o`rta osiyo xonliklari tarixining yoritilishi

PPTX 25 стр. 2,7 МБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

xix-xx asrning boshlarida sharq va o`rta osiyoning o`rganilishi xix-xx asrning boshlarida sharq va o`rta osiyoning o`rganilishi reja: o‘rta osiyo xonliklari tarixining yoritilishida rossiyalik va yevropalik tadqiqotchilarining roli v.v.bartold va uning o`rta osiyoning qadimgi va o`rta asrlar tarixi, etnografiyasi, epigrafikasi va numizmatikasiga oid tarixiy asarlari sharqshunoslar tomonidan o`rta osiyo xonliklari tarixining tadqiq etilishi. xix asr boshlaridan chor hukumati sharqdagi siyosatini faol-lashtirdi. «kerning ilmiy va amaliy sharqshunoslikning rossiya uchun qanchalik ahamiyatliligini chuqur tushungan hamda endi tug`ilib kelayotgan rus sharqshunosligining porloq kelajagini oldindan ko`ra bilgani holda olib borgan ilmiy amaliy faoliyati,- deb yozadi a. n. kononov,- xix asrning boshlarida akademiyaning (1803) yangi reglament, dorilfununlarning (1804) birinchi umumiy ustavida, va nihoyat, osiyo muzeyi tuzilishida o`z ravnaqini topdi, rivojlantirildi. (1818 i.) a. n. kononov xviii asrda rus sharqshunosligi tarixida sharqqa oid tarixiy, etnografik materiallarni muntazam yig`ish boshlandi: qo`lyozma holidagi bir qator turkiycha lug`atlar tuzildi; «ker» maktabi va o`rta o`quv yurtlarida tatar va turk tillarini o`qitish …

2 / 25

rliklari bilan shug`ullangan yevropaliklardan biri edi. uning tashabbusi bilan 1810 yili rossiyada birinchi sharqshunoslik to`plami chiqarildi. sharqshunoslik bo`yicha fa muxbir azosi etib saylangan (1810 y.) birinchi rus olimi georgiy ivanovich spasskiydir (1783-1864 y.). g. i. spasskiyning ko`plab asarlari bor. uning «drevnosti sibiri» maqolasi biz uchun ayniqsa ahamiyatli bo`lib, unda keyinchalik runiy-turkiy obidalar deb tan olingan sirli yozuvlar to`g`risida maqola bor.a. n. kononov g. i. spasskiyni «sibirskiy vestnik» jurnali asoschisi deb to`g`ri aytadi, biroq, uni «aziatskiy vestnik» jurnali asoschisi deb ham atashadi. g. i. spasskiy «biblioteka dlya chteniya» va «aziatskiy vestnik» jurnallari asoschisi o. i. senkovskiy edi. o. i. senkovskiy vilno gubernasida tug`ildi, vilno dorilfununida o`qidi. o`shayerda mustaqil sharq tillarini o`rgandi. talabalik yillari, 1818 yilda «luqmon hikoyatlari» ni arabchadan polyakchaga o`girib, kirish so`zi va izohlar bilan chop etdi. 1819 yili kursni tugatgach kichik osiyo, sibir, misr, nubiya bo`ylab sayohatga chiqdi va polsha oynomalarida bu sayohat asosida materiallar e`lon qildi. rossiyaga qaytgach …

3 / 25

va fiqh blan shug`ullandi. 1805 yili rossiyada erkin fanlar magistra va falsafa doktori unvonini oldi. rossiyadagi 1804 yilgi birinchi dorilfunun ustaviga asosan u 1807 yilda qozon dorilfununi sharq kafedrasi professori vazifasini tasdiqladi. qozon dorilfununi 1819 yili martda m. l. magnitskiyning reviziyasidan so`ng nafaqat talon-toroj qilindi, balki to 1826 yilgacha o`sha shaxsning otaliq niqobi ostidagi boshqaruvi ostida ishladi. shunday qilib, magnitskiy o`zi tuzgan va 1820 yilning 17 yanvarida chor hukumati tasdiqlagan rektor va direktor uchun ko`rsatma qoidalari asosida dorilfununning faoliyatini qattiq nazorat qilish imkoniyatiga ega bo`ldi. rektorga ko`rsatmada hatto, kafedra professorlari olg`a surishi lozim bo`lgan g`oya va nuqtai-nazarlar ham belgilab qo`yilgan edi masalan, sharq tillari va tarixi kafedrasi professori «arab donishmandligida hech qanaqa hayratga to`sharli narsa yo`qligini ko`rsatishi, umuman, arab va fors tillari «rossiyaning ular bilan olib boradigan aloqa va savdo munosabatlarida» foyda beradigan doiradagina o`kitilishi lozim edi. qozon dorilfununi rektori k. o. fuks 1826 yilgi hisobotida«sharq tillari adabiyotini o`rganishda shunday …

