sporalilar (sporozoa) sinfi

DOCX 4 pages 762.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 762.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

sporalilar (sporozoa) sinfi tip: protozoa — sodda hayvonlar. sinf: sporozoa — sporalilar. tur: plasmodium vivax — plazmodiy, 3 kunlik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: plasmodium malariae — plazmodiy, 4 kunlik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: plasmodium falciparum — plazmodiy, tropik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: toxoplasma gondii — toksoplazma, toksoplazmoz kasalligining qo‘zg‘atuvchisi. mavzuning mazmuni. boshqa sodda hayvonlarga nisbatan eng oddiy tuzilishi bilan ajralib turadi. turlarining soni 2000 ga yaqin bo‘lib, ularning hammasi hujayra ichi parazitlaridir. parazit hayot kechirishga adaptatsiyalanishi natijasida ularda harakat organoidlari, hazm va qisqaruvchan vakuolalar yo‘q. sinf vakillari hayot sikli murakkab bo‘lib, jinssiz va jinsiy ko‘payish usullari almashinishi bilan kechadi. ularning hammalari sporalar hosil qiladi. koksidiyalar va qon sporalilar turkumlari tibbiyotda ahamiyatga ega. koksidiyalar (coccidia) turkumi toksoplazma (toxoplasma gondii) — toksoplazmoz qo‘zg‘atuvchisi. xo‘jayin organizmida joylashishi. odamlar, sutemizuvchilar, qushlarda bosh miya, jigar, taloq, limfa bezlar, mushak hujayralarida parazitlik qiladi. geografik tarqalishi. eng keng tarqalgan parazitar kasalliklarga kiradi, hamma joylarda uchraydi. morfologiyasi. shakli …

2 / 4

damdir. definitiv xo‘jayinlar deb parazitning jinsiy ko‘payishi kuzatiladigan organizmlarga, oraliq xo‘jayin deb esa parazit jinssiz ko'payadigan organ izmlarga aytiladi. toksoplazmoz — odamlar va hayvon larning tabiiy-manbali kasalligidir (antropozoonoz). definitiv xo‘jayin uchun ham, oraliq xo‘jayin uchun ham invazion bosqichi ootsistalar hisoblanadi (63- rasm). definitiv xo'jayinga parazit asosan oraliq xo'jayinning go'shti orqali yuqadi. ootsistadan sporozoitlar chiqadi va ichak epiteliyasi hujayralariga kirib, shizontlarga aylanib shizogoniya usulida ko‘payadi. bu jarayon birnecha marta takrorlanganidan keyin gametogenez boshlanib, mikrogametalar va makrogametalar hosil bo‘ladi. otalanish natijasida zigota hosil bo'lib, u ootsistaga aylanadi. ootsistalar ichida sporogoniya kechadi, ikkita spora hosil bo‘ladi, ularning har birida to'rttadan sporozoitlar yetiladi. shunday qilib, definitiv xo‘jayin organizmida ketma-ket ravishda, shizogoniya, gametogoniya, jinsiy jarayon va sporogoniya kuzatiladi. asosiy xo‘jayinlar ootsistalarni axlati, siydigi, burun shillig‘i, tupigi orqali ajratadi. 63- rasm. toksoplazmaning hayot sikli. 1—mushuk asosiy xo‘jayin (unda shizogoniya va jinsiy ko‘payish kuzatiladi); 2—4—ootsistaning rivojlanish bosqichlari (har birida ikkitadan spora, har bir sporada to‘rttadan sporozoit); 5—6—sichqon …

