parazit bo’g’imoyoqlilar va ularning parazitar kasalliklarni tabiatda tarqalishidagi axamiyati

PPTX 21 pages 9.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: parazit sodda hayvonlar. klassifikasiya. muhim vakillari. ularning tuzilishi, ko’payishi, rivojlanish sikllari, keltirib chiqaradigan kasalliklari. mavzu: parazit bo’g’imoyoqlilar va ularning parazitar kasalliklarni tabiatda tarqalishidagi axamiyati. a n d i j o n d a v l a t u n i v e r s i t e t i k a f e d r a: zoologiya va biokimyo f a n: parazitologiya o’ q i t u v ch i: b.f.f.d., o.sobirov 1 ayni vaqtda, ulaining 1,5 mln. dan ortiq turlari fanga ma'lm ular dengiz va okeaniarda, chuchuk suv havzalarida, tuproq ustida va ostida, havoda yashaydi. bir qancha turlari esa odam va hayvonlarda parazitlik qiladi. bo'g’imoyoqlilar tipi orasida parazitlari asosan, hasharotlar, o'rgimchaksimonlar va qisman qisqichbaqasimonlar sinflari orasida uchraydi. bo’g’imoyoqlilar (arthropoda) tipi. odam va hayvonlar sog’lig’iga zarar keltiradigan bo’g’imoyoqlilarni tibbiy va veterinar entomologiya o’rganadi. parazit bo’g’imoyoqlilar infektsion va invazion kasalliklarni tashiydi, ayrimlari gelmintlarni oraliq va asosiy xo’jayinlari bo’lib hisoblanadi. …

2 / 21

vonlardan o'tadi. ayrim bo'g’imoyoqlilar odam va hayvonlar uchun umumyi parazitlar hisoblanadi (bitlar, burgalar). issiq qonlilar parazitlari parazitizm darajasi, xo'jayin tanasidagi joyi, xo'jayin bilan bog’lanish darajasi va boshqa bir qator belgilar bilan bir-biridan farqlanadi. parazitlarni xo'jayinlari bilan bog’lanish darajasiga qarab, obligat, fakultativ va tasodifiy parazitlar farqlanadi. obligat parazitlar - haqiqiy parazitlar hisoblanadi. bularga bitlarni misol qilib keltirish mumkin. fakultativ parazitlarga - ko'k yashil va go'sht pashshalari kiradi, ular tuxumlarini ham axlatga, ham hayvonlarning turli jarohatlangan joylariga qo'yadi (lichinkalari ham nekrofag, ham parazit). tasodifiy parazitlarga, asosan erkin yashovchi hasharotlar kirib, tasodifan boshqa organizmlarga tushib qolishi (turli erkin yashaydigan hasharot lichinkalari, tuxumlari) mumkin. parazit bo'g’imoyoqlilarni xo'jayin tanasida tarqalishiga qarab, ektoparazitlar (qandalalar, bitlar, burgalar, kanalar) va endoparazitlar(tana ichi parazitlari)ga bo'lib o'rganiladi. endoparazitlarni bir nechta tarmoqlarga bo'lish mumkin: -teri ichi parazitlari (qichima kanalari); -tana bo'shlig’i parazitlari (tashqi burun, quloq bo'shlig’lari, bo'shliq bo'kalari lichinkalari); -ichak parazitlari (oshqozon - ichak bo'kalari); -to'qima ichi parazitlari (volfart pashshasi). bo'g’imoyoqlilar …

3 / 21

g – ekskrementlar hisobiga oziqlanadi (ayrim pashsha lichinkalari, go'ng qo'ng’izi va boshqalar). parazitlar xo'jayinlari bilan bog’lanish vaqtiga qarab, doimiy va vaqtinchalik parazitlarga bo'linadi. doimiy parazitlar xo'jayinni tark etmaydi (bitlar, qo’tir kanalari va boshqalar). vaqtinchalik parazitlar xo'jayiniga faqat oziqlanish vaqtida tashlanadi (chivinlar, pashshalar, so’nalar ayrim kanalar va boshqalar). bo'g’imoyoqlilar hayot jarayoniga qarab, butun hayoti davomida parazitlik qiluvchilarga va fazali parazitlarga ajratiladi. qandalalar, bitlar, ayrim kanalar butun hayoti davomida parazitlik qiladi. chivinlar, moshkalar voyaga yetganda qon so'radi. volfart pashshalarini lichinkalik davri parazit. bular fazali parazitlar hisoblanadi. agar parazit faqat bitta xo'jayinni qonini so'rsa monofag (bir xo'jayinli), xo'jayinlar doirasi keng bo'lsa polifag (ko'p xo'jayinli) deyiladi. agar xo'jayinlar doirasi chegaralangan bo'lsa oligofag (bir nechta xo'jayinli) hisoblanadi. bo'g’imoyoqlilarni topik (biologik) bog’lanishi. bu bo'g’imoyoqlilarni boshqa organizmlar bilan substrakt sifatida, ya’ni yashash muhiti sifatida bog’lanishidir. bularga statsionar ektoparazitlar va endoparazitlar (parxo'rlar, patxo'rlar, bitlar, ko'pchilik kanalar) kiradi. forik bog’lanish. foritsa - harakat degan ma'noni anglatadi. bunday bo’g’moyoqlilar bir-biri …

4 / 21

larni har birini alohida nomlash uchun kasallik qo'zg'atadigan parazit avlodi nomini oxiriga “az”, yoki “oz” qo'shimchasi qo'shiladi. amyobalar keltirib chiqaradigan kasallik, amyobiaz, astsaridalar avlodi vakilari qo'zg'atadigan kasallik askaridoz, fastsiola avlodi vakillari qo'zg'atadigan kasallik fastsiolyoz deb ataladi. parazitar kasalliklarni klinik belgilari turlicha bo'ladi. kasallik belgilari yashirin (yopiq), namoyon bo'lsa ham turli boshqa kasalliklarga xos belgilarni paydo bo'lishi bilan kechadi: - surunkali charchash; - ishtahani o'zgarishi (yomonlashuvi); - asabiy bo'lib qolish; - ovqat hazm qilish sistemasidagi buzilishlar(ko'ngil aynashi, qayt qilish, ich qotishi, ich ketishi, qorin dam bo'lishi, gaz hosil bo'lishi); - so'lak oqishi; - anemiya, qondagi o'zgarishlar (eyzinofiliya, va boshqalar); - to'qimalarda va suyaklarda og'riq; - bosh og'rig'i; - uyqusizlik; - davriy harorat oshishi; - gipovitaminoz; - teridagi belgilar; - allergik o'zgarishlar; - nafas olish yo'llari kasalliklari(bronxit); - uyquda tish g'chirlatish va boshqalar. bitlar ha, bitlar ham parazilar qatoriga kiritiladi. ularning 3 ta turi mavjud. eng ko'p uchraydigani bosh biti. shuningdek, qov …

5 / 21

yaremiya va yirik shoxli mollarda uchraydigan piroplazmoz kasalliklarini qo'zg'atuvchi mikroorganizmlarni tarqatadi. qichima bu yuqumli teri infektsiyasi bo'lib, ma'lum bir joyda qichishish bilan kechuvchi kasallik hisoblanadi. uning qo'zg'atuvchilari kanalar hisoblanadi. qichima kontakt orqali yotar joy anjomlari, ko'ylak, klaviatura, sochiq, mebel va boshqa barcha kana tushishi mumkin bo'lgan buyumlar orqali yuqadi. odamlarning jigari, talog'i va limfa bezlarida pa¬razitlik qiluvchi leishmania donovani kalaazar deb ataluvchi og'ir ichki leyshmaniozni paydo qiladi. bu kasallikni ham iskabtoparlar yuqtiradi. kasallangan kishida kamqonlik paydo bo'lib, u ozib ketadi. jigar va talog'i shishib halok bo'lishi mumkin. image1.png image2.jpg image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazit bo’g’imoyoqlilar va ularning parazitar kasalliklarni tabiatda tarqalishidagi axamiyati"

mavzu: parazit sodda hayvonlar. klassifikasiya. muhim vakillari. ularning tuzilishi, ko’payishi, rivojlanish sikllari, keltirib chiqaradigan kasalliklari. mavzu: parazit bo’g’imoyoqlilar va ularning parazitar kasalliklarni tabiatda tarqalishidagi axamiyati. a n d i j o n d a v l a t u n i v e r s i t e t i k a f e d r a: zoologiya va biokimyo f a n: parazitologiya o’ q i t u v ch i: b.f.f.d., o.sobirov 1 ayni vaqtda, ulaining 1,5 mln. dan ortiq turlari fanga ma'lm ular dengiz va okeaniarda, chuchuk suv havzalarida, tuproq ustida va ostida, havoda yashaydi. bir qancha turlari esa odam va hayvonlarda parazitlik qiladi. bo'g’imoyoqlilar tipi orasida parazitlari asosan, hasharotlar, o'rgimchaksimonlar va qisman qisqichbaqasimonlar sinflari orasida uchraydi. …

This file contains 21 pages in PPTX format (9.9 MB). To download "parazit bo’g’imoyoqlilar va ularning parazitar kasalliklarni tabiatda tarqalishidagi axamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: parazit bo’g’imoyoqlilar va ula… PPTX 21 pages Free download Telegram