning derepressiyasi , hayot uchun zarur genlar faoliyatining o'zgarishi yoki genomga yot dnk bo'laklarining kirishi sifatida kuzatiladi. sintetik …

5 / 22

ik ko'rinishi - distrofiya, prenekroz, paranekroz, nekrobioz va nekrozdir. distrofiyalar. hujayrada modda almashinuvi va shunga bog'liq plastik jarayonlarning buzilishi hamda struktur o'zgarishlar oqibatida hujayra hayot faoliyatining izdan chiqishiga distrofiya deyiladi. displaziyalar - hujayraning rivojlanish jarayonini izdan chiqishi tufayli sodir bo'ladigan turg'un struktur o'zgarishlar oqibatida hujayra faoliyatining buzilishi. displaziya, asosan hujayra genomi buzilishining oqibatidir. shu sababli, undagi o'zgarishlar boshqa distrofiyalardan farqli turg'un va tiklanmas bo'ladi. hujayralarning voyaga eta olmasligi, uning asosida esa genetik dasturning buzilishi displaziya mexanizmini tashkil etadi. hujayra shakli va o'lchami yadro va boshqa organellalar, xromosomalar tuzilishida ro'y bergan o'zgarishlar displaziyaning struktur belgilari hisoblanadi. bunda hujayralar kattalashadi, har xil shaklga kiradi, organellalar diskoordinatsiyasi hamda ularda distrofik o'zgarishlar kuzatiladi. bu xil hujayralarga megaloblastlar, o'roqsimon eritrotsitlar, yirik neyronlar kiradi. hujayra shikastlanishida adaptatsiya-moslashuv reaktsiyalari shikastlanish jarayonlarining rivojlana borishi bilan birga hujayralar buzilish darajasini pasaytirishga va bartaraf etishga qaratilgan reaktsiyalar yuzaga kela boradi. bunday reaktsiyalar hujayraning yangi sharoitga moslashuviga imkon beradi. moslashuv reaktsiyalari …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra patafiziologiyasi"

darsning xronologik kartasi hujayra patofiziologiyasi reja shikastlanishi tushunchasi. hujayrani shikastlovchi etiologik omillar. shikastlanishining spetsifik va nospetsifik ko'rinishlari. hujayrada energetik almashinuvining buzilishi sabablari. hujayrada erkin ionlangan kaltsiy ko'payishi sabablari va oqibatlari. hujayra membranalarining retseptori va bar'er funktsiyalar buzilishi oqibatlari. hujayra shikastlanishida adaptatsiya-moslashuv reaktsiyalari. hujayralarning antimutatsion sistemasi va ularning shikastlanishdagi o'rni. mavzuni o'zlashtirishda talaba quyidagi masalalarni o'zlashtiradi hujayraning shikastlanishi etiologik omillari. hujayraning shikastlanishini spetsifik va nospetsifik kurinishlari. hujayralar membranasini shikastlanish mexanizmlari. hujayrada energetik almashinuvin...

This file contains 22 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "hujayra patafiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra patafiziologiyasi PPTX 22 pages Free download Telegram