hayvonlar intellektual xatti harakatlar shakllari.

PPTX 20 pages 556.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 556.6 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint hayvonlar intellektual xatti harakatlar shakllari. www.arxiv.uz reja hayvonlarda psixika va intellektual faoliyatning rivojlanish bosqichlari hayvonlarning intellektual xatti-harakatlari shakllari intellektual xatti-harakatlarning neyropsixologik asoslari psixologiya fanida hayvonlarning intellektual xatti-harakatlarini o‘rganish — bu nafaqat ularning xulq-atvorini tushunish, balki inson tafakkuri va ongining evolyutsion ildizlarini anglashda ham muhim yo‘nalish hisoblanadi. hayvonlarning xatti-harakati orqali ularning idrok, xotira, o‘rganish, muammoni hal qilish va moslashuvchanlik kabi psixik jarayonlari namoyon bo‘ladi. bu holat, o‘z navbatida, intellektual faoliyatning hayvonlar olamida ham mavjudligini va ularning xulq-atvori biologik instinktlar bilan bir qatorda ma’lum darajadagi tafakkurga asoslanishini ko‘rsatintellektual xatti-harakat — bu organizmning atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga mos ravishda ongli tarzda javob berish qobiliyati bo‘lib, hayvonlar dunyosida turlicha darajada namoyon bo‘ladi. adi. intellektual xatti-harakat — bu organizmning atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga mos ravishda ongli tarzda javob berish qobiliyati bo‘lib, hayvonlar dunyosida turlicha darajada namoyon bo‘ladi. psixologiya fanining ko‘plab yo‘nalishlari, xususan, hayvonlar psixologiyasi (zoopsixologiya) ana shu jarayonni chuqur tahlil qiladi. tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, maymunlar, delfinlar, fillar, …

2 / 20

ki psixologik hodisa bo‘lib, u shaxs, tafakkur va ong tushunchalarini ilmiy asosda izohlashda muhim manba hisoblanadi. hayvonlarda psixika va intellektual faoliyatning rivojlanish bosqichlari hayvonlarda psixika va intellektual faoliyatning shakllanishi evolyutsion jarayonning eng muhim bosqichlaridan biridir. psixologiyada psixika — bu tirik mavjudotning tashqi muhitdagi ta’sirlarni sezish, ularni qayta ishlash va mos ravishda javob berish qobiliyati sifatida izohlanadi. psixikaning paydo bo‘lishi hayvonlarning atrof-muhitga moslashish mexanizmlarini takomillashtirgan, bu esa ularning omon qolish imkoniyatlarini oshirgan. intellektual faoliyat esa psixikaning yuqori darajali ko‘rinishi bo‘lib, u ongli tahlil, tajriba asosida o‘rganish va yangi sharoitlarda mustaqil qaror qabul qilish qobiliyatini ifodalaydi. hayvonlar psixikasining rivojlanishi odatda uch asosiy bosqichda kechadi: elementar sezuvchanlik bosqichi, perseptiv bosqich va intellektual bosqich. elementar sezuvchanlik bosqichida hayvon faqat tashqi muhitdagi bevosita ta’sirlarni sezadi va reflektor tarzda javob beradi. bu bosqichda asosan past darajadagi organizmlar — masalan, oddiy hasharotlar, mollyuskalar yoki baliqlar faoliyat yuritadi. ularning xatti-harakati instinktlar va tug‘ma reflekslarga asoslangan bo‘lib, bu ularga …

3 / 20

ion jarayonda markaziy asab tizimi murakkablashgani sari psixika ham yuqori darajali shakllarga o‘tgani kuzatiladi. ayniqsa, katta yarimsharlar po‘stlog‘ining rivojlanishi idrok, xotira, diqqat va o‘rganish jarayonlarini sifat jihatidan o‘zgartirdi. shu bois, hayvonlarda psixika va intellektual faoliyatning shakllanishi biologik evolyutsiyaning nafaqat fiziologik, balki psixologik tomondan ham chuqur ko‘rinishidir. hayvonlarning intellektual xatti-harakatlari shakllari hayvonlarning intellektual xatti-harakatlari ularning psixik faoliyatida eng yuqori darajadagi murakkab jarayonlar sirasiga kiradi. bu xatti-harakatlar instinktiv yoki tasodifiy harakatlardan farqli ravishda, maqsadga yo‘naltirilgan, tajribaga tayangan va muammoni hal etishga qaratilgan ongli faoliyatni ifodalaydi. psixologiyada hayvonlarning intellektual xatti-harakatlari ularning muammoli vaziyatlarda ratsional yo‘l bilan yechim topish, sabab-oqibat aloqalarini anglash va ilgari olingan tajribani yangi holatlarda qo‘llay olish qobiliyati orqali aniqlanadi. hayvonlar intellektual faoliyatining shakllari bir necha turga ajratiladi. ulardan birinchisi — muammoni hal qilishdagi tafakkur harakatlaridir. bu holatda hayvon yangi vaziyatga duch kelganda, bevosita instinkt orqali emas, balki o‘ylab harakat qiladi. masalan, mashhur psixolog v. köhlerning tajribalarida shimpanzelar baland joyda turgan …

