tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni kurs ishi

DOCX 1 page 449.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 449.5 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mundarija kirish ............................................................................................................ 1. tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni. 2. o‘zbekistonda tadbirkorlik salohiyati va uni rivojlantirish imkoniyatlari 3. o‘zbekistonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning amaliy holati 4. tadbirkorlik salohiyatini oshirish istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy davrda har qanday mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi, barqaror o‘sish sur’atlariga erishishi va ijtimoiy farovonlikni ta’minlashi, avvalo, bozor iqtisodiyoti tamoyillariga asoslangan faoliyatga bog‘liqdir. bu tamoyillarning markazida esa tadbirkorlik, ya’ni shaxsiy tashabbus, yangilikka intilish va risk asosida foyda olishga yo‘naltirilgan iqtisodiy faoliyat turadi. tadbirkorlik iqtisodiyotni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lib, yangi ish o‘rinlarining yaratilishi, ishlab chiqarish hajmining oshishi, raqobatbardoshlikning kuchayishi, hamda innovatsion yechimlarning keng joriy etilishiga xizmat qiladi. aynan shu sababli, rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiy siyosatida tadbirkorlikni rivojlantirish ustuvor yo‘nalish sifatida qaralmoqda. o‘zbekiston respublikasi ham mustaqillikka erishganidan so‘ng bosqichma-bosqich bozor iqtisodiyotiga o‘tishda tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, xususiy sektorni kengaytirish va aholi bandligini oshirish borasida muhim qadamlarni tashlab kelmoqda. so‘nggi yillarda olib borilayotgan iqtisodiy islohotlar, ayniqsa, prezident shavkat mirziyoyev …

2 / 1

znes va xususiy tadbirkorlik iqtisodiyotning yetakchi sektoriga aylanib bormoqda. ayniqsa, yoshlar va ayollar o‘rtasida tadbirkorlik faoliyatiga bo‘lgan qiziqish ortib, ularning jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy rolini mustahkamlashga xizmat qilmoqda. shu bois, o‘zbekistonning tadbirkorlik salohiyati haqida gapirganda, nafaqat mavjud imkoniyatlar, balki bu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar, investitsion muhit va xalqaro hamkorlik imkoniyatlarini ham e’tiborga olish zarur. 1.tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni. tadbirkorlik yoki biznes (inglizcha: business – „bandlik“), deb har qanday qonuniy tijorat faoliyatiga aytiladi. tadbirkorlik bilan shugʻullanuvchi shaxs tadbirkor, deyiladi. xususiy tadbirkorlik kapitalistik iqtisodiyot negizidir. sotsialistik iqtisodiyotlarda tadbirkorlik bilan hukumat, jamiyat yoki ishchilar kasaba uyushmalari shugʻullanadi. tadbirkorlik xoʻjalik yuritish koʻlamiga qarab, yirik, oʻrta va kichik turlarga boʻlinadi. yirik tadbirkorlik ishlab chiqarishda 500 dan ortiq kishi band boʻlgan, oʻrta tadbirkorlik esa 20–500 kishi band boʻlgan korxona (firma) lar, kichik tadbirkorlik 10–20 va undan kam kishi ishlaydigan korxonalarni qamraydi. yirik va oʻrta tadbirkorlikka, asosan, yirik ishlab-chiqarish, koʻp sonli tovarlar chiqaradigan, mexanizatsiyalashgan hamda …

3 / 1

a talab jiddiy o'zgardi. juda kuchli raqobat muhiti paydo bo'ldi. bu globallashuv oqibati va zamonaviy texnologiyalar rivojlanayotgani bilan bog'liq jarayon sifatida izohlanmoqda. mamlakatimizda ham ishbilarmonlik muhiti tubdan o'zgarmoqda. har bir sohaga innovatsion yondashuvlar kirib kelmoqda. yangi-yangi ishlab chiqarish turlari ko'payib, son va sifat uyg'unligiga erishish yo'lida qator imtiyoz va imkoniyatlar berilmoqda. tadbirkorlarning har bir ezgu harakati qo'llab-quvvatlanmoqda. bu jihatlar biz, ayollar uchun ham katta imkoniyatlar eshigini ochdi. ular safida men ham momomeros kasbimiz tikuvchilik, quroqchilik bo'yicha ish boshladim. dastlab mahalla ahli buyurtmalari bo'yicha ishladim. faoliyatimiz kengayib boryapti. tikuvchilik tsexi ochib, o'nga yaqin ish o'rni yaratdim. hozir tumanimiz aholisining talab va ehtiyojidan kelib chiqib milliy liboslar, so'zana, ko'rpa-to'shak tikamiz. tikuvchilik, quroqchilik kasbi qadimda qanchalik e'zozlangan bo'lsa, bugun ham xuddi shunday ardoqli. bu hunarni egallagan ayol oilasi, farzandlari tarbiyasidan ajralib qolmaydi, uy-ro'zg'or yumushlaridan ortib kuniga 3-4 soat vaqt ajratsa, yaxshigina daromad topadi. shu bois, qizlarimiz, kelinlarimiz orasida bu sohaga qiziqish katta. to'rt …

