inklyuziv ta’limning nazariy asoslari

DOCX 23 pages 44.0 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.0 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mundarija kirish ............................................................................................................. ........2 i bob. inklyuziv ta’limning nazariy asoslari 1.1. inklyuziv ta’lim tushunchasi va mohiyati ............................................... ........ 4 1.2. inklyuziv ta’limning maqsadi va vazifalari ......................................... ............ 4 1.3. o‘zbekiston va xorij tajribalarida inklyuziv ta’lim .......................... ............... 5 ii bob. inklyuziv ta’lim tizimida o‘qituvchining roli va metodikasi 2.1. inklyuziv sinflarda o‘qituvchining asosiy kompetensiyalari ..... ...................... 7 2.2. o‘qituvchining pedagogik yondashuvlari ............................... ........................ 8 2.3. maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishlashda metodik tavsiyalar.... ...................... 10 2.4. o‘qituvchining o‘zini rivojlantirish va adaptatsiya usullari............... ........... 12 iii bob. amaliy qism 3.1. o‘zbekiston ta’lim muassasalarida inklyuziv yondashuvning amaliy tahlili...15 3.2. o‘qituvchilar o‘rtasida modellashtirilgan so‘rovnoma natijalari............ ........16 3.3. muammolar va ularning yechim yo‘llari .........................................................18 xulosa ........................................................................................................ .......... 20 foydalanilgan adabiyotlar ....................................................................... ...........22 kirish bugungi globallashuv davrida ta’lim tizimi har bir shaxsning individual ehtiyojlariga moslashgan, imkoniyatlar tengligini ta’minlaydigan, insonparvarlik tamoyillariga asoslangan bo‘lishi talab etiladi. shu nuqtai nazardan, inklyuziv ta’lim konsepsiyasi jahon ta’lim tizimining ajralmas qismi sifatida e’tirof …

2 / 23

hi tizimdir. o‘zbekiston respublikasi prezidenti tomonidan qabul qilingan “nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi qonun (2019 yil) hamda “inklyuziv ta’limni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qaror (2021 yil) ta’lim tizimida inklyuziv yondashuvni keng joriy etishning normativ-huquqiy asoslarini yaratdi. bu esa pedagoglardan yangi kompetensiyalarni egallashni, metodik yondashuvlarini takomillashtirishni talab etmoqda. shu bois, inklyuziv ta’lim tizimida o‘qituvchining roli va uning metodik faoliyati masalasi bugungi kunda nafaqat nazariy, balki amaliy nuqtai nazardan ham dolzarb bo‘lib, ushbu mavzu doirasidagi tadqiqotlar ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. tadqiqotning asosiy maqsadi — inklyuziv ta’lim tizimida o‘qituvchining roli va metodik faoliyatini nazariy jihatdan asoslash hamda amaliy jihatdan tahlil qilish orqali ushbu jarayonda samarali bo‘lishi lozim bo‘lgan kompetensiyalarni aniqlash va takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdir. ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilandi: 1. inklyuziv ta’lim tushunchasi va uning mohiyatini ilmiy manbalar asosida tahlil qilish. 2. inklyuziv ta’limning maqsad va vazifalarini aniqlash. 3. o‘zbekiston va xorijiy davlatlar tajribasida inklyuziv ta’lim tizimini …

3 / 23

modellashtirish va tizimli tahlil; · shartli so‘rovnoma ma’lumotlari asosida amaliy xulosalar chiqarish. ishning ilmiy yangiligi mazkur kurs ishining ilmiy yangiligi shundaki: inklyuziv ta’limda o‘qituvchining faoliyati zamonaviy kompetensiyalar asosida tahlil qilinib, o‘qituvchining metodik yondashuvini takomillashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi. shuningdek, modellashtirilgan so‘rovnoma asosida o‘qituvchilarning inklyuziv ta’limga tayyorgarlik darajasini baholashga oid tahliliy yondashuv taklif qilindi. i bob. inklyuziv ta’limning nazariy asoslari 1.1. inklyuziv ta’lim tushunchasi va mohiyati “inklyuziya” atamasi lotincha inclusio so‘zidan olingan bo‘lib, “kiritish”, “qamrab olish” degan ma’noni anglatadi. ta’lim tizimida esa bu tushuncha barcha bolalar, jumladan, jismoniy, aqliy yoki ijtimoiy jihatdan turli imkoniyatlarga ega o‘quvchilarning birgalikda o‘qishiga yo‘naltirilgan yondashuvni bildiradi. inklyuziv ta’limning mohiyati – har bir bola individual ehtiyojlariga qarab o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lishini ta’minlashdan iborat. boshqacha qilib aytganda, inklyuziv ta’lim — bu farqlangan ta’lim jarayoni bo‘lib, u o‘qitishning mazmuni, shakli va metodlarini har bir o‘quvchining imkoniyati, qobiliyati hamda o‘rganish sur’atiga moslashtirishni nazarda tutadi. jahon tajribasida inklyuziv yondashuv “ta’limda …

