lichinka xordalilar

PPTX 68 стр. 2,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 68
prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti zoologiya kafedrasi mavzu: pardalilar yoki lichinka xordalilar kenja tipi. kenja tip vakillarining tuzilishining asosiy belgilari ma’ruzachi: tangirova nodira xasanovna termiz-2023 1 reja: 1. lichinka xordalilar kenja tipining umumiy tavsifi. assidiyaning tashqi va ichki tuzilishi. 2. lichinka xordalilarning sistematikasi. 3. lichinka xordalilarning haqiqiy xordali hayvon ekanligining isbotlovchi dalillar. 4. sistematik holati va kelib chiqishi. tip. xordalilar - chordata kenja tip. lichinka xordalilar-urochordata, yoki qobiqlilar-tunicata sinf. assidiyalar- ascidiae. vakil. yakka assidiya- ascidia mentula turning sistematik holati 3 lichinkaxordalilar (jrochar data) yoki qobiqlilar(tunicata) kenja tipi aristotel qobiqlilarni o'rganib ularni «thetya» deb nomlagan. biroq, bu hayvonlarni chuqurroq o'rganish xvii asrdan boshlangan. lekin, hayvonot dunyosida ularning sistematik holati uzoq vaqt noma’lum bo’lib qolgan. k. linney yakka assidiyalarni mollyuskalarga va koloniya holda yashaydiganlarini esa alohida «zoophvta» guruhiga kiritgan. u qobiqlilarni «acephala» (boshsizlar) deb atalgan va ularni qaysi hayvonlarga qo’shishni bilmagan. 1816-yilda j.k. de …
2 / 68
ordasi yo’qolib ketadi, nerv nayi o'zgarib, yagona nerv tugunini hosil qiladi. faqat appendikulyariyalardagina nerv nayi yashash jarayonida saqlanib qoladi tuzilishining bunday soddalashuvi erkin yashovchi lichinkalarning voyaga yetgan davrida o'troq yashashga o'tishi bilan bog'liq. lichinkaxordalilar kenja tipiga 1500 tadan 2100 tagacha tur kiradi. shulardan 150 ta turi mdhda uchraydi. ular suvni filtrlab oziqlanadi. qon aylanish sistemasi tutash emas. lichinkaxordalilar yoki qobiqlilar (pardalilar) kenja tipi 5 ta, ya'ni assidiyalar (ascidae), olovtanlilar (pyrosomidae), salplar (salpae), bochkalilar (doliolidae) va appendikulyariyalar (appendiculariae) sinflariga bo'linadi. tashqi tuzilishi tana shakli xaltasimon yoki bochkasimon. tanasi tashqi tomondan dirildoq yoki tog’ay moddadan iborat, alohida qalin qobiq-tunika bilan qoplangan. tunika katta himoya ahamiyatiga ega bo’lib, o’troq yoki yarim o’troq holatga o’tishi natijasida hosil bo’lgan. qobiqlilarning shunday sharoitga moslashuvi ularda ham jinsiy, ham jinssiz ya’ni kurtaklanish yo’li bilan ko’payish imkoniyatini yaratgan. voyaga yetgan assidiyalarning uzunligi 30—50 sm ga boradiqobiqlilar yakka-yakka yoki koloniya bo’lib, o’troq hayot kechiradi. dengizlarning pelagik qismlarida erkin yashovchi …
3 / 68
halqum bo'shlig'iga mayda dengiz organizmlari ham kirib, endostil tubiga cho'kadi. bu yerda ular endostil tubidagi hujayralardan chiqadigan shilimshiq modda bilan bir-biriga yopishadi va endostil kipriklarining harakati natijasida qizilo'ngach teshigiga haydaladi. hazm bo'lmagan oziq qoldiqlari anal teshigi orqali jabraoldi bo'shlig'iga tushadi, u yerda umumiy suv oqimi bilan kloaka sifoni teshigidan tashqariga chiqariladi. halqum nafas olish organi vazifasini ham bajaradi. 1-og’iz sifoni; 2-kloaka sifoni; 3-tunika; 4-mantiya ektodermasi; 5-mantiyaning muskul qatlami; 6-xalqum; 7-xalqum bo’shlig’i; 8-jabra yorug’lari; 9-endostil; 10-orqa egatcha; 11-jabra oldi bo’shlig’i; 12- jabra oldi bo’shlig’ining devori (ektoderma); 13-oshqozoni; 14-jigar o’simtalari; 15-anal teshigi; 16-urug’don; 17-tuxumdon; 18-jinsiy bezlarining kanallari; 19-yurak oldi xaltasi; 20-yurak; 21-ichak tutgich; 22-nerv tugunchasi. qon aylanish sistemasi: assidiyalarning qon aylanish sistemasi tutash emas. yuragi oshqozon oldida joylashgan muskulli xaltacha ichida turadi.yuragining ikki tomonidan bittadan qon tomiri chiqadi, oldingisi jabra qon tomiri hisoblanib. halqumning ostki tomonidan o'tib, stigmalarga bir qancha mayda-mayda shoxchalar beradi. keyingi qon tomiri ichak qon tomiri deyilib, ichki organlarga …
