o'sma

PPTX 23 sahifa 75,7 KB Bepul yuklash

23 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 75,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 23

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 23

o'sma bu to'qimalarni maxalliy o'sib ketishi bo'lib atipik parenxima va oddiy stromadan iborat bo'lib bir kurtakdan o'sadigan va tarqaladigan patologik jarayondir (r. petrov). o'sma bu o'sishi (+), shakllanishi (-) bo'lgan jarayondir. xx asr davomida o'smalarni ko'payib borishi kuzatildi. 1998 yilda rossiyada xar 100 000 axolini 380 tasida o'smalar bshlgan. o'limni sabablari ichida o'smalar ikkin-chi o'rinda turadi. 1998 yilda dunyoda 57,2 mln o'sma kasallari bo'lgan. 1997 yilda 9,2 mln odamda yangi o'smalar qayd qilin-gan bo'lib shu yili 6,2 mln odam o'smalar-dan o'lgan. usmalarning xarakterli tomonlari: 1. cheksiz o'sadi va ularda xeyfling limiti yo'koladi. 2. bu xususiyat avlodiga o'tadi. 3. o'zidan o'zi ko'payadi, ko'shni xujayralar jalb qilinmaydi. 4. nisbiy avtonom o'sib ularga boshqaruv mexanizm-lari ta'sir qilmaydi. 5. kelib chiqqan xujayralardan strukturasi, bioxi-miyasi, fiziko-ximiviy va boshka xususiylari bilan farqlanadi (anaplaziya). 6. o'sishi ekspansiv yoki infiltrativ bo'ladi. tarixi. o'smalar azaldan ma'lum. bo'lib birinchi marta ko'krak bezi o'smasini qisqichbaqaga o'xshagani uchun rak deb atalgan. 1775 …

2 / 23

i to'qimalar kuloturasida o'stirin usuli bilan o'smalarni o'stirish. 3. fizik omillar - ionlovchi radiatsiya: ultrafiolet nurlar, radiatsiya nurlari, rentgen nurlari bilan o'smalarni chaqirish. o'smalar etiologiyasi. kantserogen omillar: 1. kimyoviy kantserogen omillar. 5-6 mln ximiyaviy birikmalar bor. hozirga qadar er kurrasida 7000 kimyoviy modda tekshirilib, shulardan 1500 tasida kantserogenlik xususiyati borligi aniqlangan. ulardan muximlari: a) politsiklin aromatik uglevodorodlar 3, 4 – benzpiren, 1, 2, 5, 6 - dibenzantren, metilxolan-trenlar. ularni ko'pchiligi neft maxsulotlari, tamaki tutuni, avtomashinalarni tutunida, ko'p marotaba qizdirilgan yog'larda uchraydi; b) aromatik aminlar - 2 naftilamin, benzidin; v) aminoazobirikmalar - ortoaminoazotoluol (oaat), 4-dimetilaminoazobenzol (daab); g) nitrobirikmalar - dimetil nitrozamin (dmna), dietilnitrozamin (dena) va boshqalar; e) har xil sinfga mansub organik kantserogenlar - uretan, etionin, epoksidlar, plastmassalar, vinil xlorid va h.k. anorganik kantserogenlar - xrom, mishyak, kobalt, nikel, berilliy, qo'rg'oshin, kadmiy va shu kabilar. 2. biologik kantserogen omillar (onkoviruslar). a) aflotoksinlar - aspergilus flavs zamburug'i hosil qiluvchi moddalar va u …

3 / 23

si. er yuzida tarqalishiga ko'ra quyosh radiatsiyasi eng birinchi o'rinda turadigan "kantserogen" hisoblanadi; b) ionlovchi radiatsiya. kantserogen omillarning xossalari - xujayra genomiga to'g'ri yoki bilvosita ta'sir qilaoladi. ximiyaviy moddalar ta'sir qiladigan joyi guanindir; - ichki va tashqi to'siqlardan o'ta oladi; - xujayrani ko'n shikastlamaydi, lekin ta'siri orqaga qaytmaydi; - immunologik reaktsiya va to'qima nafas olishi susayadi; - sinkantserogen ta'sir - birnecha kantserogen omillak bir-birlirini ta'sirini kuchaytirob o'smani rivojlanishini kuchaytiruvchi ta'sir; - kokantserogen ta'sir - nokantserogen omillar kantserogen omillarni kuchini oshiradi. o'sma o'sishini bosqichi 1.transformatsiya bosqichlari: - mutatsion - epigenom yo'llar 2. promatsiya - faollashish bosqichi. 3. progressiya bosqichi. bu o'smaga xos xususiyat-larni kuchayishi. progressiyani omillari: - kantserogenezga ko'p xujayralar uchraydi. ular ichidan bittasi tanlanadi; - kantserogen omilni ta'sir etishini davomiyligi; - o'sma xujayralarini to'satdan mutatsiyaga uchrashi yana ham yomondir; - superinfektsiya bo'lsa o'sma xujayralari yangi xossalarga ega bo'ladi. natijada o'smalarni o'sishi yanada tezlashadi. ximioterapiya vaqtida dori moddalarga chidamli xujayralar tanlanib …

