apikompleksa (apicomplexa) yoki spora hosil qiluvchilar (sporozoa)

PPTX 21 pages 1.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint apikompleksa (apicomplexa) yoki spora hosil qiluvchilar (sporozoa) kenja tipi ular apikal kompleks deb nomlangan tuzilmaga ega. ushbu kompleks apikoplast deb nomlangan plastid turini va mikrotubulalar tarmog'ini o'z ichiga oladi. sporalilar turli hayvonlar va odam organizmida parazitlik qiluvchi bir hujayrali organizmlardir. parazit hayot kechirishi tufayli ularning organizmi tuzilishi soddalashgan. ularning harakatlanish organoidlari, qisqaruvchi va ovqat hazm qilish vakuolalari rivojlanmagan. lekin hayot sikli ancha murakkab bo‘lib, jinssiz, jinsiy va sporagoniya jarayonlari almashinib turadi. jinsiy ko‘payish ko‘pchilik sporalilarda ikki xil tipdagi gametalar (anizogametalar) ning kopulyatsiyasidan iborat. faqat gregarinalar bir xil tipdagi gametalar (izogametalar) hosil qiladi. jinssiz ko’payishi hujayraning ko’p marta bo’linishi (shizogoniya)dan iborat. zigota odatda qalin po‘st bilan o‘ralgan bo‘lib, ootsista deyiladi. ootsista ichida sporogoniya natijasida sporozoitlar hosil bo’ladi. bu tipga 4000 dan ortiq parazit turlar kiradi. kenja tip gregarinalar (gregarinina) va koksidiyalar (coccidiomorpha) sinflariga ajratiladi. gregarinalar (gregarinina) sinfi ular 1000 ga yaqin turni o‘z ichiga oladi. hammasi umurtqasiz hayvonlarda parazitlik …

2 / 21

itta sizigiyning har xil individlari (gomontlari)da hosil bo‘lgan gametalar o‘rtasida kopulyatsiya sodir bo‘ladi. gregarinalarda kopulyatsiya bir xil (izogamiya) yoki har xil kattalikdagi gametalar (anizogamiya) tariqasida sodir bo‘lishi mumkin. qo‘shilish natijasida hosil bo‘lgan zigota qalin po‘stga o‘ralib ootsistaga aylanadi. uning ichida endi jinssiz ko‘payish sporogoniya sodir bo‘ladi. ootsista yadrosi ketma-ket bo‘linib, 8 kichik yadroni hosil qiladi. ularning sitoplazmasi ham 8 bo‘lakka ajraladi va sporozoidlarni hosil qiladi. shundan so‘ng hayvonlarga yuqishi mumkin.sporozoidlar ichak devoriga kirib oladi va o‘sadi. ichak devoridan tashqarida qolgan qismi ko‘proq cho‘ziladi. sekinlik bilan epimerit, protomerit va deytomerit hosil bo‘ladi. koksidiyalar (coccidiomorpha) sinfi koksidiyalar (coccidiomorpha) sinflari juda xilma-xil tuzilgan 2400 ga yaqin turni o‘z ichiga oladi. har xil halqali chuvalchanglar, mollyuskalar, bo’g‘imoyoqlilar va umurtqali hayvonlarda parazitlik qiladi. koksidiyalar hujayra ichida parazitlik qilishi bilan gregarinalardan farq qiladi. ko’pchilik turlarining hayot sikli jinssiz va jinsiy ko’payish hamda sporogoniyaning gallanishi bilan sodir bo’ladi. koksidiyalar (coccidiida) turkumi tanasi dumaloq yoki oval shaklda. jinssiz …

3 / 21

lar ichak bo‘shlig‘iga tushadi. sporozoitlar faol harakatlanib ichak, jigar, oshqozonosti bezi hujayralariga kirib oladi va oziqlanib o‘suvchi stadiya – trofozoitlarga aylanadi. ular keta-ket bo‘linib, ko‘p yadroli shizontlarni hosil qiladi. shundan so‘ng shizontlar bo‘linib, ko‘p sonli (32 tagacha) merozoitlarni hosil qiladi. (shizogoniya yuz beradi.) merozoitlar ichak bo‘shlig‘iga chiqib, qo‘shni hujayralarga kirib oladi va jinssiz ko‘payish takrorlanadi. jinsiz ko‘payish 4-5 marta takrorlangandan so‘ng, meroziotlardan jinsiy hujayralar (gametalar) hosil bo‘la boshlaydi. bunda makrogamont bo’linmfadan tuxum hujayrani hosil qiladi. mikrogamont o’sib kattalashgach, ko’p marta bo’linib mikrogametelarni hosil qiladi. spermatozoidlar tanasi cho’ziq bo’lib, 2 xivchinli harakatchan bo’ladi. ikkalasi qo’shilib zigotani hosil qiladi. zigota o’zidan ikki qavatli qobiq ishlab chiqarib, oosistaga aylanadi. oosistani bundan keying rivojlanish organizm tashqarisida boradi. tashqi muhitda uning yadrosi ikki marta bo`linadi, har qaysi yadro sitoplzma bilan o`ralib 4 ta sporablastni hosil qiladi. toksoplazma (toxoplasma) avlodi koksidiyalari har xil qushlar va sut emizuvchilar hamda odamlarning jigari, talog’i, miyasi va qon tomirlarida parazitlik …