4 / 20

rsalarning funksional xususiyatlarini tushunadi va ularni maqsadga yo‘naltirilgan tarzda ishlatadi. uchinchi shakl — taqlid va kuzatuv orqali o‘rganish. hayvonlar ko‘pincha boshqa individlarning xatti-harakatlarini kuzatish orqali yangi ko‘nikmalar hosil qiladi. masalan, yosh maymunlar kattalarining meva ochish yoki asbobdan foydalanish usullarini takrorlash orqali o‘rganadi. bunday o‘rganish mexanizmi ijtimoiy intellektning shakllanishi uchun muhim poydevor hisoblanadi. psixologiyada bu jarayon ijtimoiy ta’lim (social learning) deb yuritiladi va u insonda ham xulq-atvor shakllanishining asosiy mexanizmlaridan biridir. to‘rtinchi shakl — ijtimoiy intellekt yoki guruhdagi aqliy muvofiqlikdir. ko‘plab hayvonlar — masalan, delfinlar, fillar, chumolilar va bo‘rilar — jamoaviy faoliyatda maqsadga yo‘naltirilgan xatti-harakatlarni namoyon etadi. ular o‘zaro signallar orqali aloqa qiladi, guruh manfaatini himoya qiladi, ov yoki himoya strategiyalarini birgalikda rejalashtiradi. bunday hollarda individual tafakkur guruh tafakkuri bilan uyg‘unlashadi, bu esa ijtimoiy ongning ibtidoiy ko‘rinishi sifatida psixologiyada alohida o‘rganiladi. ba’zi hollarda hayvonlarda simvolik fikrlashning sodda shakllari ham kuzatiladi. masalan, delfinlar tovush signallari orqali bir-birini chaqiradi, maymunlar esa ayrim imo-ishoralarni …

5 / 20

mahsulidir. hayvonlar olamida intellektual faoliyatning shakllanishi evolyutsion rivojlanish bilan chambarchas bog‘liq. oddiy nerv tizimiga ega bo‘lgan organizmlarda (masalan, gidralar yoki qurtlarda) faqat reflektor javoblar mavjud bo‘lib, bu holat hali intellektual jarayonlar darajasiga yetmagan. ammo umurtqali hayvonlar, ayniqsa, sutemizuvchilarda miya tuzilishining murakkabligi sezilarli darajada oshgan va bu intellektual xatti-harakatlarning rivojlanishiga zamin yaratgan. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg bir-03cj110-002 /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlar intellektual xatti harakatlar shakllari."

prezentatsiya powerpoint hayvonlar intellektual xatti harakatlar shakllari. www.arxiv.uz reja hayvonlarda psixika va intellektual faoliyatning rivojlanish bosqichlari hayvonlarning intellektual xatti-harakatlari shakllari intellektual xatti-harakatlarning neyropsixologik asoslari psixologiya fanida hayvonlarning intellektual xatti-harakatlarini o‘rganish — bu nafaqat ularning xulq-atvorini tushunish, balki inson tafakkuri va ongining evolyutsion ildizlarini anglashda ham muhim yo‘nalish hisoblanadi. hayvonlarning xatti-harakati orqali ularning idrok, xotira, o‘rganish, muammoni hal qilish va moslashuvchanlik kabi psixik jarayonlari namoyon bo‘ladi. bu holat, o‘z navbatida, intellektual faoliyatning hayvonlar olamida ham mavjudligini va ularning xulq-atvori biologik instinktlar bilan bir qa...

This file contains 20 pages in PPTX format (556.6 KB). To download "hayvonlar intellektual xatti harakatlar shakllari.", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlar intellektual xatti ha… PPTX 20 pages Free download Telegram