ilmii-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo'nalishlari

DOC 11 pages 102.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 102.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

izlanish va texnologik taraqqiyot: nazariya va amaliyot uyg`unligi reja: 1. ilmiy-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo‘nalishlari. 2. ilmiy texnik-taraqqiyotning ekologik muammolari. 3. texnologik jarayonlarni optimallashtirishtirishning umumiy qoidalari va tushunchalari. 4. texnologik jarayonlarni optimallashtirishning usullari ilmiy-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo‘nalishlari har qanday tarmoqning samarali faoliyat yuritishining asosiy omillaridan biri tarmoq korxonalariga ilmiy-texnik taraqqiyot yutuqlarini keng joriy etilishi hisoblanadi. ko‘p yillik tajribalar shuni ko‘rsatadiki, mehnat unumdorligining 90 foizi, iqtisodiy xarajatlarning yarmidan ko‘prog‘ini va olinadigan qo‘shimcha daromadlarning 60 foizini xalq xo‘jaligida ilmiy-texnika taraqqiyotining yutuqlarini joriy etish orqali erishiladi. ilmiy-texnik yuksalish- bu mehnat vositalarini, mehnat predmetlarini, ishlab chiqarish usullarini, mehnatni takomillashtirish va fan yutuqlariga tayanib boshqarishdir. amalda faoliyat yuritilayotgan iqtisodiyot-bu yangi, yuqori darajada mukammallashgan texnologiya va uni ishlab chiqarishga keng joriy etishdir. bu yerda tarmoq doimiy ravishda revolyutsion va evolyutsion ilmiy-texnik yuksalishlarning borishini kuzatib borishi kerak. tarmoq uchun ilmiy-texnik yuksalishlarning samaradorligi ko‘p, yuqori va arzondir. ilmiy texnik taraqqiyotning korxonalar uchun ahamiyati …

2 / 11

texnologiya joriy etiladi, natijada iste’molchilar, xodimlar uchun qulay sharoit yaratiladi. texnologiya sohasidagi yutuqlar bankrotlikning oldini oladi va boshqalar. ilmiy-texnik taraqqiyotning asosiy yo‘nalishlariga quyidagilar kiradi: · texnik revolyutsiya va texnik taqqiyotning asosi bo‘lgan fan rivojining ilg‘orligi, rivojlanishi; · ishlab chiqarishning elektr ta’minoti; · ishlab chiqarishni elektoronlashtirish; · informatsion texnologiya va hisoblash texnikasidan keng foydalanish; · hamma ishlab chiqarish jarayonlarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish; · biologik vositalar va usullar bilan to‘ldirilgan oqilona kimyolashtirish; · lazer samarasidan, kosmik instrumentlaridan, mikrobiologiya, bionika, bioinjeneriya, gen injeneriyasi bilan bog‘liq zamonaviy va o‘ta zamonaviy yo‘nalishlar; · aytilgan ilmiy-texnik taraqqiyotning yutuqlarini hisobga olib ilg‘or texnolgiyalarni yaratish; · ishlab chiqarishni, mehnatni takomillashtirish va yangi texnolgiyalarni, ilmiy texnik taraqqiyotning boshqa yo‘nalishlarini joriy etishni boshqarish va boshqalar. ilmiy-texnik taraqqiyotning bu yo‘nalishlarining hammasi juda muhim. lekin, real hayotda imkoniyatlardan foydalanib, unga o‘zgarishlar kiritish mumkin. shulardan ba’zi birlariga to‘xtalib o‘tamiz. mexanizatsiya. mexanizatsiya-bu qo‘l mehnatini mashinalar bilan almashtirishdir. mexanizatsiya qisman va kompleks mexanizatsiyalarga ajratiladi. mexanizatsiya …

3 / 11

siyenti; oa-avtomatlar yoki avtomatik liniyalar tamondan bajarilgan ish hajmi; oo-ishning umumiy hajmi. ilmiy-texnik taraqqiyotning ekologik muammolari bugungi kunda ilmiy-texnik taraqqiyotning tez sur’atlar bilan rivojlanib borishi natijasida vujudga kelgan muammolarni global muammolar qatoriga kiritish mumkin. umume’tirof etilgan muammolar qatoriga atrof-muhitning ifloslanishi, resurslar muammosi, demografik muammolar, yadro qurollari, xalqaro terrorizm muammolari, narkobiznes kabi muammolar kiradi. ana shu muammolarni yechish uchun bugungi kunda amaliy tavsiyalarni ishlab chiqish talab etiladi. lekin, bu ancha qiyinchiliklar bilan bog‘liqdir. bunda savol tug‘iladiki, bu tavsiyalar kimga qaratilishi kerak. boshqacha aytganda, butun yer yuzida qaysi subyekt bu muammolarni yechish uchun yetarli darajada imkoniyatga ega degan savol tug‘iladi. mana shunday subyektlardan xalqaro ahamiyatga ega bo‘lgani bmt hisoblanadi. lekin bmt ham kerakli huquqga va moddiy imkoniyatlarga ega emas. lekin, chegaralangan bu imkoniyatdan foydalanmaslik mumkin emas. ilmiy-texnik rivojlanish birinchi navbatda atrof-muhit muammosiga ta’sir ko‘rsatadi. texnika bilan qurollangan insonning ishlab chiqarish faoliyati tabiatga salbiy ta’sir ko‘rsatishi bugungi kunda sir emas. bunday ta’sir omillarining …

4 / 11

da dunyo okeanlari suv sathining ko‘tarilishi ro‘y berib, ko‘p hududlarni suv bosish xavfi tug‘iladi. ekologik krizis tabiatga keragidan ortiqcha ta’sir ko‘rsatish natijasida tabiiy muvozanatning buzilishi, shuningdek atrof muhitning yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan normadan ko‘p marta ifloslanishi natijasida vujudga keladi. insonnng ishlab chiqarish va boshqa faoliyatining chiqitlari tabiiy yo‘l bilan utillashtirilishi doirasidagi me’yor saqlanar ekan krizis paydo bo‘lmaydi. agar inson atrof-muhitga keragidan ortiqcha ta’sir ko‘rsatar ekan, tabiat bu ta’sirga bardosh berolmaydi, ya’ni bunda qaytarilmaydigan jarayon yuz beradi. shu sababli insonlar o‘zlarining hayoti uchun zarur bo‘ladigan tabiatni buzmasdan yashashni xohlasalar, ular tabiatga ana shu ta’sirlar bilan kurashishida yordam berishlari talab etiladi. ekologik nazariya uchun tabiy resurslarning bitmas-tuganmasligi degan fikrning amalda bo‘lishi ham katta ahamiyat kasb etadi. iqtisodiy faoliyatning tez sur’atlar bilan rivojlanib borishida katta miqdordagi tabiiy resurslar qayta paydo bo‘lish kategoriyasidan, qayta paydo bo‘lmaslik kategoriyasigi o‘tib bormoqda. xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab mineral xomashyolarni (neft, gaz, ko‘mir), ya’ni foydali qazilmalarni qazib olish …

5 / 11

faqtgina 13 foizidangina qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtirish uchun foydalanishlari mumkin ekan. bu esa yashash uchun insoniyat yerni ehtiyot qilishi kerak degan ma’noni anglatadi. ekologik muammolardan yana biri insonning faoliyati natijasida hosil bo‘layotgan chiqindilarning miqdori ortishi va ularning ekologik muammolarni keltirib chiqarayotganligidir. bu chiqindilar atrof-muhitni ifloslantirmoqda, yuqorida qayd etganimizdek, moddiy boyliklar va energiyaning olinishi va qaytarilish jarayoni muvoffiqlashgan bo‘lishi kerak. aks holda bu tabiatdagi ekologik muvozanatning buzilishiga olib keladi. ilmiy-texnik taraqqiyot natijasida yuzaga kelayotgan bu muhim globallashgan muammolarni hal etishning yo‘llaridan biri-bu ekologik zararsiz ishlab chiqarishni tashkil etishdan iboratdir. buning uchun iloji boricha tabiiy resurslaridan tejab-tergab kamroq foydalanish, amaliy jihatdan mumkin bo‘lmagan ishlab chiqarishlarda esa iqtisodiy jihatdan unumli va ekologik samara beradigan ishlab chiqarishlarni ko‘paytirish zarur. bu esa hozirgi zamon ishlab chiqarishini va tabiatni uzviy birlikda, ya’ni ekologik iqtisodiy tizim sifatida qaralishi kerakligidan dalolat beradi. ishlab chiqarishning salbiy ta’sirini ishlab chiqarish hajmining ortib borayotganligidan emas, balki texnologik jarayonlarning takomillashtirilmaganligidan axtarish maqsadga …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmii-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo'nalishlari"

izlanish va texnologik taraqqiyot: nazariya va amaliyot uyg`unligi reja: 1. ilmiy-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo‘nalishlari. 2. ilmiy texnik-taraqqiyotning ekologik muammolari. 3. texnologik jarayonlarni optimallashtirishtirishning umumiy qoidalari va tushunchalari. 4. texnologik jarayonlarni optimallashtirishning usullari ilmiy-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo‘nalishlari har qanday tarmoqning samarali faoliyat yuritishining asosiy omillaridan biri tarmoq korxonalariga ilmiy-texnik taraqqiyot yutuqlarini keng joriy etilishi hisoblanadi. ko‘p yillik tajribalar shuni ko‘rsatadiki, mehnat unumdorligining 90 foizi, iqtisodiy xarajatlarning yarmidan ko‘prog‘ini va olinadigan qo‘shimcha daromadlarning 60 foizini xalq xo‘jaligida ilmiy-texnika tar...

This file contains 11 pages in DOC format (102.5 KB). To download "ilmii-texnika taraqqiyotining mohiyati, ahamiyati va asosiy yo'nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmii-texnika taraqqiyotining m… DOC 11 pages Free download Telegram