4 / 68
i yo'q. nerv tugunchasining ichki bo‘shlig‘i, ya’ni nevroseli bo’lmaydi va yaxlit nerv massasidan iborat. qalin devorli xalta-tunikaning ichida yupqa devorli ikkinchi xalta-mantiya bor. barcha qobiqlilar singari. assidiyalarda ham qattiq skelet yo‘q. mantiya og'iz va kloaka sifonlarining chetidagina tunika bilan qo‘shilgan. 19 assidiyalarda ayirish organlari rivojlanmagan. ularning tanasida hosil bo'lib turadigan dissimilyatsiya mahsulotlari ayrim hujayralar ichida to'planib turadi va organizmda qoladi. jinsiy organlari. assidiyalar germafrodit. ularning ikkita jinsiy bezi. ya'ni erkaklik va urg’ochilik jinsiy bezlari bo'lib, oshqozonning ustida joylashgan va bir-biriga taqalib turadi. assidiyalar germafrodit bo’lgani bilan o‘z-o‘zini otalantira olmaydi, chunki bitta individda ham spermatazoid, ham tuxum hujayrasi baravar yetilmaydi, balki oldinma-keyin yetiladi. yetilgan jinsiy mahsulotlar jinsiy kanallardan atrial bo'shliqqa tushadi. suv oqimi bilan kirgan spermatazoidlar tuxumni shu yerda otalantiradi, so’ngra urug’langan tuxum kloaka sifoni orqali suvga chiqariladi. urug'langan tuxum to'la va bir tekisda bo’linadi hamda gastrula davriga aylanadi. so'ngra embrión bo'yiga cho'ziladi va asta-sekin rivojlanib har xil organlar, ya’ni xordalilarga …
5 / 68
uxumdan chiqqandan keyin bir necha soat o'tgach, yopishish so'rg'ichlari yordamida suv tubidagi birorta supstratga yopishib metamorfozni boshidan kechiradi. bunda lichinkaning dumi va dumidagi muskuli, xordasi markaziy nerv sistemasining ko'p qismi butunlay yo‘q bo'lib ketadi. nerv sistemasining qolgan qismi zichlashib, nerv tugunchasiga aylanadi, sezuv organlari batamom yo'qoladi. lichinkalik davrida shakllanib kelayotgan tashqi tunika qavati juda tez o’sadi. halqumi va orqa ichak ochiladigan atrial bo'shliq kat- lalashadi jabra yoriqlarining soni ko'payadi. og'iz va anal teshiklari yuqoriga joylashadi. natijada harakatchan lichinka harakat qilmay bir joyda yashaydigan qopsimon voyaga yetgan assidiyaga aylanadi va tashqi tomondan qalin qobiq-tunika bilan o'ralib oladi. assidiyalar kurtaklanish orqali jinssiz yo‘l bilan ham ko‘payadi. bunda ularning qorin tomonida kurtak hosil qiluvchi stolon deb ataladigan bo’rtma hosil bo'ladi. shu bo'rtmada kurtaklar paydo bo'ladi va assidiyaning barcha organlari ushbu kurtaklardan yuzaga keladi. yakka assidiyalarda kurtak stolondan ajralib chiqib yakka assidiyalarga aylanadi. koloniya bo’lib yashaydigan assidiyalarda esa kurtak ajralmasdan ona assidiyalarda qoladi. shunday …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 68 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lichinka xordalilar"

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi termiz davlat universiteti zoologiya kafedrasi mavzu: pardalilar yoki lichinka xordalilar kenja tipi. kenja tip vakillarining tuzilishining asosiy belgilari ma’ruzachi: tangirova nodira xasanovna termiz-2023 1 reja: 1. lichinka xordalilar kenja tipining umumiy tavsifi. assidiyaning tashqi va ichki tuzilishi. 2. lichinka xordalilarning sistematikasi. 3. lichinka xordalilarning haqiqiy xordali hayvon ekanligining isbotlovchi dalillar. 4. sistematik holati va kelib chiqishi. tip. xordalilar - chordata kenja tip. lichinka xordalilar-urochordata, yoki qobiqlilar-tunicata sinf. assidiyalar- ascidiae. vakil. yakka assidiya- ascidia mentula turning sistematik holati 3 lichinkaxordalilar (jrochar data) yok...

Этот файл содержит 68 стр. в формате PPTX (2,7 МБ). Чтобы скачать "lichinka xordalilar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lichinka xordalilar PPTX 68 стр. Бесплатная загрузка Telegram