g'o'zaning morfologiyasi va biologiyasi

PPT 42 pages 777.0 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 777.0 KB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

slayd 1 15 - mavzu. g'o'zaning morfologiyasi va biologiyasi. “o'simlikshunoslik va paxtachilik” fani toshkent – 2010 reja: g'o'zaning ildiz sistemasining tuzilishi va rivojlanishi g'o'za poyasi va shoxlarining tuzilishi va rivojlanishi g'o'za gulining tuzilish va gullash qonuniyati g'o'za ko'sagining tuzilishi va hosil organlarining to'kilish qonuniyati g'o'za chigiti va murtagining tuzilishi 6. tolaning tuzilish va rivojlanishi g'o'zaning asosiy va oraliq rivojlanish fazalari etuk o'simlikning o'q ildizidan chiqqan oldingi yon ildizlar yogochga aylangan, dagal va ularning sirti po'kak (probka) to'qima bilan qoplangan bo'ladi. keyin paydo bo'lgan ildiz shoxchalari esa ingichka, juda nozik va ular ildiz tukchalari bilan qoplangan. yosh o'simliklarda ildiz tukchalar, hatto birinchi tartib va o'q (asosiy) ildizning hali qotib, sirti po'kak to'qimalar bilan qoplanmagan shoxchalarida ham bo'ladi. bunday ildizchalar xuddi ildiz tukchalari singari tuproqdagi oziq moddalarni nam bilan birga so'rib oladi. shuning uchun ularni f a o l yoki s o' r u v ch i ildizlar deyiladi. faol ildizchalar bilan …

2 / 42

aroitda g'o'za yon ildizlarining asosiy kismi erning 40—50 sm ustki qatlamida joylashadi ildiz sistemasining tuzilishi va rivojlanishi g'o'za navlariga qarab har xil bo'ladi. odatda, tupi baquvvat o'sadigan, ildizi yaxshi taraqqiy etadigan birmuncha kechpishar nav g'o'zalarning ildizi tuproqda ancha chuqurroq kiradi va atrofga taraladi. yon ildizlarning tuproq qatlamlari bo'yicha taqsimlanishi ham har xil navlarda turlicha bo'lishi mumkin. masalan, ayrim nav g'o'zaning ildizi tuproq qatlamlari bo'yicha birmuncha tekis taralsa, boshqa bir navlarning ildizi bir tekisda taralmaydi, masalan, ko'nchiligi tuproqning yuza qatlamida joylashadi. u yoki bu tuproq iqlim sharoitiga qarab nav tanlashda bularning hammasini e'tiborga olish kerak. agrotexnikaviy qoidalarni ishlab chiqishda ildiz sistemasining ishchan chuqurligini, ya'ni faol ildizchalarning ko'p qismi qanday chuqurlikka kirib borishini bilish ham juda muhimdir. ildiz sistemasining ishchan chuqurligi o'sish sharoitiga, navning biologik xususiyatiga qarab turlicha bo'lishi mumkin. masalan, o'rta osiyoning sug'oriladigan bo'z tuproq erlarida o'sgan g'o'za ildiz sistemasining ishchan chuqurligi ko'saklar etila boshlagan davrda 1 m, ba'zan bundan ham …

3 / 42

ladigan sharoitda o'suv davrining oxirigacha ildiz sustlik bilan o'saveradi. fyza shonalashga qadar asosiy ildiz birmuncha jadal o'sadi, undan keyin yon ildizlar avjga kiradi. shuning uchun g'o'za o'stirishda chigit ekishga, ekish vaqtida va ekishdan keyin ham tegishli agro-texnikaviy tadbirlarni amalga oshirib, o'simlikning biologik xususiyatiga qarab hayotining dastlabki paytlarida ildiz sistemasining jadal o'sishi uchun qulay sharoit yaratish kerak. 15 kunlik g'o'za nihollarining asosiy ildizi asosiy poyadan 3—4 marta uzun bo'ladi. yon ildizlarning (bu vaqtda g'o'za ildizi faol ildiz hisoblanadi) umumiy uzunligi esa hali yon shox chiqarmagan asosiy poyadan 20— 30, hatto 40 marta uzun bo'ladi.ildiz sistemasining jadal o'sishiga o'simlikning tur va nav xususiyatidan tashqari tashqi sharoit, ayniqsa temperatura va namlik katta ta'sir ko'rsatadi. masalan, ayrim kuzatishlarga qaraganda, asosiy ildiz 30° temperaturada dastlabki sutkalarda soatiga 1,03—1,33mm, 17° temperaturada esa_0,30—0,38 mm o'sadi. ildiz sistemasida erning namroq joyiga ko'proq taralish (gidrotropizm) xususiyati mavjudligidan tuproq; ustki qismi quriy boshlashi, ya'ni bahordan yozga o'tishi bilan ildizning mayda …