4 / 23

ish huquqi e’tirof etiladi. o‘qituvchining vazifasi — o‘quv muhitini shunday tashkil etishki, unda har bir bola o‘z imkoniyatini ro‘yobga chiqarish imkoniga ega bo‘lsin. 1.2. inklyuziv ta’limning maqsadi va vazifalari inklyuziv ta’limning bosh maqsadi — ta’limda teng imkoniyatlarni yaratish, har bir bolaning ijtimoiy moslashuvi va to‘laqonli rivojlanishini ta’minlashdir. bunda nafaqat nogironligi bo‘lgan o‘quvchilar, balki ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy jihatdan turli sharoitdagi bolalar ham qamrab olinadi. inklyuziv ta’lim quyidagi asosiy vazifalarni bajaradi: 1. ta’lim jarayonini barcha bolalarning individual ehtiyojlariga moslashtirish. 2. maxsus ehtiyojli o‘quvchilar uchun moslashtirilgan metodika va o‘quv vositalarini joriy etish. 3. o‘qituvchilarda inklyuziv pedagogika kompetensiyalarini shakllantirish. 4. ota-onalar va mahalla bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish. 5. ta’lim jarayonida diskriminatsiya, izolyatsiya va ajratish holatlariga yo‘l qo‘ymaslik. 6. inklyuziv ta’limda ijobiy ijtimoiy muhitni yaratish. bu jarayonning asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat: · insonparvarlik va tenglik tamoyili — har bir bola qadrli; · moslashuvchanlik — ta’lim tizimi o‘quvchilarga moslashadi, aksincha emas; · hamkorlik — o‘qituvchi, ota-ona, …

5 / 23

limni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” deb nomlanib, barcha ta’lim bosqichlarida inklyuziv muhitni yaratish bo‘yicha aniq vazifalarni belgilab berdi. hozirda 200 dan ortiq maktablarda pilot loyihalar asosida inklyuziv sinflar faoliyat yuritmoqda. o‘zbekiston tajribasida inklyuziv ta’limni rivojlantirishda: · pedagog kadrlarni maxsus tayyorlash, · metodik qo‘llanmalarni ishlab chiqish, · ota-onalar bilan ishlash tizimini takomillashtirish, · moddiy-texnik bazani moslashtirish asosiy yo‘nalishlar sifatida ko‘zda tutilgan. xorijiy mamlakatlar tajribasi ham bu borada muhim ahamiyatga ega. masalan: · finlyandiyada har bir bola individual ta’lim rejasiga ega bo‘ladi, bu reja o‘qituvchi, psixolog va ota-ona ishtirokida ishlab chiqiladi. · buyuk britaniyada “special educational needs and disability act” (2001) asosida barcha maktablarda maxsus ehtiyojli o‘quvchilar uchun qo‘llab-quvvatlash markazlari tashkil etilgan. · yaponiyada esa inklyuziv ta’lim “barobar ishtirok” tamoyili asosida amalga oshiriladi, bunda nogiron o‘quvchilar sinfdoshlarining kundalik faoliyatida faol qatnashadi. shu orqali ko‘rinadiki, inklyuziv ta’limning muvaffaqiyati pedagogik, tashkiliy va ijtimoiy jihatdan kompleks yondashuvni talab etadi. o‘zbekiston ham bu yo‘lda o‘zining …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta’limning nazariy asoslari"

mundarija kirish ............................................................................................................. ........2 i bob. inklyuziv ta’limning nazariy asoslari 1.1. inklyuziv ta’lim tushunchasi va mohiyati ............................................... ........ 4 1.2. inklyuziv ta’limning maqsadi va vazifalari ......................................... ............ 4 1.3. o‘zbekiston va xorij tajribalarida inklyuziv ta’lim .......................... ............... 5 ii bob. inklyuziv ta’lim tizimida o‘qituvchining roli va metodikasi 2.1. inklyuziv sinflarda o‘qituvchining asosiy kompetensiyalari ..... ...................... 7 2.2. o‘qituvchining pedagogik yondashuvlari ............................... ........................ 8 2.3. maxsus ehtiyojli bolalar bilan ishl...

This file contains 23 pages in DOCX format (44.0 KB). To download "inklyuziv ta’limning nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta’limning nazariy as… DOCX 23 pages Free download Telegram