манбашунослик тадкикоти

DOC 92.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662843731.doc манбашунослик тадкикоти манбашунослик тадкикоти режа: 1.манбашунослик тадқиқоти олиб боришнинг илмий мезонлари 2. манбашунослик тадқиқоти йўналишлари 3. манбашунослик тадқиқотларининг матншунослик таҳлилидаги ўрни 4. хх аср ўзбек манбашунослиги манбашунослик тадқиқотлари қуйидаги йўналишларда олиб борилиши мумкин: * алоҳида манбалар таҳлили бўйича * алоҳида масалаларга оид манбалар юзасидан * алоҳида соҳаларга оид манбалар юзасидан * алоҳида даврларга оид манбалар юзасидан * алоҳида қўлёзмалар ёки қўлёзмалар тўпламларининг тавсифи ёки обзори тарзида * янги топилган қўлёзма материаллар юзасидан * манбаларнинг нашри ёки манбашунослик тадқиқотларига тақризлар ва ҳ.к. манбашунослик тадқиқотлари олиб боришда уларни илмий жиҳатдан тўлақонли бўлишини таъминлаш лозим. бунинг учун: * тадқиқ объектларининг тўла қамраб олинишига; * фикрлар баёнида илмий изчиллик бўлишига; * келтирилган ҳар бир фактнинг манбаси кўрсатилишига; * ҳаволаларнинг илмий адабиётларда қабул қилинган тарзда бир хил бўлишига; * манбашунослик атамаларининг бир хил бўлишига; * чала текширилган фактларнинг чалалиги кўрсатиб ўтилишига риоя қилиш керак бўлади. манбашунослик тадқиқотлари ичидаги унинг шакли ва мазмунига алоқадор айрим …

шахийнинг тарих китоби «тарихи наршахий» ва «тарихи бухоро»; яссавий ҳикматлари: «девони ҳикмат», «ҳикматлар»; рабғузий асари: «қиссас рабғузий», «қиссас ул-анбиё», навоийнинг «хазойин ул-маоний» асари «чор девон» деб ҳам аталиб келган. бундай ҳоллар манбашунослик тарихида кўплаб учрайди. баъзан манбанинг номи муқова ёки дастлабки саҳифада учрамайдиган қўлёзма китоблар ҳам учраб қолади. бундай ҳолларда қўлёзманинг дастлабки бир неча саҳифасини ўқиб чиқиш билан муаллифнинг ўз асарини қандай номлагани, муаллиф номи фактига дуч келишимиз мумкин. яна ўрта аср манбаларининг, кўп ҳолларда, ёзилиш тилидан қатъи назар арабча номланиши ҳолига ҳам диққат қилиш керак. айрим ҳолларда асар номи, муаллиф номи, китобат қилган котиб, ёзилиш вақти асарнинг колофонида, яъни, сўнгги жумлаларида ўз аксини топган бўлади. абжад. араб ёзувида мавжуд бўлган ҳар бир ҳарф рақам қийматига ҳам эга. масалан, алиф—1, бе—2, нун—50, те—400, ғайн—1000 сонига баробардир. харфлар воситаси билан сон тушунчасини ифода этиш абжад ҳисоби дейилади. маълум тарихий воқеалар бирор шахснинг туғилган ёки вафоти йили бир асарнинг ёзилган йили кўпинча …

қатли ўозиқ дод пайғом, хирад аз баҳри таърихаш рақам зад, жунайдуллоҳ ибн шайхулислом. 1259 (1843) йил ҳисоби. ўрта аср манбаларида, табиийки, ҳижрий йил ҳисоби қўлланилган. тадқиқотларда бу йил ҳисобини милодийга ўзгартириш эҳтиёжи ҳосил бўлади ва бу қуйидагича амалга оширилади: —йилни 33 га тақсим қиламиз. —қолдиқ 33 сонининг ярмидан кам бўлса, ҳисобга олинмайди, кўп бўлса, 1 қўшиб юборилади. —энди ҳосил бўлган сонни ҳижрий йилдан айирамиз. —сўнгра уни 622 га қўшамиз, натижа милодий йил ҳисобини кўрсатади. тадқиқотларда иккала йил ҳисобини ҳам кўрсатишга ҳаракат қилган маъқул. шарқ хаттотлик ва китобат санъатини ўрганиш. китобат санъатини юксалтириш учун тинмай иш олиб борилган бўлса ҳам, унинг энг гуллаган даври xv асрларга тўғри келади. бу соҳани чуқур ривожлантириб, уни санъат даражасига кўтарилишида хизмат кўрсатган шахслар ўзларидан нафис қўлёзма китобларнигина мерос қолдирмасдан, бу соҳа юзасидан асарлар ҳам ёзиб қолдирганлар. (султон али машҳадийнинг хаттотлик санъатига бағишланган асари бор.) шарқ хаттотлик ва китобат санъатини ўрганиш учун бундай манбаларни топиб тадқиқ …

