kuch momenti. nuqtaga va o`qqa nisbatan kuchlar

DOCX 16 pages 165.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

kuchning nuqtaga va o`qqa nisbatan momenti mavzu: kuch momenti. nuqtaga nisbatan va o`qqa nisbatan kuch momenti. ekvivalent juft kuchlar xaqidagi teoremalar. reja: 1. kuchning nuqtaga va o`qqa nisbatan momenti. 2. juft kuchlar. juft kuchlarning momenti. 3. ekvivalent juftlar. 4. bir tekislikda joylashgan juftlarni qo`shish. jismlar nafaqat ilgarilama harakatda bo`lishi, ko`p hollarda aylanma harakatda ham bo`lishi mumkinligi, va ularni shunday harakatini chekllovchi shartlar bilan tanishtiriladi. kuchlarning turli nuqtalarga va o`qlarga nisbatan momenti nima, u qanday hisoblanishi haqida so`z yuritiladi. juft kuch nima, ularning momentlari qanday hisoblanadi, ularni momentlarini qanday qo`shish haqidagi qoidalar bayon qilinadi. shu va shunga o`xshash savollarga javob beriladi. kuch momenti - vektor kattalik kuch jismlar va maydonlar mexanik ta’sirining o`lchovi bo`lib natijada jism ma’lum tezlanish oladi. aylanma harakatda esa kuch bu vazifani bajara olmaydi ilgarilanma harakat dinamikasidagi kuch bajaradigan vazifani aylanma harakatda kuch momenti bajaradi. harakatsiz o`qqa nisbatan kuch momenti deb aylanish o`qidan kuch qo`yilgan nuqtaga o`tkazilgan radius-vektor …

2 / 16

kinematikasi harakateristkalari orasidagi bog’lanish. impuls momentining saqlanish qonuni. agar sistema yopiq bo`lsa unda tashqi kuchlar momenti nolga teng bo`ladi, ya’ni . bu holda qo`yidagi ko`rinishni oladi. yoki yopiq sistemada impuls momenti saqlanadi, ya’ni vaqt o`tishi bilan o`zgarmaydi. oldin ta’kidlanganidek impuls momentining saqlanish qonuni tabiatning fundamental qonunlaridan biri bo`lib, u fazo izotropligining natijasidir. aylanma harakat qilayotgan jismning kinetik energiyasi. agar jism dumalayotgan bo`lsa, ya’ni ham ilgarilanma, ham massa markaziga nisbatan aylanma harakatda ishtirok etayotgan bo`lsa, uning to`la kinetik energiyasi ham ilgarilanma, ham aylanma harakat kinetik energiyalarining yig’indisiga teng bo`ladi. bu yerda s- jism massa markazining tezligi, js – jismning massa markaziga nisbatan inertsiya momenti. ilgarilanma va aylanma harakat dinamikasi xarakteristkalari orasidagi bog’lanish. ilgarilanma harakat aylanma harakat ko`chish va yo`l: va s burchak φ, tezlik burchak tezlik tezlanish burchak tezlanish massa m inertsiya momenti kuch kuch momenti impuls impuls momenti dinamikaning asosiy qonuni dinamikaning asosiy qonuni ish ish kinetik energiya kinetik energiya …

3 / 16

di. demak, biror nuqtaga nisbatan kuchning momentini aniqlash uchun, shu kuchning modulini (son qiymatini), uning shu nuqtaga nisbatan elkasiga ko`paytmasiga aytilar ekan. ikkinchidan tanlangan nuqta atrofida jism soat strelkasining qaysi tarafiga qarab aylanishiga ko`ra uni musbat yoki manfiy ishora bilan belgilanadi. nazariy mexanika fanida, jismga tasir etayotgan kuchlar, jismni berilgan nuqta atrofida soat strelkasi tomonga aylantirsalar, uning momenti manfiy ishora bilan belgilanadi, agar soat strelkasi yo`nalishiga teskari tomonga aylantirishsa musbat ishora bilan belgilanishi qabul qilingan. masalan shaklda ko`rsatilgan kuchning o nuqtaga nisbatan momenti, quyidagicha yoziladi, yani (4.1) ushbu yozuvdan ko`rinib turibdiki, lotincha m - harfi kuchning momentini belgilaydi, indeksdagi o harfi, kuchning qaysi nuqtaga nisbatan momenti hisoblanayotganligini ko`rsatadi. qavs ichida qaysi kuchning momenti aniqlanayotganligi ko`rsatilgan, barobardan keyin shu kuchning tasirida jism, o`sha nuqta atrofida qaysi tomonga aylanishiga bog`liq ravishda, tegishli musbat yoki manfiy ishora qo`yilgan. undan keyin tegishli kuchning son qiymatini uning shu nuqtaga nisbatan elkasiga ko`paytmasi bilan ifodalanadi. shunga …