4 / 25

kurashchisi edi: talaba va o`qituvchilarni jahon xalqlari tarixi va tillarini chuqurroq o`rganishga chaqirardi, olimning karomatli so`zlari hozir ham o`z ahamiyatini yo`qotgani yo`q: «xalq tarixini o`rganishda haqiqatni aniqlash uchun til o`rganishdan ko`ra ham yaxshi, samarali yo`l yo`qligi allaqachon isbotlangan, bu yashirinib yotgan ilmlar xazinasi tomon yagona yo`l». n. i. vsevolskiy hayoti va faoliyati . yuksak unvonlarga sazovor bo`lgan mazkur shaxslarning hech biri o`rta osiyo xalqlari tarixini o`rganish sohasida jiddiy ishlashga tayyorgarligi yo`q edi. shuning uchun inqilobdan avvalgi davrda v. v. grigorevning arzirli shogirdi va izdoshi n. i. veselovskiy (1848--1918) bo`ldi, xolos. n. i. veselovskiy 1867 yilda vologda gimnaziyasini bitirgach, bir yil tayyorlandi va 1869 yilda sankt-peterburg dorilfununi sharq tillari fakultetining arab-fors-turk-tatar bo`limiga o`qishga kirdi. dorilfununni 1873 yilda tugatib, fan nomzodi unvoni bilan uch yil muddatga professorlik unvoniga tayyorlanish uchun fakultetda ishlashga olib qolindi. veselovskiy 1877 yilda «xeva xonligining tarixiy-geografiy ma`lumotlari lavhalari» mavzuida dissertatsiyasini qilib, magistrlik ilmiy unvonini oldi. rus sharqshunoslaridan v. …

5 / 25

ri va ularning tarafdorlari bo`lgan sharqshunoslar veselovskiyni «ashaddiy monarxist», yani podshoparast, deb atashardi. veselovskiy podsho rossiyasi tomonidan o`rta osiyo bosib olinganidan so`ng -1885 yilda bunday deb yozgan edi: v.v.bartold va uning o`rta osiyoning qadimgi va o`rta asrlar tarixi, etnografiyasi, epigrafikasi va numizmatikasiga oid tarixiy asarlari o`rta osiyo, shu jumladan, samarqandni tarixiy-arxeologik jihatdan o`rganishda sharqshunos olim, akademik v. v. bartold (1869- 1930) yetakchi o`rinni egallaydi. u o`rta osiyo xalqlarining qadimgi va o`rta asrlar tarixini o`rganishning asoschisidir. 1893 yili peterburg dorilfununi v. v. bartoldni qadimiy yozuv va yodgorliklarni joyida o`rganish uchun o`rta osiyoga yo`lladi. u o`zining birinchi ma`ruzasini 1893 yilning 11 dekabrida aniq fanlar, antropologiya va etnografiya ishqibozlari jamiyati- turkiston bo`limining majlisida qildi. uning ma`ruzasi xitoy va o`rta osiyoning yettisoy orqali o`tuvchi aloqa yo`lini o`rganishga bag`ishlangan edi bartold turkistonda arxeologiya ishqibozlari to`garagi ochish g`oyasini ilgari surdi. 1895 yilning oktyabrida uning rahbarligi ostida to`garak nizomi tuzilib, tasdiqlandi. bu to`garak chor hukumati tomonidan hech …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`rta osiyo xonliklari tarixining yoritilishi"

xix-xx asrning boshlarida sharq va o`rta osiyoning o`rganilishi xix-xx asrning boshlarida sharq va o`rta osiyoning o`rganilishi reja: o‘rta osiyo xonliklari tarixining yoritilishida rossiyalik va yevropalik tadqiqotchilarining roli v.v.bartold va uning o`rta osiyoning qadimgi va o`rta asrlar tarixi, etnografiyasi, epigrafikasi va numizmatikasiga oid tarixiy asarlari sharqshunoslar tomonidan o`rta osiyo xonliklari tarixining tadqiq etilishi. xix asr boshlaridan chor hukumati sharqdagi siyosatini faol-lashtirdi. «kerning ilmiy va amaliy sharqshunoslikning rossiya uchun qanchalik ahamiyatliligini chuqur tushungan hamda endi tug`ilib kelayotgan rus sharqshunosligining porloq kelajagini oldindan ko`ra bilgani holda olib borgan ilmiy amaliy faoliyati,- deb yozadi a. n. kononov,- xix asrning bosh...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (2,7 МБ). Чтобы скачать "o`rta osiyo xonliklari tarixining yoritilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`rta osiyo xonliklari tarixini… PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram