ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти

DOC 50.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403087540_43357.doc ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти режа: 1. азотнинг усимликлар учун ахамияти. 2. азотнинг тупрокдаги микдори ва узгариши. 3. дехкончиликда азотнинг айланиши. 1. цитоплазма ва хужайра ядросининг асосий таркибий кисми булган оксиллар таркибига, нуклеин кислоталар хлорофилл, ферментлар, фосфатидлар купчилик витаминлар ва усимликлар модда алмашинишини жараёнларида мухим роль уйнайдиган бошка азотли органик бирикмалар таркибига киради. ўсимликларнинг озикланиши учун нитрат кислота тузлари ва аммоний тузлари азотнинг асосий манбаи хисобланади. табиий шароитларда усимликларнинг азот билан озикланиши тупрок эритмасида ва алмашиниб ютилган холатда буладиган nо3- анион ва nн4+ катиони ютиш хисобига булади. ўсимликка утган азотнинг минерал шакллари мураккаб узгаришлар циклига учрайди ва нихоятда органик азотли бирикмалар-аминокислоталар, амидлар ва оксил таркибига киради. нитрат азотидан усимликлар аминокислоталар синтез килиш учун бевосита фойдаланмайди. ўсимликларда нитратлар дастлабки боскичида нитрат, гипонитрит гидроксиламин оркали ферментатив кайтарилиб аммиакка айланади. нno3 –нno2 –(нno2)2 – nн4oн – nн3 нитрат нитрит гипонитрит гидросиламин аммиак нитратлар усимликлар учун зарарсиз ва уларнинг тукималаридан …
2
нинг бор йуклигига боглик. мухит реакцияси нейтрал булса аммиак азотни усимликлар нитрат азотига караганда яхши узлаштиради. са, мg ва к микдорининг куп булиши аммиак азотининг яхши узлаштиради. тупрок таркибида фосфор етарли булса нитрат азотли яхши узлаштиради. молибденинг етишмаслиги нитратларнинг кайтарилишини секинлаштиради ва усимликларнинг нитрат азотни ассимиляция килишини чеклаб куяди. азот етишмаганда усимликларнинг усиши кескин секинлашади, барглар майда ва оч яшил рангли булади, тез саргаяди, новдалари ингичкалашиб колади ва яхши шохламайди, уруг хосил булиши ёмонлашади, хосил ва ундаги оксил ми±дори кескин камайиб кетади. уругларда азотнинг асосий микдори (умумий ми±дорнинг 90 % га) оксил таркибига киради. ўсимлик оксилларида уртача 16 % азот булади. дуккакли ва мойли экинлар уругида оксил ва бинобарин, азот микдори энг куп, бошокли экинлар донида эса кам булади. 2. яхши хосил олиш учун усимлик тупрокдан куп микдорда азот узлаштиради: донли экинлар 1 га майдондаги тупрокдан 100 кг маккажухори, картошка, кандлавлаги 150-200 кг азот узлаштиради. ўсимлик солинган угитлар уртача 40% …
3
л реакциясида содир булади. лекин анаэроб шароитларда ва кучли кислотали аа ишкорий мухитда секинлашади. аммиак тупрок эритмасидаги карбонат килота билан реакцияга киришиб аммоний карбонат хосил килади, nн4+ эса тупрокка ютилади. 2nн3 + н2сi3 = (nнu)2со са са (тупрок) + (nн4) 2со3 = тупрок + сасо3 са n н4 n н4 аммоний азотли тупрокда нитрификацияланади нnо3 гача оксидланади, бу кислота тупрокдаги са2+ ва бошка катионлар билан реакцияга киришиб нитрат кислота тузларинитраглар (са(nо3)2 ва бошкаларни хосил килади. nн4 нинг nо3 гача оксидланиши катор оралик махсулотлар гидросиломин (nн4 он) нитрит кислота нnо2 ва бошкалар хосил булиши билан боглик. нитрифиакция прцессни узига хос аэроб бактериялар гуруппаси амалга оширади. аммиакнинг оксидланиши ва бактериялар учун энергия манбаи хисобланади. улардан баъзилари (nitroramonas) нn4+ ни но2 гача оксидлайди, бош±алари эса (nitrobacter) nо 2 ни nо3 гача оксидлайди. нитрафикация учун оптимал шароитлар яхши аэроция, тупрокнинг намлиги капилляр нам сигимидан 65-70 % температура 25-30 0с ва нитралга якин мухит хисобланади. …
4
орли кайтарилиш жараёни натижасида йуколади. ўсимликлар узлаштирган азотнинг бир кисмини гунг билан бирга тупрокка кайтиб келади. тупрокдаги азот захираларини тулдириб туришини бирдан-бирп табиий манбаи атмосфера азотидир. атмосфера хар бир гектар тупрок тепасида 80 минг тоннага якин азот булади, лекин хаводаги молекуляр азотни куп усимликлар (дуккакли усимликлардан ташкари) узлаштира олмайди. хаводаги молекуляр азотнинг богланиши ва тупрокдаги азот захираларининг тулдирилиши икки йул билан содир булади. озрок микдордаги богланган азот (бир гектарга 3-5 кг гача) атмосферанинг узида чакмок чакканда хосил булади ва ёгин-сочинлар билан аммиак нитрат ва нитрат кислоталар холида тупрокка тушади. тупрокдаги азотли тулдиришда ва усимликларнинг озикланишида хаво азотини тупрокдаги эркин яшайдиган азотфиксицияловчи микроорганизмлар ва дуккакли усимлклар билан симбиоз холда яшайдиган туганак бактериялар таъсирида богланиши анча катта ахамиятга эга. асосий адабиётлар: 1. и.а.каримов «ўзбекистон xxi аср бусагасида: хавфсизликка такдид, баркарорлик шартлари ва тараккиёт кафолатлари». т, ўзбекистон 1998. 2. и.а.каримов «кишлок хужалик тараккиёти тукин хаёт манбаи». т., «ўзбекистон» 1998. 3. кишлок хужалигида ислохатларни …
5
журнали – 2003, 2004 й. www.ziyonet.uz www.nur.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти"

1403087540_43357.doc ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти режа: 1. азотнинг усимликлар учун ахамияти. 2. азотнинг тупрокдаги микдори ва узгариши. 3. дехкончиликда азотнинг айланиши. 1. цитоплазма ва хужайра ядросининг асосий таркибий кисми булган оксиллар таркибига, нуклеин кислоталар хлорофилл, ферментлар, фосфатидлар купчилик витаминлар ва усимликлар модда алмашинишини жараёнларида мухим роль уйнайдиган бошка азотли органик бирикмалар таркибига киради. ўсимликларнинг озикланиши учун нитрат кислота тузлари ва аммоний тузлари азотнинг асосий манбаи хисобланади. табиий шароитларда усимликларнинг азот билан озикланиши тупрок эритмасида ва алмашиниб ютилган холатда буладиган nо3- анион ва nн4+ катиони ютиш хисобига булади. ўсимликка утган азотнинг минерал ...

DOC format, 50.5 KB. To download "ўсимликлар хаётида азотнинг ахамияти", click the Telegram button on the left.