4 / 16

b, u kuch qo`yilgan nuqtaning radius vektori bilan kuch vektorining vektor ko`paytmasiga teng, yani (4.2) f - kuchining dekart koordinata o`qlari markaziga nisbatan olingan momentlari, quyidagi formuladan aniqlanadi (4.2 shakl ), 4.2 shakl. ushbu formulalardan foydalanib, ox, ou va oz o`qlarga nisbatan olingan momentlarni yozamiz, (4.3) yuqoridagilarni aniqlagandan so`ng m - vektor momentning modulini aniqlash uchun, pifagor teoremasidan foydalanamiz. (4.4) 2.kuchning o`qqa nisbatan momenti. kuchni ixtiyoriy yo`nalgan oz -o`qqa nisbatan momentini aniqlash zarur bo`lsin(shaklga qarang). buning uchun shu o`qqa perpendikulyar bo`lgan birorta tekislik olamiz, va kuchni shu tekislikka proektsiyalaymiz, masalan bu xou tekisligi bo`lsin, u holda kuchining shu tekislikdagi proektsiyasi vektorini hosil qilamiz. endi shu kuch vektorini o nuqtaga nisbatan olingan momenti, kuchining oz - o`qiga nisbatan olingan momenti deb hisoblanadi (shakl 4.3), yani 4.3 shakl. va buning moduli quyidagicha aniqlanadi, (4.5) kuchning o`qqa nisbatan momentining quyidagi xususiyatlari bilan tanishib o`tish lozim deb hisoblayman: 1) agar kuch vektori biror o`qqa …

5 / 16

qtaga nisbatan kuchining momentini, hamda shu nuqtaga nisbatan kuchlarning momentlarini yig`indilarini olib ko`raylik. varing`on teoremasiga ko`ra, teng tasir etuvchi kuchning ixtiyoriy nuqtaga nisbatan olingan momenti, tashkil etuvchi kuchlarning shu nuqtaga nisbatan olingan momentlarining algebraik yig`indisiga teng ekan. isbot. faraz qilaylik biror a nuqtaga qo`yilgan kuchlarni o markazga nisbatan moment vektorlarining yig`indisi quyidagicha yoziladi, (4.6) shu bilan, bu teorema isbot qilindi, uning afzalligi shundaki ko`p hollarda ayrim kuchlarning momentlarini to`g`ridan to`g`ri aniqlashda uning elkasini topish ancha murakkab bo`lishi mumkin. shunday masalalarni echishda berilgan kuchni koordinata o`qlariga parallel bo`lgan tashkil etuvchilarga ajratilib, so`ngra ularning har birini berilgan markazga nisbatan momentlarini aniqlab algebraik ravishda (vektor yig`indi kabi emas) qo`shiladi. 4. juft kuch. juft kuchning momenti. yo`nalishlari qarama qarshi, son qiymatlari o`zaro teng va tasir chiziqlari parallel bo`lgan ikkita kuch, juft kuch (yoki juft) deyiladi. bunday kuchlarni qo`shib bo`lmaydi, yani ularning teng tasir etuvchisi bo`lmaydi, bunday kuchlar sistemasi shundayligicha saqlanib qolinadi va ularni juft …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuch momenti. nuqtaga va o`qqa nisbatan kuchlar"

kuchning nuqtaga va o`qqa nisbatan momenti mavzu: kuch momenti. nuqtaga nisbatan va o`qqa nisbatan kuch momenti. ekvivalent juft kuchlar xaqidagi teoremalar. reja: 1. kuchning nuqtaga va o`qqa nisbatan momenti. 2. juft kuchlar. juft kuchlarning momenti. 3. ekvivalent juftlar. 4. bir tekislikda joylashgan juftlarni qo`shish. jismlar nafaqat ilgarilama harakatda bo`lishi, ko`p hollarda aylanma harakatda ham bo`lishi mumkinligi, va ularni shunday harakatini chekllovchi shartlar bilan tanishtiriladi. kuchlarning turli nuqtalarga va o`qlarga nisbatan momenti nima, u qanday hisoblanishi haqida so`z yuritiladi. juft kuch nima, ularning momentlari qanday hisoblanadi, ularni momentlarini qanday qo`shish haqidagi qoidalar bayon qilinadi. shu va shunga o`xshash savollarga javob beriladi. kuch momenti...

This file contains 16 pages in DOCX format (165.4 KB). To download "kuch momenti. nuqtaga va o`qqa nisbatan kuchlar", click the Telegram button on the left.

Tags: kuch momenti. nuqtaga va o`qqa … DOCX 16 pages Free download Telegram