а инсон суратини қоғозга тушириш шариат томонидан тақиқлангани ҳолда темурийлар салтанатининг иккинчи маркази бўлган ҳирот шаҳрида инсон сиймосининг, шу жумладан, тарихий шахсларнинг кўринишларини қоғозга тушуришга катта аҳамият бериб келганлар. шунинг учун, бу давр ўирот миниатюра мактаби довруғи беҳзод ва султон муҳаммад каби рассом ва наққошлар ижоди мисолида оламга ёйилди. 1522 йилда худди шу мактаб вакиллари табризга кўчиб ўтиб, табриз миниатюра мактабини ташкил қилдилар. 1598 йилда саффавийлар пойтахти исфаҳонга кўчирилгач, исфаҳон миниатюра мактаби вужудга келди. xvi асрда шероз миниатюраси, бухоро миниатюра мактаби шуҳрат қозонди. бағдод миниатюраси ҳам жозибадор томчилар билан бўяб чиқилган. бобурийлар даврида ҳиндистон миниатюра мактаблари пайдо бўлди. улар яратган ўлмас асарлар ҳозирги кунда лондон, париж, нъю-йорк, вена, теҳрон,и коҳира, истамбул кутубхона ва музейларида шунингдек, петербург, москва, тошкент, боку, душанбеларда сақланмоқда. халқ китобларини тадқиқ этиш. ўзбек адабиёти хазинасида «халқ китоблари» номи билан аталиб келаётган қўлёзма китобларни олайлик. китоб хазиналарида муаллифи кўрсатилмаган, аммо халқ китоблари жумласидан эканлиги ҳам қайд этилмаган жуда …

асарларни ҳам кўрамиз. бунга жумладан, «калила ва демна», «тўтинома», «китоби жамсшид», «рустами достон» каби асарлар мисол бўла олади. юқоридаги олимларнинг изланишларини ҳисобга олмаганда, ўзбек халқ китоблари ўрганилмаган қўриқ бўлиб ётибди. одатда, қисса деб юритилган халқ китоблари тарих, этнография, санъатшунослик каби фанлар учун ҳам қимматли манбадир. халқ китобларини тўплаш уларни матншунослик ва филологик жиҳатдан тадқиқ этиш зарурати шубҳасиздир. ҳар бир адабий ёдгорлик (асар)ни нашр эттириш чоғида у асарнинг атрофидаги фактлар йиғилиб матн тархини ташкил қилади. йиғилган фактлар илмий таҳлилдан ўтказилиб, ўзига хос манбашунослик тадқиқоти юзага келади. унда муайян ёдгорликнинг юзага келиш шарт-шароитлари, унинг сақланиб қолган нусхалари, бу нусхалар орасидаги фарқлар, илк бор илмий муомалага киритилган вақти, дастлабки тадқиқотчиси, нашрлари, хуллас ўрганилиши тарихи ҳақидаги изланишлар ўз аксини топади. бу тадқиқот одатда ёдгорлик матни ёки таржимаси билан биргаликда чоп этилади. шу жиҳатдан бирор асарнинг ҳар бир нашри ҳозирги замонда у ҳақидаги изланишларни янгилаб, бойитиб боради ва ўз навбатида янги изланишларга туртки бўладиган ўринлар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "манбашунослик тадкикоти"

1662843731.doc манбашунослик тадкикоти манбашунослик тадкикоти режа: 1.манбашунослик тадқиқоти олиб боришнинг илмий мезонлари 2. манбашунослик тадқиқоти йўналишлари 3. манбашунослик тадқиқотларининг матншунослик таҳлилидаги ўрни 4. хх аср ўзбек манбашунослиги манбашунослик тадқиқотлари қуйидаги йўналишларда олиб борилиши мумкин: * алоҳида манбалар таҳлили бўйича * алоҳида масалаларга оид манбалар юзасидан * алоҳида соҳаларга оид манбалар юзасидан * алоҳида даврларга оид манбалар юзасидан * алоҳида қўлёзмалар ёки қўлёзмалар тўпламларининг тавсифи ёки обзори тарзида * янги топилган қўлёзма материаллар юзасидан * манбаларнинг нашри ёки манбашунослик тадқиқотларига тақризлар ва ҳ.к. манбашунослик тадқиқотлари олиб боришда уларни илмий жиҳатдан тўлақонли бўлишини таъминлаш лозим. бунинг учун: *...

DOC format, 92.0 KB. To download "манбашунослик тадкикоти", click the Telegram button on the left.

Tags: манбашунослик тадкикоти DOC Free download Telegram