navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asari tahlili

PPTX 11 pages 9.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.7 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

beige green vintage watercolor creative portfolio presentation 2213-guruh abdullayeva muxlisa alisher navoiy “hamsa” alisher navoiy — o‘zbek adabiyotining eng buyuk namoyandalaridan biri, mutafakkir, shoir va davlat arbobi. “xamsa” (arabcha “besh”) — besh doston to‘plami bo‘lib, sharq adabiyotida eng yuksak ijodiy bosqich sanaladi. navoiy 1483–1485-yillar orasida bu ulug‘ asarini yaratgan. u nizomiy va xusrav dehlaviylarning an’analarini davom ettirgan holda, turkiy (chig‘atoy) tilda “xamsa” yaratgan birinchi shoir bo‘lgan. alisher navoiy “xamsa” besh dostondan iborat: 1 hayrat ul-abror 1483 axloqiy-falsafiy doston, insoniy fazilatlar, adolat, ilm, halollik haqida. 2 farhod va shirin 1484 ishq, fidoyilik, mehnat va sadoqat timsoli bo‘lgan farhod haqida. 3 layli va majnun 1484 ishqning ilohiy darajasiga ko‘tarilishi, sadoqat va ruhiy poklik haqida. 4 sab’ai sayyor 1484 yettita sayyora afsonasi orqali dunyo tajribalari, axloqiy saboqlar. 5 saddi iskandariy 1485 iskandar (aleksandr makedonskiy) obrazi orqali adolatli hukmdor timsoli. “xamsa” ning tarkibi asarning maqsadi va g’oyasi 1.hayrat ul-abror-insoniy fazilatlar, yomonlik va yaxshilik kurashi …

2 / 11

turkiy adabiyot tarixida yangi bosqich ochgan. navoiy “turkiy tilda ham buyuk asarlar yozish mumkin” degan fikrni isbotlagan. asar keyinchalik ko‘plab shoirlarga ilhom manbai bo‘lgan (bobur, mashrab, ogahiy va boshqalar). tarjima va tahlil ishlari orqali “xamsa” jahon adabiyoti doirasiga kirgan “xamsa”dagi g‘oyalar axloqiy poklik va adolat mehnat va ilm qadri ishq va sadoqat insonparvarlik va rahm-shafqat donishmandlik va davlatni to‘g‘ri boshqarish alisher navoiy uslubi va misollar 1. ramziy (allegorik) ifoda, tushuntirish: navoiy ko‘pincha ma’noni yashirin, ramz orqali beradi — qahramonlar, joylar yoki voqealar majoziy ma’noga ega.misol: “farhod va shirin” dostonida farhod — mehnatkash inson, shirin — mukammallik va ilohiy muhabbat ramzidir. farhod tosh qazib, shirin suv chiqaradi — bu inson mehnati bilan ruhiy tozalanishning timsolidir. 2. falsafiy-uslubiy chuqurlik. tushuntirish: navoiy hayot, ilm, ruh, va alloh bilan bog‘liq chuqur falsafiy fikrlarni she’riy obrazlar orqali ifodalaydi..misol: “hayrat ul-abror”da: “aql nurdir, jaholat esa zulmat.” bu yerda aql – ilohiy nur, jaholat esa insonni zulmatga …

3 / 11

oliy qadriyat sifatida ko‘rsatadi. 1. hayrat ul-abror.aforizm: “kimki elga yaxshilik qilsa, o‘ziga yod o‘rnatgan bo‘lur.”mazmuni:yaxshilik qilish — insonni o‘lmas qiladi. navoiy axloqiy komillikni insonning elga foydali bo‘lishida ko‘radi. 2. farhod va shirin.aforizm: “mehnat qilgan insonning qo‘li muqaddasdir.”mazmuni:farhod obrazida mehnat, fidoyilik va muhabbat timsoli ko‘rsatilgan. navoiy insonni mehnat orqali ulug‘laydi. 3. layli va majnun.aforizm: “haqiqiy ishq — dunyo bandalarining ko‘zi ilg‘amas sirdir.”mazmuni:majnun muhabbati ilohiy darajaga ko‘tariladi. bu ishq — ruhiy poklik va allohga yaqinlik ramzidir. aforizmlar aforizmlar 4. sab’ai sayyor. aforizm: “har bir sayohat — insonni donishmand qiladi.”mazmuni:bahrom gurning sayohatlari orqali navoiy har bir tajriba insonni yetuklikka olib borishini ko‘rsatadi. 5. saddi iskandariy.aforizm: “adolat — davlatning ustuni, zulm esa uning dushmani.”mazmuni:iskandar obrazi orqali navoiy adolatli boshqaruv g‘oyasini ilgari suradi. adolatli shoh — xalq saodati timsolidir. “hamsa” ning ta’siri “xamsa” nafaqat adabiyot, balki falsafa, axloq, madaniyatga ham katta ta’sir ko‘rsatgan. turk, fors, arab, hind adabiyotlarida ko‘plab “xamsanavislar” paydo bo‘lgan. bugungi kunda ham …

4 / 11

navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asari tahlili - Page 4

5 / 11

navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asari tahlili - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asari tahlili"

beige green vintage watercolor creative portfolio presentation 2213-guruh abdullayeva muxlisa alisher navoiy “hamsa” alisher navoiy — o‘zbek adabiyotining eng buyuk namoyandalaridan biri, mutafakkir, shoir va davlat arbobi. “xamsa” (arabcha “besh”) — besh doston to‘plami bo‘lib, sharq adabiyotida eng yuksak ijodiy bosqich sanaladi. navoiy 1483–1485-yillar orasida bu ulug‘ asarini yaratgan. u nizomiy va xusrav dehlaviylarning an’analarini davom ettirgan holda, turkiy (chig‘atoy) tilda “xamsa” yaratgan birinchi shoir bo‘lgan. alisher navoiy “xamsa” besh dostondan iborat: 1 hayrat ul-abror 1483 axloqiy-falsafiy doston, insoniy fazilatlar, adolat, ilm, halollik haqida. 2 farhod va shirin 1484 ishq, fidoyilik, mehnat va sadoqat timsoli bo‘lgan farhod haqida. 3 layli va majnun 1484 ishqning iloh...

This file contains 11 pages in PPTX format (9.7 MB). To download "navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asari tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: navoiy va "hamsa"/ "xamsa" asar… PPTX 11 pages Free download Telegram