4 / 1

ar hayotida, balki oilada, mahallada, jamiyatda yangicha muhitni shakllantiradi. chunki tadbirkor ayolning o'zi, farzandlari, oilasidan ko'ngli tinch bo'lsa, ertangi kunga umidi, ishonchi yuksaladi. bugun bizning dilimizda ana shunday quvonch, ishonch bor, desam mubolag'a bo'lmaydi. mana, yaqinda prezidentimizning tadbirkorlar bilan ochiq muloqotida tadbirkorlikni yanada rivojlantirish bo'yicha muhim tashabbuslar ilgari surilgani bizni yangi marralar sari ruhlantirdi. muloqotda yurtimizda tadbirkorlik muhitini yanada erkinlashtirish, bu jabhadagi huquqiy mexanizmlarni takomillashtirish, tashkiliy ishlarni kengaytirish bo'yicha ko'plab yangi g'oyalar aytildi. yaqin kelajakda ularning ro'yobga chiqishi ishbilarmonlar safini kengaytirishiga shubha yo'q. ochiq muloqotda aytilgan taklif va tashabbuslarning ro'yobga chiqishi har birimizga bog'liq. biz ham bu ezgu ishlarning tezroq amalga oshishi yo'lida kamarbasta bo'lmog'imiz shart. shu maqsadda o'tgan yillarda orttirgan tajribamni yoshlarga o'rgatish, tadbirkorlar safini kengaytirishga o'z hissamni qo'shish maqsadida tumanimizdagi xotin-qizlar tadbirkorlik markaziga ham etakchilik qilmoqdaman. markazimizda ayollarga bozorda talab yuqori bo'lgan kasblar bo'yicha saboq berilmoqda. joriy yilning o'tgan davrida to'rt yuz ellikka yaqin xotin-qiz ushbu o'quv kurslarida …

5 / 1

ishloqlarga ham borib, mahalla guzarida ayollarni to'plab, ularga o'quv mashg'ulotlari tashkil etamiz. bozor iqtisodiyoti – bu tovar ishlab chiqarish, ayirboshlash va pul muomalasi qonun-qoidalari asosida tashkil etiladigan va boshqariladigan iqtisodiy tizimdir. bunday iqtisodiyot erkin tovar pul munosabatlariga asoslanib, uning negizida tovar va pulning turli shakllardagi harakati yotadi, u iqtisodiy monopolizmni inkor etadi. bozor iqtisodiyotida bozor aloqalari butun tizimni, uning barcha bosqichlari – ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va isteʼmol jarayonlarini hamda iqtisodiy munosabatlarning barcha subyektlarini qamrab oladi. shuni ham eʼtiborda tutish kerakki, hozirgi sharoitda oʻrtacha rivojlangan iqtisodiyotda 24 milliondan ortiq turdagi tovarlar mavjud boʻlib har yili ularning 1/10 qismi yangilanib turadi. bunday sharoitda bozorning ishtirokisiz tovar turlari va hajmi boʻyicha talab va taklifni tartibga solishni tasavvur ham qilib boʻlmaydi. bu esa bozorning vazifasini hech qanday markazlashtirilgan rejalashtirish idoralari muvaffaqqiyatli bajara olmasligining yaqqol dalilidir. bozor iqtisodiyoti esa eng samarali va muammolarni tezlik bilan hal eta oluvchi ijtimoiy-iqtisodiy tizim hisoblanadi. odatda, bozor xoʻjaligining …

6 / 1

ni taqozo etadi, bu kapitaldan olingan daromad ishlab chiqarish faoliyatini kengaytirish uchun sarflanadi. tadbirkorlar tovar xoʻjaligida tovar va xizmatlarni yetkazib beradi. davlat oʻz oldiga foyda olishni maqsad qilib qoʻymagan, asosan, iqtisodiyotni tartibga solish vazifasini amalga oshiradigan turli byudjet tashkilotlari va muassasalarining majmui. shuningdek, baʼzi darslik va oʻquv qoʻllanmalarda bozor iqtisodiyotining yana bir alohida, mustaqil subyekti sifatida banklar ajratib koʻrsatiladi. bozor iqtisodiyotining muhim va umumiy belgilari quyidagilardan iborat: turli shakllardagi mulkchilikning mavjud boʻlishi va unda xususiy mulkchilikning ustuvorligi; tadbirkorlik va tanlov erkinligi; raqobat kurashining mavjudligi; davlatning iqtisodiyotga cheklangan holda aralashuvi; korxona va firmalarning ichki va tashqi shart-sharoitlar oʻzgarishlariga moslashuvchanligi; bozor iqtisodiyotiga oʻtish – anʼanaviy va rejali buyruqbozlik tuzumidagi iqtisodiy munosabatlardan bozor munosabatlariga oʻtish jarayoni[1]. bu jarayon iqtisodiy zarurat, chunki anʼanaviy yoki rejali buyruqbozlik tizimlari barqaror iqtisodiy taraqqiyotni va xalq farovonligini taʼminlay olmay qoladi hamda bozor iqtisodiyotiga oʻtish orqali iqtisodiy ravnaqqa erishish yoʻli tanlanadi. tarixan bozor iqtisodiyotiga oʻtishning uch yoʻlini koʻrsatish mumkin: …

