microsoft powerpoint

PPT 13 стр. 2,2 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. guruh: 35-12 bajardi: xidirkulova m. qabul qildi: qilichev a. ulug`bek sohib qiron amir temurning nabirasi, shoxruhning to`ng`ich o`g`li bo`lib, onasi gavharishod og`a nufuzli qipchoq amirlaridan qiyosiddin tarxonning qizi edi. u jahongir temurning iroq va ozarbayjonga qilgan harbiy yurishi vaqtida 1394 yil 22 martda sultoniya shahrida tug`iladi. temurning hohishi bilan bolaga muhammad tarag`ay deb nom qo`yadilar. lekin u yirik olim va fan arbobi bo`lgani tufayli ko`prok ulug`bek ismi bilan mashxur bo`ldi. temur saroyida hukm surgan an'anaga binoan, shahzodalar bobosining katta xotini saroymulkxonim tarbiyasiga topshiriladi. u yoshligidan o`tkir zehnli, kuchli xotirali, teran fikrli, qat'iyatli bo`lib yetishdi. ulug`bekning bolalik yillari haqida ana shuni ham aytish kerakki, u hamisha bobosining diqqat e'tiboriga sazovor bo`lgan. temur butun muhabbatini ziyrak, hamma narsani bilishga harakat qilgan nabirasiga qaratadi va uning tarbiyasiga zo`r e'tibor berdi. ulug`bek …

2 / 13

ulug`bek buyuk astronom, matematik, davlat arbobi. u o`rta osiyo xalqlari ilmu fani va madaniyatini o`z davrida dunyo fanining oldingi safiga olib chiqqan buyuk olimlaridan biridir. mirzo ulug`bekdan jahon fani va madaniyati rivojiga muhim hissa bo`lib qo`shilgan ilmiy va madaniy meros qolgan. shulardan biri "ziji jadidi kuragoniy" deb nomlangan astronomik jadval hisoblanadi. ulug`bek tibbiyot va musiqa bilan qiziqqan, she'rlar ham yozgan. alisher navoyining "majolis un-nafois" va abu toxirxojaning "samariya" asarlarida uning she'rlaridan namunalar keltiriladi. uning davrida ko`pgina asarlar arab va fors tilidan eski o`zbek tiliga tarjima qilingan. ulug`bek tashkil etgan boy kutubxonada turli fanlarga oid 15000 dan ortiq ko`p tomli kitoblar bo`lgan. ulug`bek yunon olimlaridan aflotun, aratsu, gipparx, ptolemeylarning klassik asarlari bilan tanish bo`lgan va o`z vatandoshlari ahmad farg`oniy, beruniy, ibn sino, xorazmiy kabi olimlarning asarlarini yaxshi o`rgangan. samarqanddagi ulug`bek madrasasi faqat oliy uquv yurtigina emas, rasadxona bilan birga olganda o`sha davrning akademiyasi ham edi. ulug`bekning ustozi zamonasining mashhur olimi, matematik …

3 / 13

maliy masalalarini o`zida mujassamlashtirgan, uni yangi dalilu-isbotlar bilan boyitgan shoh asardir. "ziji jadidi kuragoniy" asosan ikki qismdan: katta muqaddima va 1018 ta yulduzlarning o`rni va holati aniqlab berilgan jadvallardan iborat. muqaddimaning o`zi to`rtta mustaqil qismga bo`lingan. ular: birinchi qismi yetti bobdan iborat. "tarix, ya'ni xronologiyaning ma'rifati" deb nomlanadi. astronomiyaning muhim poydevorlaridan hisoblangansanayoki yil hisobi, boshqacha so`z bilan aytganda yunonlar, arablar, eronliklar hamda uyqurlar qabul qilgan yil hisoblash usullari, ularning milliy bayramlari, shuningdek bu sanalarni kelib chiqishi masalalari bayon etiladi. ikkinchi qismi "vaqtlar va unga taalluqli narsalar" deb nomlangan. bu qism 22 bobdan iborat. osmon burjlarining oqishi, yulduzlarning chiqishi va botish joylari, nisfan-nahor soatining rasad o`rni bo`lmish samarqand kengligi nisbati; shusha, kayravon, urmiya, naxichevvon, bulg`or, madonin, bag`dod, basra, kozerun, itsahr, qamadon, ray, doigon, badqiz, saraxs, marv, balx, buxoro, o`sh, qashqar, chin, beshbaliq, qoraqurum, samarqand, tabriz, usrushona, xo`jand, axsikat, shosh, tibat, kashmir kabi shaharlarning (hammasi bo`lib 638 ta joy) kordinatalari, yetti iqlim …