4 / 23

ing repressiyalari va hujayra ko'payishini rag'batlantiruvchi genlar depressiyasiga ko'ra yuz beradi deb hisoblanadi. 3. virus-genetik nazariya (l.a.zilber va boshq.) bo'yicha virus dnksi hujayra genomiga kirib olib hujayrada o'sma transformatsiyasini chaqiradi. 4. endogen viruslar nazariyasi (r.xyubner, g.todaro)ga ko'ra virus genlari (onkogenlar) odam va hayvonlarning hujayra genomi tarkibida doimo mavjud, ammo ular repressiyalangan holda bo'ladi va oddiy hujayra geni kabi nasldan-naslga o'tadi. kantserogen agentlar ta'sirida ular faollashib, normal hujayrani o'sma hujayraga aylantiradi. 5. o'sma genlari - protoviruslar hosil bo'lishi nazariyasi (n.temin, d.boltimor). kantserogen agentlar ta'sirida rnk matritsasining strukturasi o'zgaradi, natijada mutant nusxalar hujayra genomiga qo'shilib, hujayrani o'sma transformatsiyasini sodir etadi. 6. dnk reparatsiyasi etishmovchiligi nazariyasi (m.m.vilenchik va b.) 7. immunologik kuzatuv etishmovchiligi nazariyasi (f.bernet bo'yicha), normal organizmdagi doimiy mutatsiya-lar natijasida o'sma hujayralari hosil bo'ladi. kantserogen agentlar immunodepressiyani yuzaga keltiradi va natijada o'smalar rivojlanadi. kantserogenezning molekulyar mexanizmlari protoonkogenlar normal genlar bo'lib, hujay-ra bo'linishini va etilishini dasturlashtiradi. ularning tuzilishi yoki faolligi o'zgarsa, bular faol …

5 / 23

arzda o'sish (lotincha infiltratio-kirish). infiltrativ o'sish mexanizmining 4 bosqichlari. 1. o'sma hujayrasining o'sma to'qimasidan ajralib chiqishi, bunga: a) hujayra adgeziyasining kamayishi (sa++ kamayishi, hujayra yuzasi zaryadining ortishi va ularning o'zaro bir-biridan qochishi); b) hujayralararo komponentlarning fermentlar (proteaza va gialuronidaza) ta'sirida depolimerlanishi; 2. o'sma hujayralarining membrana retseptorlari yordamida ekstratsellyulyar matriksni o'rab turuvchi glyukoproteinlarga yopishib qolishi. 3. metalloproteazalar yordamida hujayrani o'rab turuvchi ekstratsellyulyar matriksni eritib yuborishi va bazal membrana orqali tomirlarga o'tishini engillashtirishi. 4. o'sma hujayralari tomonidan har xil omillar ishlab chiqarilishi. ular xemotaksisni stimullaydi hamda hujayra tashqarisidagi matriksga va tomirlarga kirishga yordam beradi. 2. metastaz (yunoncha metastasis- joyni o'zgarti-rish, siljish, ko'chish) berish- o'sma hujayrasining birlamchi o'smadan uzoqda joylashgan a'zo va to'qimalarga o'tib, ularda yangidan ikkilamchi o'sma tugunlarini hosil qilishi. retsidivlanish yoki qaytalanish. retsidivlanish (lotincha recidivum - qaytalanish, takrorlanish) o'sma jarayonlarining qayta-takroriy rivojlanishi. kaxeksiya. kaxeksiya (yunoncha kakos+hexis - yomon holat) - o'ta ozish va umumiy holsizlanish sindromi. xavfli o'smalarda bo'ladigan kaxeksiya rak …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 23 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'sma" haqida

o'sma bu to'qimalarni maxalliy o'sib ketishi bo'lib atipik parenxima va oddiy stromadan iborat bo'lib bir kurtakdan o'sadigan va tarqaladigan patologik jarayondir (r. petrov). o'sma bu o'sishi (+), shakllanishi (-) bo'lgan jarayondir. xx asr davomida o'smalarni ko'payib borishi kuzatildi. 1998 yilda rossiyada xar 100 000 axolini 380 tasida o'smalar bshlgan. o'limni sabablari ichida o'smalar ikkin-chi o'rinda turadi. 1998 yilda dunyoda 57,2 mln o'sma kasallari bo'lgan. 1997 yilda 9,2 mln odamda yangi o'smalar qayd qilin-gan bo'lib shu yili 6,2 mln odam o'smalar-dan o'lgan. usmalarning xarakterli tomonlari: 1. cheksiz o'sadi va ularda xeyfling limiti yo'koladi. 2. bu xususiyat avlodiga o'tadi. 3. o'zidan o'zi ko'payadi, ko'shni xujayralar jalb qilinmaydi. 4. nisbiy avtonom o'sib ularga boshq...

Bu fayl PPTX formatida 23 sahifadan iborat (75,7 KB). "o'sma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'sma PPTX 23 sahifa Bepul yuklash Telegram