4 / 42

i. tadqiqotchilarning fikriga qaraganda, namlik ildizning rivojlanish xarakterini o'zgartiradigan asosiy faktordir. shuning uchun sug'oriladigan dehdonchilik sharoitida ekinlarni sug'orish yo'li bilan ildiz sistemasining rivojlanishini istagan tomonga o'zgartirishimiz mumkin. g'o'za ildiz sistemasi o'zining qurigan (nobud bo'lgan) qismini qayta tiklash (regeneratsiya) xususiyatiga ega. g'o'za ildiz sistemasi ekin qator oralarini ishlash vaktida ketmon yoki kultivatorda yon ildizlar kesilib ketganda qayta tiklana oladi. ildiz kesilgan yoki uzilganda zararlangan joyidagi to'qima bo'rtib bitadi va shu bo'rtmalar chetidan tutam shaklida bir qancha yangi ildizchalar chiqadi. ildiz sistemasining rivojlanishiga shuningdek, ko'chat qalinligi ham ta'sir etadi. masalan, ko'chatning nisbatan siyrak bo'lishi ildizdagi so'ruvchi tomirlarni tuproqning yuza qatlamida taralishiga olib keladi. aksincha, o'simlik birmuncha qalin joylashganda esa so'ruvchi tomirlar tuproqning ancha chuqur qatlamiga taraladi. buning sababi, ko'chat siyrak bo'lganda, tuproqning yuza qatlamidagi namlikdan o'simlik uzoq muddat foydalanadi, ko'chat qalin bo'lganda esa shu miqdordagi namlik oz vaqtga etadi, shuning uchun ildiz nam qidirib tuproqning pastki qavatiga tushadi va u erda ko'p …

5 / 42

n urugbarg joylashgan oraliq;; 2) yuqorigi uzun qismi — bunga poyaning urug'barg joylashgan eridan yukori qismi kiradi. quyi kalta qismini urugbargosti t i r s a g i yoki gipokotil, yuqorigi uzun qismini esa urug'barg ustki qismi yoki epikotil deb ataladi. urug'barg osti tirsagida hech qanday chinbarg va shox bo'lmaydi, poyaning urugbarg ustki kismida esa chinbarg bo'lib, barg qo'ltig'idan shoxlaydi. etuk o'simlikdagi asosiy poyaning bo'yi g'o'zaning bir yillik yoki ko'p yilliligiga, tur va naviga, o'sish sharoitiga qarab bir necha santimetrdan bir necha metrgacha boradi. tropik zonalarda yovvoyi va madaniy holda o'sadigan ko'p yillik g'o'zalarning yoyilib o'sadigan ayrim daraxtsimon turlarining bo'yi yoshiga qarab 5—7 m, hatto 10—12 m gacha etadi. adabiyotlarda 40 yil, hatto 80 yilgacha o'sgan daraxtsimon g'o'zalar topilgani haqida ma'lumotlar berilgan. sug'orib o'stiriladigai o'rtacha tolali nav g'o'zalarining bo'yi naviga hamda parvarishlash sharoitiga qarab odatda 70—80 sm dan 120—140 sm gacha, ko'pincha 100 sm atrofida bo'ladi. ingichka tolali g'o'zalarning bo'yi …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "g'o'zaning morfologiyasi va biologiyasi"

slayd 1 15 - mavzu. g'o'zaning morfologiyasi va biologiyasi. “o'simlikshunoslik va paxtachilik” fani toshkent – 2010 reja: g'o'zaning ildiz sistemasining tuzilishi va rivojlanishi g'o'za poyasi va shoxlarining tuzilishi va rivojlanishi g'o'za gulining tuzilish va gullash qonuniyati g'o'za ko'sagining tuzilishi va hosil organlarining to'kilish qonuniyati g'o'za chigiti va murtagining tuzilishi 6. tolaning tuzilish va rivojlanishi g'o'zaning asosiy va oraliq rivojlanish fazalari etuk o'simlikning o'q ildizidan chiqqan oldingi yon ildizlar yogochga aylangan, dagal va ularning sirti po'kak (probka) to'qima bilan qoplangan bo'ladi. keyin paydo bo'lgan ildiz shoxchalari esa ingichka, juda nozik va ular ildiz tukchalari bilan qoplangan. yosh o'simliklarda ildiz tukchalar, hatto birinchi tartib va...

This file contains 42 pages in PPT format (777.0 KB). To download "g'o'zaning morfologiyasi va biologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: g'o'zaning morfologiyasi va bio… PPT 42 pages Free download Telegram