sportda tibbiy pedagogik nazorat

PPTX 13 pages 5.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

sport va jismoniy tarbiya bilan shug’ullanish jarayonida tibbiy pedagogik nazorat o’tkazish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug'ullanuvchi bolalar, o'smirlar va ayollarda tpn. sport va jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanish jarayonida tibbiy pedagogik nazorat o‘tkazish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanuvchi bolalar, o‘smirlar va ayollarda tpn. reja: sportda tibbiy pedagogik nazorat. sportchining o‘z-o‘zini nazorati. tpnda takroriy va qo‘shimcha yuklamali sinamalarni qo‘llash. sportda tibbiy pedagogik nazorat kompleks nazoratning asosini tashkil qiladi. kompleks tekshirishlar pedagogik, psixologik va tibbiy tekshirishlarini o‘z ichiga oladi. murabbiy qaysi mashq organizmning qaysi qismiga qanday ta’sir ko‘rsatishini yaxshi bilishi kerak. har mashg‘ulot, mikrosikl, mezosiklda bajariladigan mashqlar va ularning qaytarilish soni to‘g‘ri tanlansa, mashq mashg‘uloti jarayonining samaradorligi ancha oshadi. xozirgi vaqtda yuklamaning organizmga ko‘rsatgan ta’sirini aniqlash maqsadida uch xil: qisqa muddat ichidagi, ma’lum vaqtdan so‘ng aniqlanadi va yig‘ma mashq mashg‘uloti samarodorligi aniqlanadi. qisqa muddat ichidagi mashq mashg‘uloti effekti deganda ayni mashq bajarish va eng yaqin dam olish vaqtida organizmda sodir bo‘ladigan …

2 / 13

a mashqlar ta’sirini baholashda, hamda mashq mashg‘uloti jarayonining to‘g‘ri tashkil qilish masalalarini hal qilishda foydalanishi kerak. tibbiy-pedagogik nazorat ikki usulda o‘tkaziladi. 1.tibbiy-pedagogik nazoratning oddiy usuli. bunda mashg‘ulot bajarish oldidan va mashg‘ulot bajarilgandan keyin quyidagi ko‘rsatgichlar mashg‘ulotdan oldin va keyin aniqlanadi: a) mashg‘ulot bajaruvchining tashqi ko‘rinishini baholash; b) bir minutda tomir urishi soni; v) maksimal va minimal arterial qon bosimini aniqlash; g) bir minutda nafas olish sonini aniqlash; d) o‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash; 2.tibbiy-pedagogik nazoratning murakkab usuli. bunda maxsus sinamadan oldin va keyin quyidagi ko‘rsatgichlar aniqlanadi: a) bir minutda tomir urishi soni; b) maksimal va minimal arterial qon bosimi; v) bir minutda nafas olish soni; g) o‘pkaning tiriklik sig‘imi; d) elektrokardiogramma (ekg) yordamida yurak muskullari faoliyatini aniqlash; ye) elektromiogramma yordamida qo‘l-oyoq muskullarining funksional holatini aniqlash. tibbiy-pedagogik nazoratning oddiy usuli natijasini baholash. 1.mashg‘ulot bajaruvchining mashg‘ulot paytida terisi rangining o‘zgarishi, yoki qizarishi, ko‘p yoki oz terlashi, harakat muvozanatini saqlashi quyidagicha baholanadi: - agar …

3 / 13

ir minutda tomir urishi o‘rtacha 70 marta; - mashg‘ulot bajarish to‘xtaganda tomir urishi bor-yo‘g‘i 100-130 martagacha tezlashsa, mashg‘ulot hajmi meyordan kam hisoblanadi. bunday mashg‘ulot shug‘ullanuvchini chiniqtirmaydi; - tomir urishi 140-160 martaga tezlashsa, mashg‘ulot hajmi o‘rtacha intensivlikda deb baholanadi. mashg‘ulotning bu hajmi jismoniy tarbiya darsi uchun hamda sport trenirovkasini boshlanish davri uchun etarli bo‘ladi; - tomir urishi 170-180 martagacha tezlashsa, mashg‘ulot hajmi yuqori (maksimal) intensivlikda deb hisoblanadi. mashg‘ulotning bu hajmi malakali sportchilarning chiniqishi uchun etarli deb baholanadi; - agar tomir urishi 190-200 marta va undan ham tezlashsa, mashg‘ulot bajaruvchining rangi oqarsa, lablari ko‘karsa, nafasi qisib qolsa, yurak-tomir tizimining zo‘riqqanligi ma’lum bo‘ladi. demak, o‘qituvchi yoki trener shug‘ullanuvchining funksional holatini hisobga olmay, katta hajmda mashg‘ulot o‘tkazgan hisoblanadi. bu noto‘g‘ri deb baholanadi. 3.mashg‘ulot bajaruvchi arterial qon bosimining o‘zgarishini baholash. - mashg‘ulotdan oldin tinch holatda maksimal arterial qon bosim 110-130 mm minimal arterial qon bosim 65-80 mm simob ustuniga teng bo‘lishi mumkin; - agar mashg‘ulot …