4 / 21

bilan bir vaqtda hosil bo’ladi. hayvonlar sistalarni yutganda yoki kasal hayvonlarni yeganda parazitni yuqtiradi. toksoplazmalarning jinsiy ko’payishi faqat mushuklarda kuzatilgan. mushuklar kasal kemiruvchilardan parazitni yuqtiradi. toksoplazmalar hayvonlarga har xil ta’sir ko’rsatadi. ayrim hayvonlar kasallikka berilmaydi, boshqalari esa juda ta’sirchanlik tufayli halok bo’lishi ham mumkin. sarkosporidiyalar (sarcosporidia),ya’ni go‘sht sporalilar ular uy (qora mol, cho‘chqalar, parrandalar) va bir qancha yovvoyi hayvonlarning muskullarida parazitlik qiladi. ular go‘shtda uzun xalta shaklida 0,5-5 mm kattalikdagi sistalar hosil qiladi. sistalar ichida yuzlab chuvalchangsimon bir yadroli merozoitlar bo‘ladi. go‘sht sporililar hayot sikli ikkita xo‘jayinda o‘tadi. ularning asosiy xo‘jayini (mushuklar, itlar) va odamlar, oraliq xo‘jayini o‘txo‘r sutemizuvchilar va parrandalar hisoblanadi. go‘sht sporalilarining hayot sikli koksidiyalarga yaqin turadi, lekin rivojlanishi 2 ta xo‘jayinda o‘tadi. oraliq xo‘jayinda jinssiz shizogoniya usulda ko‘payadi. asosiy xo‘jayinlarida esa parazitning jinsiy bo‘gimlari rivojlanadi. go‘sht bilan asosiy xo‘jayin organizmiga tushgan sistalardan juda ko‘p sistozoidlar chiqadi va ular ichak epiteliysi hujayralariga kirib oladi. hujayra mikro va makrogamontlar, …

5 / 21

pashshalar ularning asosiy xo‘jayini, odam va umurtqali hayvonlar esa oraliq xo‘jayin. bezgak plazmodiumning hayot sikli bezgak pashshasi (anopheles)ning urg‘ochisi odam qonini so‘rganida (erkak pashsha gul nektari bilan oziqlanadi) qonga bezgak plazmodiysining juda ko‘p sporozoitlarini o‘tkazadi. plazmodiyning sporozoitlari 5-8 mkm keladigan juda kichik chuvalchangsimon bir yadroli hujayralilardir. odam organizmida bezgak kasalligini hosil qiluvchi plasmodium avlodining 4 turi (plosmodium vivax, p. malariae, p. falciparum, p. ovale) uchraydi. ular bir-biridan morfologik va biologik xususiyatlari bilan farq qiladi. p. malariae jinsiz sikl binobarin bezgak xuruji 72 soatda takrorlanadi. shuning uchun 4 kunlik xuruj deyiladi. p. vivax da 48 soat davom etib, 3 kunda xuruj qilib turadi. p. falciparum da 24 yoki 48 soat davom etadi, lekin bezgak xuruji uzoq davom etadi. u paydo qilgan kasallik tropik bezgak deyiladi. p. ovale juda kam, faqat afrikada uchraydi. ular jinsiz va jinsiy yo‘l bilan ko‘payadi. jinsiy ko‘payishi pashshada ya’ni asosiy xo‘jayinda, jinssizi esa odam va umurtqali hayvonlarda …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "apikompleksa (apicomplexa) yoki spora hosil qiluvchilar (sporozoa)"

prezentatsiya powerpoint apikompleksa (apicomplexa) yoki spora hosil qiluvchilar (sporozoa) kenja tipi ular apikal kompleks deb nomlangan tuzilmaga ega. ushbu kompleks apikoplast deb nomlangan plastid turini va mikrotubulalar tarmog'ini o'z ichiga oladi. sporalilar turli hayvonlar va odam organizmida parazitlik qiluvchi bir hujayrali organizmlardir. parazit hayot kechirishi tufayli ularning organizmi tuzilishi soddalashgan. ularning harakatlanish organoidlari, qisqaruvchi va ovqat hazm qilish vakuolalari rivojlanmagan. lekin hayot sikli ancha murakkab bo‘lib, jinssiz, jinsiy va sporagoniya jarayonlari almashinib turadi. jinsiy ko‘payish ko‘pchilik sporalilarda ikki xil tipdagi gametalar (anizogametalar) ning kopulyatsiyasidan iborat. faqat gregarinalar bir xil tipdagi gametalar (izogametal...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "apikompleksa (apicomplexa) yoki spora hosil qiluvchilar (sporozoa)", click the Telegram button on the left.

Tags: apikompleksa (apicomplexa) yoki… PPTX 21 pages Free download Telegram