3 / 4

asini va limfa bezlaridan punktantlar olib mikroskopda tekshiriladi. laboratoriya hayvonlarda biosinama o‘tkazish ham mumkin. buning uchun kasallikka shubhalangan odamlardan qon, tana suyuqliklari, punktatlar olinib, laboratoriya hayvonlariga kiritiladi. bir necha kundan keyin laboratoriya hayvoni to‘qimalari hujayralari, qoni, orqa miya suyuqliklari o'rganiladi. tashhis qo‘yish uchun immunologiya va allergologiya usullaridan ham foydalaniladi. profilaktikasi. shaxsiy gigiyena choralariga amal qilish, hayvonlarda toksoplazmoz oldini olish choralarini amalga oshirish, kasal asosiy xo‘jayinlarni yo‘qotish, hayvonlarni parvarish qilishda sanitariya choralariga amal qilish, go‘sht mahsulotlarini veterinariya nazoratisiz iste’mol qilishga yo‘l qo'ymaslik, homilador ayollarni toksoplazmozga nisbatan puxta tekshirishdan o'tkazish. gemosporidiyalar (haemosporidia) turkumi. odam va hayvonlar eritrotsitlari parazitlaridir. tibbiyot nuqtai nazaridan bezgak plazmodiyalarini o‘z ichiga oluvchi plazmodiyalar avlodi ahamiyatga ega. odam eritrotsitlarida plazmodiyalarni to‘rt turi parazitlik qiladi: plasmodium vivax — 3 kunlik bezgak qo‘zg‘atuvchisi tropik va o‘rta iqlim hududlarida eng ko‘p tarqalgan. plasmodium faliparum — tropik bezgak qo‘zgatuvchisi eng xavl’li tur, issiq iqlim mamlakatlaridan tarqalgan. plasmodium malariae — 4 kunlik bezgak qo‘z-g‘atuvchisi …

4 / 4

arim oysimon sporozoitlar hisoblanadi. sporozoitlar qon orqali, jigar va retikulo-endotelial sistema hujayralariga kiradi, yumaloqlashib shizontlarga aylanadi va 6-8 kun davomida proeritrotsitar shizogoniya jarayoni kechadi. shizogoniya natijasida merozoitlar hosil bo'ladi (1 ta shizontdan 1000-5000 gacha merozoitlar). jigar hujayralari parchalanganidan keyin merozoitlar yana qonga tushadi va eritrotsitlar ichiga kiradi. shu vaqtdan boshlab endoeritrotsitar shizogoniya boshlanadi. eritrotsitlarda merozoitlar shizontlarga aylanadi, ketma-ket uzuksimon, amyobasimon shizontlar va shizogoniya bosqichlarini o'tadi. pl. vivaxda-22, pl. malariaeda 6-12, pl. falsiparumda 12-18 merozoitlar hosil bo'ladi. eritrotsitlar parchalanishidan keyin merozoitlar boshqa eritrotsitlarga kiradi. chivin odam 64- rasm. bezgak plazmodiyasining hayot sikli. 1—sporozoitlarning chivin so‘lak bezidan chiqib jigar hujayralariga kirishi; 2-4—jigar hujayralarida to‘qima shizogoniyasi; 5-10—eritorotsitar shizogoniya; 11—16—gametogoniya; 17—urg‘ochilik gametasi; erkaklik gametalari hosil bo‘lishi; 19—otalanish; 20—21—otalangan hujayraning chivin oshqozoni devoriga birikishi; 22—24—ootsista rivojlanishi; 25—yetuk ootsista yorilishi, sporozoitlar chiqishi; 26—chivin so‘lak bezida sporozoitlar. shizogoniya ma’lum vaqtlarda ritmik takrorlanib turadi. pl.vivax va pl. falsiparumda har 48 soatdan keyin (3 kunlik bezgak), pl.malariya esa 72 …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sporalilar (sporozoa) sinfi"

sporalilar (sporozoa) sinfi tip: protozoa — sodda hayvonlar. sinf: sporozoa — sporalilar. tur: plasmodium vivax — plazmodiy, 3 kunlik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: plasmodium malariae — plazmodiy, 4 kunlik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: plasmodium falciparum — plazmodiy, tropik bezgak qo‘zg‘ atuvchisi. tur: toxoplasma gondii — toksoplazma, toksoplazmoz kasalligining qo‘zg‘atuvchisi. mavzuning mazmuni. boshqa sodda hayvonlarga nisbatan eng oddiy tuzilishi bilan ajralib turadi. turlarining soni 2000 ga yaqin bo‘lib, ularning hammasi hujayra ichi parazitlaridir. parazit hayot kechirishga adaptatsiyalanishi natijasida ularda harakat organoidlari, hazm va qisqaruvchan vakuolalar yo‘q. sinf vakillari hayot sikli murakkab bo‘lib, jinssiz va jinsiy ko‘payish usullari almashinishi bilan kechadi. ula...

This file contains 4 pages in DOCX format (762.7 KB). To download "sporalilar (sporozoa) sinfi", click the Telegram button on the left.

Tags: sporalilar (sporozoa) sinfi DOCX 4 pages Free download Telegram