sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni

PPTX 15 pages 588.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 588.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: sug‘urtaning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni reja: 1. sug‘urtaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. sug‘urtaning turkumlanishi 3. sug‘urtaning funksiyalari. mavzu: sug‘urtaning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni reja: 1. sug‘urtaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. sug‘urtaning turkumlanishi 3. sug‘urtaning funksiyalari. sug‘urtaning tarixi uzoq o‘tmishga borib taqaladi, uning aniq yuzaga kelish sanasini aytish judayam qiyin. o‘tmish tamaddunlaridan qolgan binolar qoldiqlari, san’at asarlari va boshqa moddiy alomatlarni topish nisbatan oson bo‘lsa, ilk shaharlar aholisi iqtisodiyot sohasidagi xizmatlarni qanday tashkil qilganligini tiklash qiyindir. biroq miloddan avvalgi, qadimgi, o‘rta asrlarga oid va ilk yangi davr tamaddunlariga oid bino va inshootlar qoldiqlari orasida odamlar oziq-ovqat mahsulotlarining tegib bo‘lmaydigan zaxiralarini saqlagan omborlar aniqlangan. misr shohi, fir’avn tushlariga ta’bir bergan yusuf haqidagi bibliya tarixi bu zaxiralar ular bo‘yicha tashkil qilingan va foydalanilgan tamoyillarni namoyish etadi. tajribaning ko‘rsatishicha, vaqti-vaqti bilan hosilsizlik yoki dushmanlar hujumi ro‘y bergan bo‘lib, bunda shaharliklar yaqin-atrofda etishtirilgan hosildan foydalanish imkoni bo‘lmagan. har bir shaharlikka …

2 / 15

tamoyili amal qilgan. bundan farqli ravishda, shahar ko‘chalarida masalan, to‘qimachilar, etikdo‘zlar, klerklar yoki baliqchilar yong‘in oqibatida uysiz qolgan kishilarning qo‘shnisi bo‘lishi mumkin bo‘lib, ularda qo‘shnilarga uyini tiklashga yordam berish uchun vaqti ham bo‘lmaydi, amaliy jihatdan yordam ham ko‘rsata olmaydi. buning o‘rniga ular ikkita narsa – yong‘inga qarshi kurash jamoasi xizmatlarini taqdim etish (ya’ni yong‘inning qo‘shni binolarga o‘tib ketishining oldini olish va yangi yong‘inlarni minimallashtirish) va sug‘urta qildirgan shaxsga zarur mutaxassislar (quruvchi, duradgor va h.k.) yollash uchun etarli miqdorda pul to‘lashni va’da qilgan sug‘urta kompaniyasiga sug‘urta mukofoti to‘lashga tayyor bo‘lgan. sug‘urta faoliyati iqtisodiy infratuzilmaning ajralmas qismi sifatida bir tomondan, ijtimoiy kafolatni ta’minlasa, ikkinchi tomondan, shartnomaviy majburiyat va tariflar mexanizmi orqali turli sug‘urta risklaridan ogoh etish negizida iqtisodiyot sub’ektlari manfaatlarining himoyasini ham o‘z zimmasiga oladi. sug‘urta faoliyati jismoniy va yuridik shaxslar manfaatlarini himoya qilish, ularning risklar yuz berishi oqibatida ko‘rishi ehtimol bo‘lgan zararlarini qoplashning zaruriy vositasi sifatida paydo bo‘ldi hamda rivojlandi. shunday …

3 / 15

tamashunoslikda «xizmatlar iqtisodiyoti nazariyasi» qaror topayotganligini ta’kidlash mumkin. sug‘urta faoliyatida o‘z mohiyati nuqtai nazaridan, aynan «xizmat» tushunchasi fundamental hisoblanadi. sug‘urtachi tomonidan taklif etilayotgan «xizmat» o‘zida dastlab moddiylikni aks ettirmaydi, ya’ni u o‘z mijoziga faqat «va’dani sotadi». shu nuqtai nazardan xalqaro savdoda unga «ko‘rinmaydigan faoliyat»1 deb ham tasnif beriladi. soda qilib aytganda sug‘urtalovchilar hech qanday moddiy mahsulot, masalan, sovun, turshak kabilarni sotmaydi. xalqaro savdo tushunchalarda ularning maxsulotini «ko‘rinmaydigan faoliyat» deb ta’riflasa bo‘ladi. sug‘urtalovchiga hujjat – polis beriladi. polis sug‘urtalovchi va sug‘urtachi o‘rtasida shartnoma tuzilganligini isbotlovchi hujjat hisoblanadi. shartnoma zarar qiymatiga muqobil pul to‘lovini yoki oldindan belgilangan miqdorni (hayot sug‘urtasida) ta’minlaydi yoki ba’zida mulkni taqdim etadi). sug‘urta kompaniyasi sug‘urtalash risk holati yuzaga kelganda har bir mijoz oldidagi majburiyatni ta’minlashda o‘zining zaxira jamg‘armasida yoki aktivida alohida ulush ajratmaydi. haqiqatan, har qanday real sug‘urtalangan risk kelganda to‘lovni amalga oshirish umumiy jamg‘armaning yagona maqsadi hisoblanadi. bu holatda har bir sug‘urtalanuvchiga sug‘urtalovchi risk yuzaga kelganda shartnoma …

4 / 15

igi darajasi ortib borayotgan jarayonda doimo risklar mavjud bo‘lishi kuzatiladi. ular manfaatlariga zarar keltirishi mumkin bo‘lgan va doimiy takrorlanib turadigan risklarni qayta taqsimlash, ya’ni o‘ziga xos bo‘lgan maxsus xizmat bilan sug‘urta shug‘ullanadi. «sug‘urta deganda yuridik yoki jismoniy shaxslar to‘laydigan sug‘urta mukofotlaridan shakllantiriladigan pul fondlari hisobidan muayyan voqea (sug‘urta hodisasi) yuz berganda, ushbu shaxslarga sug‘urta shartnomasiga muvofiq sug‘urta tovonini (sug‘urta pulini) to‘lash yo‘li bilan ularning manfaatlarini himoya qilish tushuniladi tarmoklar bo‘yicha sug‘urtalash 4 yunalishda olib boriladi: mulkiy sug‘urta; shaxsiy sug‘urta; javobgarlik sug‘urta; tadbirkorlik sohasida xavf — xatar suturtasi. tadbirkorlikka oid xavf - xatar sug‘urtasi quyidagilarga bo‘linadi: tadbirkorlik tavakkalchiligini sug‘urtalash (savdo — sotik tavakkalchiligini, ishlab chikarishda yangi texnika va texnologiyalarni joriy etishdagi xavf — xatar); moliya tavakkalchiligini sug‘urtalash (tulanmagan kredit xatari). xavf - xatar turlari buyicha guruxlash mol-mulk suturtasiga tegishli soxa xisoblanadi. bunda sug‘urta puli mol-mulkning shartnoma tuzilayotgan vaktda xakikiy kiymatidan oshmasligi kerak. bu soxada guruxlash quyidagi yunalishlarda amalga oshiriladi: uy —joyni …

5 / 15

talash; xavfli soxalardagi ishlovchi ishchi xizmatchilarni sug‘urta kilish mulk va mulkiy sug‘urta tushunchalari. mulk ob’ektlariga er, er osti boyliklari, usimlik va xayvonot dunyosi, okar suvlar, imorat va inshootlar, asbob va uskunalar, moddiy va madaniy yodgorliklar va boshkalar kiradi. mulkning mavjudligi sanoat, kishlok xujaligida ishlab chikarishni tashkil kilishning eng muxim shartidir. mulkiy sug‘urta, davlat va xususiy sug‘urta tashkilotlari faoliyatida etakchi urinni egallaydi. mulkni mulk egalari orkali sug‘urtalash mulkiy sug‘urta deb ataladi. sug‘urta ishida avvalo sug‘urta turlarini aniklash kerak. ob’ekt va sub’ektlarni urganish muxim. rivojlangan mamlakatlarda mulkni xar jixatdan urganib, keyin shartnoma tuziladi. mol—mulk sug‘urta kilinganda mulklar xujalik yuritish buyicha turkumlanadi: mulk kimga tegishli, sanoatgami yoki kishlok xujaligigami aniklanadi. mol-mulk sug‘urta kilinganda sug‘urta puli mol-mulkning shartnoma tuzilayotgan vaktdagi xakikiy kiymatidan oshmasligi lozim. shaxsiy sug‘urtasining mazmuni. xar bir fukaro uz xayotini suturtalash xukukiga ega. shaxsiy sug‘urta fukarolarga sila byudjetini yaxshilash va farovonlikni oshirish imkonini beradi. shaxsiy sug‘urta bir insonning xayoti, uning tugilishi, balogat …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni"

mavzu: sug‘urtaning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni reja: 1. sug‘urtaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. sug‘urtaning turkumlanishi 3. sug‘urtaning funksiyalari. mavzu: sug‘urtaning iqtisodiy mohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni reja: 1. sug‘urtaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. sug‘urtaning turkumlanishi 3. sug‘urtaning funksiyalari. sug‘urtaning tarixi uzoq o‘tmishga borib taqaladi, uning aniq yuzaga kelish sanasini aytish judayam qiyin. o‘tmish tamaddunlaridan qolgan binolar qoldiqlari, san’at asarlari va boshqa moddiy alomatlarni topish nisbatan oson bo‘lsa, ilk shaharlar aholisi iqtisodiyot sohasidagi xizmatlarni qanday tashkil qilganligini tiklash qiyindir. biroq miloddan avvalgi, qadimgi, o‘rta asrlarga oid va ilk yangi davr t...

This file contains 15 pages in PPTX format (588.6 KB). To download "sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, … PPTX 15 pages Free download Telegram

sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sug‘urtaningiqtisodiymohiyati, funksiyalari va bozor munosabatlaridagi o‘rni"

Similar files