mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fani

PPTX 38 pages 2.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fani reja: ichak bakteriyalari xakida ma'lumot morfologiyasi o'sishi fermentativ xususiyati toksin xosil kilishi antigen tuzilishi chidamliligi patogenligi davosi va profilaktikasi ichak bakteriyalari enterobakteriyalar (enterobacteriaceae) oilasi -14 urugni o'z ichiga oladi: escherichia klebsiella proteus yersinia erwinia shigella salmonella enterobacter citrobacter hafnia serratia providencia morganella edwaorieela enterobakteriyalar- grammanfiy tayokchalar, ularning uzunligi 1-5 mkm,eni 0,3-0,8 mkm,ko'pchilik shtammlari xarakatchan,chunki butun yuzasi bo'ylab (peritrix) xivchinlari bor. bazi turlari kapsula xosil kiladi. barcha ichak bakteriyalari oilasiga mansub mikroblar aerob va fakultativ anaeroblardir. tarkibida go'sht ekstrakti bo'lgan ozik muxitlar(masalan: go'sht peptonli agar, go'sht peptonli bulon va boshkalarda) yaxshi ko'payadi. ichak tayyoqchasi ichak bakteriyalarining asosiy xususiyatlari uglevodlarni parchalaganda xosil bo'ladigan maxsulotlar(kislota va gazlar) metil kizili bilan buladigan reaktsiyalar musbat forges-proskauer reaktsiyasi va atsetil metil karbinol xosil kilishi nitratlarni kaytarishi ureaza xosil kilishi ksn ishtirokida o'sishi ichak tayyokchasi antigen tuzilishi somatik o-antigen xivchinli n-antigen k-kapsulali antigen o-antigen xujayra devorining tashki …

2 / 38

e.hermannii, e.vulneris va e.blattae(suvarak ichagida topilgan) turlardan tashkil topgan. morfologiyasi morfologiyasi ichak tayoqchasi --morfologiyasi hajmi 1,1-1,5x2,0-6,0 mkm. bularning ayrim shtammlari harakatchan (peritrix), bazilari harakatlanmaydi, ya'ni xivchinlari yo'q. ba'zi shtammlari mikrokapsula yoki shilimshiq kapsula hosil qiladi, spora hosil qilmaydi. bakteriya hujayrasi mayda tuklar (fibriyalar) bilan qoplangan. grammanfiy, morfologiyasi o'sishi. e.coli fakultativ anaerob, 37°c haroratda va rn 7,2-7,5 bo'lganda yaxshi o'sadi. esherixiylar 22-37°c da uz faoliyatini saqlab qoladi, ammo past haroratda o'sishi to'xtaydi. ular go'sht-peptonli agarda shakli yumaloq, rangi tiniq va yaltiroq, chetlari esa bo'rtgan, diametri 1- 2 mm li s-shakldagi koloniyalar hosil qiladi. e.coli go'sht-peptonli bulonda bir xil quyqa, so'ng cho'kma hosil qilib ko'payadi. ichak tayoqchasi differentsial oziq muhitlarda ularning tarkibiga ko'ra turli rangdagi koloniyalarni hosil qiladi. masalan: endo muhitidagi to'q qizil yaltiroq koloniyalar, muhit tarkibidagi laktozani ichak tayoqchasi parchalaganligi hisobiga hosil bo'ladi. fermentativ xususiyati ichak tayoqchasi fermentativ xususiyatiga ko'ra juda faol bo'lib, laktoza, glyukoza, mannit, maltoza va boshqa uglevodlarni kislota …

3 / 38

an bo'lib, haroratga chidamsiz antigen tuzilishi esherixiylarda 100 dan ortiq turli k - antigenlari bor. n-antigen xivchinda joylashgan bo'lib, oqsildan iborat, termolabil tip maxsuslikka ega. ichak tayoqchasida 50 dan ortiq turli n-antigenlar mavjud. esherixiylarning antigen tuzilishiga qarab antigen formulasi belgilanadi. bunda antigen, uning turi va tartib nomeri ko'rsatiladi. masalan: 0111 seroguruhining antigen formulasi 0111:k58:h2,0111: b4:h12,020:k84:h34, 055:b5:h7,044:k74:h18,026:b6:h11 va boshqalar. chidamliligi. ichak tayoqchasi kimyoviy, fizik omillar ta'siriga shigella, salmonellalarga nisbatan chidamli, shuning uchun tashqi muhitda (suv va tuproqda) bir necha hafta va oylab yashaydi. dezinfektsiyalovchi eritmalar: 5% li fenol, 3% li xloramin eritmasi ta'sirida bir necha daqiqada o'ladi. esherixiylar 55°c gacha qizdirilganda 1 soat, 60 ◦c da esa 15 daqiqada nobud bo'ladi. hayvonlarga nisbatan patogenligi ichak tayoqchasining ayrim seroguruhlari hali emadigan buzoqchalarda ich ketishi bilan kechadigan me'da-ichak yo'lining og'ir, ko'pincha o'lim bilan tugaydigan kasalligini keltirib chiqaradi. esherixiyning enteropatogen kulturasini quyon, dengiz cho'chqachasi, oq sichqon venasiga yoki qorin bo'shlig'iga yuborilganda sepsis va peritonit …

4 / 38

kterin, koli-autovaktsina) tayyorlanadi. patogen ichak tayoqchasi klinik belgilari og'ir kechishi va davom etishi bilan bir-biridan farq qiladigan yuqumli kasalliklarni keltirib chiqaradi. ichak tayoqchasi, asosan, koli-enterit kasalligining qo'zg'atuvchisi hisoblanadi. infektsiya manbai bemor va bakteriya tashuvchilardir. patogen mikrob alimentar yul bilan, ba'zan bilvosita aloqa, havo-tomchi va chang orqali yuqadi. asosiy yuqish yo'li fekal-oral, bunda odam ifloslangan oziq ovqat, suv orqali kasallanadi. koli-enterit ko'pincha chaqaloq va yosh bolalarda uchraydi. bu kasallikka, asosan, chala tug'ilgan, sun'iy ovqatlantiriladigan, darmonsiz, raxit va gipotrofik bolalar chalinadi. patogen esherixiylar peritonit, sepsis, septik shok, tsistit, meningit, pielit, otit, ovqatdan zaharlanishlarga ham sabab bo'ladi. koli-enterit va vabosimon kasallik qo'zg'atuvchilari ichak epitelial hujayrasining yuzasida, ichburug'ga o'xshash kasallik qo'zg'atuvchilari esa shigellalar kabi epitelial hujayralar ichida ko'payadi. bakteriyalarning nobud bo'lishi natijasida ko'p miqdorda pirogen xususiyatiga ega bo'lgan endotoksinlar hosil kiladi. vabosimon kasallik qo'zg'atuvchilari enterotoksin ajratadi. patogenez bu esa xolerogenga o'xshash adeniltsiklazaning faolligini oshiradi, natijada ichak epiteliylarining o'tkazuvchanligi buzilib, o'tkir ich ketishi ro'y beradi. …

5 / 38

otoksigen) deyiladi. laboratoriya tashxisi kolienterit va boshqa koliinfektsiyalarga mikrobiologik tashxis qo'yish uchun bemorning najasi, burun-halqumidan surtma, murdadan esa qon, o't, jigar, taloq, o'pka, ingichka va yo'g'on ichakdagi moddalar, yiring olib tekshiriladi. tekshirilishi lozim bo'lgan material qattiq oziq muhitlarga (endo, levina va boshqalar) va qo'shimcha tif va paratiflar, ichburug' bakteriyalari o'suvchi ploskirev, vismut-sulfit agarlarga ekiladi. agar sepsisga gumon qilinsa, u holda qon avval bulonga, so'ng muvofiq qattiq oziq muhitga ekiladi. ajratib olingan sof kulturani differentsiatsiya qilish uchun uning morfologiyasi, o'sishi, biokimyoviy va serologik xususiyatlari tekshiriladi. labarotoriya tashxisi laboratoriya tashxisi ajratilgan esherixiyaning qaysi o-guruhga mansub ekanligini aniqlash uchun avval tekshirilayotgan undirma qaynatiladi, bunda k-antigen parchalanadi, so'ng agglutinatsiya reaktsiyasi qo'yiladi, bunda o k – va o-zardoblardan foydalaniladi. ajratib olingan kulturani yoki tekshirilishi lozim bo'lgan materialni tezlikda identifikatsiya qilish uchun immunoflyurestsent reaktsiyasidan foydalaniladi. natijani 1-2 soat davomida aniqlash mumkin. kolienteritga serologik tashxis quyish uchun bilvosita gemagglutinatsiya reaktsiyasi qo'yiladi. agar reaktsiyaning diagnostik titri oshib boraversa, …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fani"

toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fani reja: ichak bakteriyalari xakida ma'lumot morfologiyasi o'sishi fermentativ xususiyati toksin xosil kilishi antigen tuzilishi chidamliligi patogenligi davosi va profilaktikasi ichak bakteriyalari enterobakteriyalar (enterobacteriaceae) oilasi -14 urugni o'z ichiga oladi: escherichia klebsiella proteus yersinia erwinia shigella salmonella enterobacter citrobacter hafnia serratia providencia morganella edwaorieela enterobakteriyalar- grammanfiy tayokchalar, ularning uzunligi 1-5 mkm,eni 0,3-0,8 mkm,ko'pchilik shtammlari xarakatchan,chunki butun yuzasi bo'ylab (peritrix) xivchinlari bor. bazi turlari kapsula xosil kiladi. barcha ichak bakteriyalari oilasiga mansub mikroblar aerob va fakultativ anae...

This file contains 38 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fani", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrobiologiya, virusologiya va… PPTX 38 pages Free download Telegram