7 / 1

igiga, bu esa oʻz navbatida asov bozor iqtisodiyomura aylangan. bozor iqtisodiyotiga oʻtish ga xos boʻlgan qonuniyatlar yevropa mamlakatlarida dastlabki sinovdan oʻtgan. osiyo va afrika mamlakatlari modelini amalga oshirish toʻplangan tarixiy tajribaga tayandi: anʼanaviy xoʻjalikni bozor xoʻjaligiga aylantirish mustamlakachilik zulmi sharoitida metropoliyalar taʼsirida boshlandi va ular manfaatiga xizmat qildi, bu jarayon sunʼiy ravishda toʻxtatilmay, aksincha mamlakatlar ozodlikka erishgan sharoitlarda ham davom etdi, bozor munosabatlari oʻz tabiatiga moye tushadigan iqtisodiy zamindan – xususiy mulkchilikdan oʻsib chiqdi, chet elning moddiy va moliyaviy yordamiga tayandi. bozor iqtisodiyotiga oʻtish jarayoni tarixiy sakrash shaklida, yaʼni yevropa uchun muqarrar boʻlgan tarixiy bosqichlarni oʻtamay, ularni chetlagan holda anʼanaviy iqtisodiyot yoxud rivojlanmagan bozor xoʻjaligidan uning rivojlangan shakliga oʻtish sari bormoqda. bozor iqtisodiyotiga oʻtishning eng soʻnggi modeli sobiq sotsialistik mamlakatlar modeli boʻlib, oʻtish bu mamlakatlarda rejalibuyruqbozlik iqtisodiyotini qayta qurish asosida bormoqda. sobiq sotsialistik mamlakatlarda bozor iqtisodiyotiga oʻtishning dastlabki shartsharoiti har xil, shunga koʻra aholi orasida bozor koʻnikmalari ham turlicha darajada …

8 / 1

erkinlik, tashabbus va raqobatga asoslangan tizim bo‘lib, bu tizimda eng asosiy harakatlantiruvchi kuch – tadbirkorlik hisoblanadi. tadbirkorlik – bu yangilik yaratish, iqtisodiy resurslarni to‘g‘ri taqsimlash, foydali mahsulot va xizmatlarni ishlab chiqish orqali iqtisodiy taraqqiyotga turtki beradigan faoliyatdir. bozor iqtisodiyotida eng yaxshi mahsulot yoki xizmatni taklif etgan tadbirkor yutadi. shu sababli, tadbirkorlar doimiy ravishda: yangi g‘oya va texnologiyalarni izlaydi, ishlab chiqarish jarayonini optimallashtiradi, innovatsiyalarni joriy etadi. bu esa umuman iqtisodiyotning innovatsion rivojlanishiga xizmat qiladi. tadbirkorlik – iqtisodiyotda raqobat muhitini kuchaytiruvchi va sifatni oshiruvchi asosiy omildir. yangi ish o‘rinlarini yaratish va bandlikni oshirish tadbirkorlik aholining ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini yaxshilashda ham muhim rol o‘ynaydi. har bir ochilgan tadbirkorlik subyekti – bu yangi ish o‘rni, yangi daromad manbai degani. xususan: kichik va o‘rta biznes sektori bandlikning katta qismini tashkil qiladi; aholining iqtisodiy faolligi oshadi; yoshlar va ayollar uchun o‘zini o‘zi band qilish imkoniyatlari kengayadi. bu esa o‘z navbatida ijtimoiy barqarorlik va fuqarolarning farovon hayot kechirishiga …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni kurs ishi"

mundarija kirish ............................................................................................................ 1. tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni. 2. o‘zbekistonda tadbirkorlik salohiyati va uni rivojlantirish imkoniyatlari 3. o‘zbekistonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning amaliy holati 4. tadbirkorlik salohiyatini oshirish istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy davrda har qanday mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi, barqaror o‘sish sur’atlariga erishishi va ijtimoiy farovonlikni ta’minlashi, avvalo, bozor iqtisodiyoti tamoyillariga asoslangan faoliyatga bog‘liqdir. bu tamoyillarning markazida esa tadbirkorlik, ya’ni shaxsiy tashabbus, yangilikka intilish va risk asosida foyda olishga yo‘naltirilgan iqtisodiy faoliyat turadi...

This file contains 1 page in DOCX format (449.5 KB). To download "tadbirkorlik va uning bozor iqtisodiyotidagi o‘rni kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tadbirkorlik va uning bozor iqt… DOCX 1 page Free download Telegram