"ovoz buzilishlarining etiologik asoslari"

DOCX 38 pages 77.3 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.3 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “makatbgacha ta’lim tashkiloti logopedi’’ yo‘nalishi 6- guruh tinglovchisi azimova gulzira a’zamovnaning “ovoz buzilishlarining etiologik asoslari” mavzusidagi kursni tugatish ishi malakaviy loyixa rahbari: y. r. maxmutazimova phd dotsent kurs ishi rahbari: y. r. maxmutazimova phd dotsent mundarija: kirish....................................................................................................................3 i bob. ovoz fiziologiyasi va ovoz buzilishlarining umumiy tavsifi……………………………………………………………………………...5 1.1. ovoz hosil bo‘lishining anatomo-fiziologik asoslari..............................................5 1.2. ovoz buzilishlarining etiologiyasi……………..…..............................................9 ii bob. ovoz buzilishining etiologik omillari………………....22 2.1. ovoz buzilishining psixologik va ijtimoiy oqibatlari…………...........................22 2.2. ovoz buzilishlari etiologiyasida omillar............................................................25 xulosa .................................................................................................................35 foydalanilgan adabiyotlar................................................................26 kirish mavzuning dolzarbligi. inson hayotida ovoz muhim kommunikativ vosita bo‘lib, uning yordamida fikr, his-tuyg‘u va axborotlar ifodalanadi. ovoz insonning ijtimoiy hayotga moslashuvi, kasbiy faoliyati, shaxslararo munosabatlarida hal qiluvchi ahamiyatga ega. ayniqsa, pedagoglar, aktyorlar, qo‘shiqchilar, diktorlar kabi kasbiy faoliyatida ovoz vositasi asosiy rol o‘ynaydigan kishilar uchun uning sog‘lom saqlanishi hayotiy ehtiyoj hisoblanadi. so‘nggi yillarda ovoz buzilishlariga chalinish hollari ko‘paymoqda. bunga …

2 / 38

pandemiyadan keyingi davrda onlayn darslar va uzoq vaqt davomida baland ovozda gapirish zarurati bilan bog‘liq holatlar natijasida kasbiy ovoz yuklamasi oshdi, bu esa ovoz tizimiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. shu sababli, ovoz buzilishining etiologiyasini chuqur o‘rganish, uning sabablari va omillarini tahlil qilish, profilaktik choralarni ishlab chiqish hamda diagnostika va reabilitatsiya usullarini takomillashtirish dolzarb ilmiy va amaliy muammolardan biri hisoblanadi. mavzuni o‘rganish, ayniqsa, logopediya, otorinolaringologiya, psixologiya va defektologiya sohalarida katta amaliy ahamiyatga ega. mavzuning o'rganilganlik darajasi. ovoz buzilishlari va ularning etiologiyasi masalasi tibbiyot, psixologiya, logopediya hamda defektologiya fanlarida ko‘p yillardan buyon izchil o‘rganib kelinmoqda. bu sohada olib borilgan tadqiqotlar, ayniqsa, otorinolaringologiya (lor) va foniyatriya yo‘nalishida, ovoz buzilishlarining morfologik va funksional sabablari, klinik ko‘rinishlari hamda ularni davolash usullarini aniqlashga qaratilgan. chet ellik olimlardan r. zemlin, c. boone, r. baken, e. froeschels, a. kotlow va boshqalar ovoz tizimi va ovoz patologiyalarining fonetik-fiziologik asoslarini chuqur o‘rganib, ilmiy asoslangan tasniflar va diagnostik mezonlarni ishlab chiqqanlar. mahalliy …

3 / 38

diagnostika va reabilitatsiya jarayonlaridagi ahamiyatini yoritishdan iborat. bu jarayonda zamonaviy ilmiy adabiyotlar va tadqiqotlar asosida ovoz buzilishlariga olib keluvchi omillar va mexanizmlar chuqur o'rganiladi. kurs ishining vazifalari: 1. nazariy adabiyotlarni o'rganish; 2. ovoz buzilishi tushunchasini aniqlash; 3. etiologik omillarni tasniflash; 4. ta'sir mexanizmlarini tahlil qilish; 5. diagnostika usullarini ko'rib chiqish. kurs ishining tarkibi. ish kirish, 2 bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i bob. ovoz fiziologiyasi va ovoz buzilishlarining umumiy tavsifi 1.1. ovoz hosil bo‘lishining anatomo-fiziologik asoslari ovoz inson hayotida asosiy kommunikativ vosita bo‘lib, uning yordamida inson o‘z fikri, his-tuyg‘ulari, ehtiyojlari va axborotlarini atrofdagilarga yetkazadi. ovoz fiziologiyasi bir necha murakkab biologik va fiziologik tizimlarning uyg‘un faoliyatiga asoslangan. ovoz hosil bo‘lishi jarayoni asosan uch bosqichda amalga oshadi: nafas olish (rezonator tayyorgarligi), tovush hosil qilish (fonatsiya) va tovushning modulyatsiyasi (artikulyatsiya va rezonans). ovozning paydo bo‘lishida eng muhim rolni tovush bog‘lamlari bajaradi. ular hiqildoq (laring) ichida joylashgan bo‘lib, nafas chiqarishda havo oqimi …

4 / 38

n bo‘lishi mumkin, shuningdek, organik (ya’ni anatomik-tuzilishdagi nuqsonlar natijasida yuzaga keluvchi) yoki funksional (struktur o‘zgarishsiz, ammo fiziologik buzilish asosida paydo bo‘ladigan) shakllarda namoyon bo‘ladi. ovoz buzilishlarining ko‘plab sabablari bo‘lishi mumkin: ovoz apparatining yallig‘lanish kasalliklari, ortiqcha yuklama, noto‘g‘ri ovoz ishlatilishi, psixologik stress, nevrologik kasalliklar, endokrin tizim buzilishlari, irsiy omillar va boshqa ko‘plab omillar bunga sabab bo‘lishi mumkin. ayniqsa, ovoz orqali faoliyat yuritadigan kasb egalari orasida ovoz buzilishlariga chalinish holatlari keng tarqalgan. ovoz fiziologiyasi va buzilishlarini o‘rganish logopediya, foniyatriya, psixologiya va otorinolaringologiya kabi fanlar chorrahasida turgan muhim sohaga aylanib bormoqda. bu buzilishlarning erta aniqlanishi, to‘g‘ri tasniflanishi va samarali reabilitatsiyasi bemorning hayot sifatini tiklashda katta rol o‘ynaydi. ovoz buzilishlari klinik jihatdan turli shakllarda namoyon bo‘ladi. eng keng tarqalgan shakllaridan biri — disfoniyadir, ya’ni ovozning zaiflashishi, xiralanishi yoki to‘liq yo‘qolishi. bu holat ba’zida surunkali laringit, tovush bog‘lamlari ustidagi funksional bosim yoki psixologik omillar tufayli yuzaga keladi. afoniyaga esa ovozning to‘liq yo‘qolishi xos bo‘lib, ko‘pincha …

5 / 38

gi kunda zamonaviy texnologiyalar — videostroboskopiya, akustik analiz, fonetik monitoring usullari keng qo‘llanilmoqda. bu usullar ovoz hosil bo‘lish jarayonining mikroskopik darajadagi o‘zgarishlarini aniqlash imkonini beradi va erta diagnostika uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi. bugungi kunda ovoz buzilishlarining oldini olish va ularni to‘g‘ri davolash uchun kompleks yondashuv talab etiladi. bu yondashuvda foniyatr, otorinolaringolog, logoped, psixolog hamda nevropatologning hamkorligi muhim rol o‘ynaydi. ovozni asrash bo‘yicha gigiyenik qoidalar, to‘g‘ri nafas olish texnikasi, fonopedik mashqlar va psixoterapiya orqali bemorlarning holatini sezilarli darajada yaxshilash mumkin. ovoz hosil bo‘lish jarayoni inson tanasidagi bir nechta muhim tizimlarning birgalikdagi, muvofiqlashtirilgan faoliyatiga asoslangan murakkab fiziologik jarayondir. asosan uchta asosiy komponent — nafas olish tizimi, ovoz (fonatsiya) tizimi va rezonator-artikulyator tizimi bu jarayonda ishtirok etadi. jarayon nafas olishdan boshlanadi. nafas olish tizimi, ayniqsa o‘pka va diafragma, havo oqimini hosil qiladi. nafas chiqarishda hosil bo‘lgan havo yuqoriga — hiqildoq (laring) tomon harakatlanadi. hiqildoq ichida joylashgan tovush bog‘lamlari (vokal bog‘lamlar) bu …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""ovoz buzilishlarining etiologik asoslari""

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “makatbgacha ta’lim tashkiloti logopedi’’ yo‘nalishi 6- guruh tinglovchisi azimova gulzira a’zamovnaning “ovoz buzilishlarining etiologik asoslari” mavzusidagi kursni tugatish ishi malakaviy loyixa rahbari: y. r. maxmutazimova phd dotsent kurs ishi rahbari: y. r. maxmutazimova phd dotsent mundarija: kirish....................................................................................................................3 i bob. ovoz fiziologiyasi va ovoz buzilishlarining umumiy tavsifi……………………………………………………………………………...5 1.1. ovoz hosil bo‘lishining anatomo-fiziologik asoslari..............................................5 1.2. ovoz buzilishlarining etiologiyasi……………..…......

This file contains 38 pages in DOCX format (77.3 KB). To download ""ovoz buzilishlarining etiologik asoslari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "ovoz buzilishlarining etiologi… DOCX 38 pages Free download Telegram