4 / 13

l bosim ko‘tarilib, minimal bosim pasaysa, yurak-tomir tizimining mashg‘ulotga reaksiyasi normal hisoblanadi; - agar mashg‘ulot paytida maksimal bosim tinch holatdagiga nisbatan pasaysa, minimal bosim esa, aksincha tinch holatdagiga nisbatan ko‘tarilsa, yurak- tomir tizimining funksional holati zo‘riqqan, yoki kasallangan hisoblanadi. 4.tibbiy-pedagogik nazoratda, oldingi mavzuda aytib o‘tilgan, yurak-tomir tizimining sportchining chiniqqanligini baholovchi funksional sinamalari ham qo‘llanishi mumkin. sportchining o‘z-o‘zini nazorati. sportchining o‘z-o‘zining nazorati 2 qismdan iborat: 1.sportchining o‘z-o‘zini sub’ektiv nazorati. 2.sportchining o‘z-o‘zini ob’ektiv nazorati. sub’ektiv nazoratda sportchi o‘zining kundalik daftariga quyidagilarni qayd etadi: - har kuni trenirovkadan oldin va keyin o‘zining qanday sezishi, kayfiyati, uyqusining tinch yoki notinchligi, ishtahasi, trenirovka bajarishga xohishi, tanasining biror sohasida og‘riq sezishi yoki sezmasligi kabilar. sportchining o‘z-o‘zini ob’ektiv nazoratida trenirovkadan oldin va keyin tomir urishi soni, nafas olish soni, o‘pka tiriklik sig‘imi, qo‘l va bel muskullarining kuchi, iloji bo‘lsa, maksimal va minimal arterial qon bosimi kabi ko‘rsatgichlarni aniqlab kundaligiga yozadi. ushbu ko‘rsatgichlarning normal yoki nonormal bo‘lishiga qarab, …

5 / 13

‘zatish vrach va trener uchun sportchi organizmi holatini, uning jismoniy mashq bajarishdagi zo‘riqish, toliqish, darajasini aniqlash va xulosa chiqarishga yordam beradi. tibbiy pedagogik nazorat o‘tkazishda qo‘llaniladigan funksional sinamalar. jismoniy mashqlarning sportchi organizmiga va tayergarlik darajasiga ta’sirini har xil funksional sinamalar yordamida aniqlash mumkin. qo‘shimcha yuklamalar berish sinamalari. qo‘shimcha yuklamalar berishda har qaysi funksional sinama (20 marta o‘tirib turish, bir joyda 15 sekund davomida maksimal tempda yugurish) qo‘llanishi mumkin. bu sinamalarni o‘tkazishda faqat bitta talab bor - yuklamalar miqdori to‘g‘ri berilishi kerak. qo‘shimcha jismoniy yuklamalar ko‘pincha trenirovkalar oldidan bajariladi va trenirovkalardan 10-20 minut o‘tgach yana qo‘llaniladi. sinamaga bo‘lgan javob reaksiyalar puls va arterial qon bosim o‘zgarishi va tiklanishiga asoslanib baholanadi. qo‘shimcha yuklama berish testiga bo‘lgan javob reaksiyalarining 3 varianti ajratiladi. birinchi varianti: trenirovkadan oldingi qo‘shimcha yuklamaga bo‘lgan javob reaksiyasi trenirovkadan keyin o‘tkazilgan qo‘shimcha yuklamaga javob reaksiyadan kam farqlanishi bilan harakatlanadi. faqat puls va arterial qon bosim tiklanish davrida o‘zgarish mumkin. umuman …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sportda tibbiy pedagogik nazorat"

sport va jismoniy tarbiya bilan shug’ullanish jarayonida tibbiy pedagogik nazorat o’tkazish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug'ullanuvchi bolalar, o'smirlar va ayollarda tpn. sport va jismoniy tarbiya bilan shug‘ullanish jarayonida tibbiy pedagogik nazorat o‘tkazish. jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanuvchi bolalar, o‘smirlar va ayollarda tpn. reja: sportda tibbiy pedagogik nazorat. sportchining o‘z-o‘zini nazorati. tpnda takroriy va qo‘shimcha yuklamali sinamalarni qo‘llash. sportda tibbiy pedagogik nazorat kompleks nazoratning asosini tashkil qiladi. kompleks tekshirishlar pedagogik, psixologik va tibbiy tekshirishlarini o‘z ichiga oladi. murabbiy qaysi mashq organizmning qaysi qismiga qanday ta’sir ko‘rsatishini yaxshi bilishi kerak. har mashg‘ulot, mikrosikl, mezosiklda bajar...

This file contains 13 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "sportda tibbiy pedagogik nazorat", click the Telegram button on the left.

Tags: sportda tibbiy pedagogik nazorat PPTX 13 pages Free download Telegram