4 / 13

lusi bilan ijod etayotgan shoir va yozuvchi sifatida el-yurtga taniqli edi. 1917-yil fevral inqilobida fitrat o’z orzularini ham ko’rgandek bo’ldi, biroq oktabr to’ntarishi uning teran dunyoqarashiga yangi titroqlar soldi. bir qarashda umidbaxsh ko’ringan, aslida esa, zaminida bosqinchilik g’oyalari, qatag’onlik siyosati qatag’on havolarda umidlarini goh ichiga yutib, goh oshkor etib yashadi. turkistonda til, adabiyot, san’at masalalari bilan ilk bor tashkiliy ravishda shug’ullangan “chig’atoy gurungi” jamiyatiga rahbarlik qildi. samarqanddagi pedakademiyada dars berdi, toshkentda fan qo’mitasi qoshidagi til va adabiyot institutida ilmiy xodim bo’lib ishladi. buxoro xalq respublikasining tashqi ishlar xalq noziri, maorif noziri singari lavozimlardagi faoliyatida fitratning davlat arbobi sifatida fazilatlari namoyon bo’ldi. fitrat o’zbek adabiyotini istiqlol ruhidagi ajoyib she’rlar, dramalar hamda tilshunoslik va adabiyotshunoslikning dolzarb muammolariga bag’ishlangan terantadqiqotlar bilan boyitdi. uning “chin sevish” (1920), “hind ixtilochilari” (1923), “arslon” (1925), “vos’e qo’zg’oloni” (1927), “abulfayzxon” (1924), “shaytonning tangriga isyoni” (1924) singari dramatik asarlari muallifiga katta shuhrat keltirdi. bulardan tashqari, fitratning yangi bir qator …

5 / 13

ing buyuk nomi tiklandi. hayotini va ijodini atroflicha chuqur o’rganish boshlandi. uch jilddan iborat “tanlangan asarlar”i bosilib chiqdi. yuksak saviyadagi asarlari 1991-yilda alisher navoiy nomidagi respublika davlat mukofotiga munosib deb topildi. fitrat burun faoliyatini el va yurt ozodligi, taraqqiyot maqsadlariga bo’ysundirgan, shu zaylda davlatning boshqaruv tizimini, maorifni, tuzumni, jamiyatni isloh qilish g’oyalarni ilgari surgan, faylasuf va davlat arbobidir. shularni amalga oshirgach qahramonlar qiyofasini, orzu, umid, armonlarini badiiy asarlarida gavdalantirgan ulug’ san’atkordir. olim sifatida uning tilshunoslikda ham xizmatlari katta. bularning barchasini birlashtiruvchi va uyg’unlashtiruvchi fazilat fitratning milliy uyg’onish davri jarchisi va yalovbardori ekanidadir. adib “munozara” asarida bir farangi va buxorolik mudarrisning bahsida o’z ifodasini topgan muammolar orqali yurtdoshlarini shu vaqtgacha hukm surganidan farqlanuvchi hayotga e’tiborini tortadi. xususan, maorifni isloh etishga, mehnatga yangicha munosabatda bo’lishga da’vat etadi, dunyoning ilg’or xalqlaridan o’rganishga chorlaydi. ma’lumki, fitrat turkistondagi jadidchilik harakatining eng peshqadam vakillaridan biri edi. bu asarida uning ana shu jadidchilik g’oyalari o’zining yorqin ifodasini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "microsoft powerpoint"

mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. mirzo ulug’bek va abdurauf fitrat tarixiy asari bo’yicha ma’naviy ma’rifiy qarashlar. guruh: 35-12 bajardi: xidirkulova m. qabul qildi: qilichev a. ulug`bek sohib qiron amir temurning nabirasi, shoxruhning to`ng`ich o`g`li bo`lib, onasi gavharishod og`a nufuzli qipchoq amirlaridan qiyosiddin tarxonning qizi edi. u jahongir temurning iroq va ozarbayjonga qilgan harbiy yurishi vaqtida 1394 yil 22 martda sultoniya shahrida tug`iladi. temurning hohishi bilan bolaga muhammad tarag`ay deb nom qo`yadilar. lekin u yirik olim va fan arbobi bo`lgani tufayli ko`prok ulug`bek ismi bilan mashxur bo`ldi. temur saroyida hukm surgan an'anaga binoan, shahzodalar bobosining katta xotini saroymulkxonim tarbiyasiga topshiril...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPT (2,2 МБ). Чтобы скачать "microsoft powerpoint", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: microsoft powerpoint PPT 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram