pedagogik psixologiya muammolari

DOC 17 pages 104.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.5 KB

File type DOC

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

pedagogik psixologiya muammolari reja: 1. psixologiya oldiga qo‘yilgan asosiy vazifalar 2. mamlakatning madaniy va ma’rifiy hayotidagi psixologiya fani oldida turgan dolzarb muammolar. 3. psixolog mutaxassis tayyorlashga qo‘yiladigan talablar. inson psixikasi bilan yuksak tashkil topgan hayvon psixikasi orasida katta farqqa ega bo‘lgan ijtimoiy voqelik hukm suradi. hayvon o‘z to‘dasidagi a’zolariga yaqqol holat bilan bog‘liq bo‘lgan, bsvosita favquloddagi vaziyat bilan cheklangan hodisalar yuzasidan «o‘zining tili»da xabar uzatishi odatiy hodisa. odam undan farkli o‘laroq nutq vositasida o‘z qabiladoshlariga o‘tmish (xotirot), hozir-gi davr va kelajak to‘g‘risida ma’lumot (axborot) berish hamda ijti-moiy turmush tajribalarini uzatish imkoniyatiga ega. insoniyat-ning ijtimoiy-tarixiy taraqqiyotida til tufayli aks ettirish (in’-ikos qilish) imkoniyatlari qayta qurildi, oqibat natijada odam miyasida atrof-muhittimsollari, xususiyatlari aniqroqaks eta bosh-ladi. buning natijasida yakkahol shaxs kishilik dunyosi tomonidan orttirilgan tajribadan bahramand bo‘la bordi, shuningdek, uning uchun noma’lum hisoblangan borliq hodisalari, holatlari, qonuni-yatlari to‘g‘risidagi bilimlarga egalik qila boshladi. his-tuyg‘ular, ichki kechinmalar, taassurotlar, hayajonga soluvchi nafosat timsol-lar yuzasidan zavklanishi, maroq …

2 / 17

‘i maymunlar ayrim hollarda «qurol» yasash va undan muayyan masala hal etishda foydalanish hodisalari tajri-balarda kuzatilgan, lekin ulardan birontasi tafakkurni mavhum tarzda amaliyotga tatbiq eta bilmagan. holbuki shunday ekan, hay-vonlar idrok qilish ko‘lamidan tashqariga chiqish imkoniyatiga ega emas, binobarin, u yaqqollikdan mavhumlikka o‘ta olmaydi, hatto bun-day vaziyatni aks ettirish imkoni ham yo‘q. hayvon yaqqollik, bevo-sita idrok qilishlikni quli bo‘lsa, aksincha inson mavhum fikr-lashning gultojisidir. inson bilan hayvon o‘rtasidagi bu boradagi tafovut quyidagilarda mujassamlashadi: a) shaxsning xulq-atvori, faoliyati yaqqollikdan mavhum holatga o‘tish imkoniyatiga ega; b) fav-quloddagi vaziyat munosabati tufayli vujudga kelishi ehtimol oqibat-ni oldindan payqash layoqati mavjud; v) qiyinchiliklar uchrasa, ularni yengish uchun qo‘shimcha vositalar qo‘llash, o‘zgartirishlar kiritish bilan ajralib turadi. shuning uchun avtomobil ishdan chiqsa inson uni sozlaydi, yomg‘ir yog‘sa narsalarni panaga oladi, ayb ish qilib qo‘ysa himoyalanish yo‘l-yo‘riqlarini o‘ylaydi, muammo yechimini qidiradi va hokazo. shaxs favquloddagi vaziyatning quliga aylanmaydi, ak-sincha u kelajakni ko‘ra bilishga qodir, aql-farosat esa bashorat qilish …

3 / 17

yoqatli ekanligi bo‘lib, oldindan tuzilgan reja bo‘yicha ularni yasaydi va ulardan muayyan maqsadni amalga oshirishda foydalanadi hamda keyinchalik qo‘llash niyatida asrab olib qo‘yadi. ulardan odamlar hamkorlikda foydalanadi, hamkorlik faoliyatida esa qurollar yaratiladi, o‘zaro tajriba almashadi, bilimlarni bosh-qalarg‘a uzatishadi, umumiy saviyaga vorislik tufayli yuksaladi. inson psixikasining hayvondan yana bir farqli tomoni shunda-ki, uning ijtimoiy tajribaning boshqalarga uzluksiz ravishda uza-tishida aks etadi. tajribalarni instinktiv xatti-harakatlar gar-zida o‘zlashtirish hodisasi ham insonga, ham hayvonga xos odatdir, lekin shaxsiy tajribaga ko‘ra ijtimoiy tajribaning ustuvorligi odamning ongli mavjudodga aylanishining asosiy manbai hisobla-nadi. shaxsni ijtimoiy munosabat, ijtimoiy tajriba shakllanti-radi, moddiy va ma’naviy qurollarni egallash natijasida unda yuk-sak insoniy funksiyalar (ixtiyoriy xotira, ixtiyoriy diqqat, mavhum tafakkur) vujudga keladi va rivojlana boradi. subyekt tomo-nidan kishilik dunyosida yaratilgan madaniy merosni o‘zlashtirili-shi, ayrim o‘zgartirishlar kiritilishi uning kamolotida sifat ji-xatidan yuksak bosqichni yuzaga keltiradi. yuksak funksiyalar, nutqiy faoliyatning takomillashuvi, mehnatning hayotiy ehtiyojga ayla-nishi, ertangi hayot to‘g‘risida mulohazalar tug‘ilishi ongning rivoj-lanishi uchun muhim …

4 / 17

ar ikkala toifadagi mavjudodlarda hukm surmaydi, biroqtash-qi ta’sirlar ijobiy yoki salbiy hissiy qo‘zg‘atishni vujudga kelti-radi. emotsional holatlar hayvonlarda ustuvor rol o‘ynaydi, o‘zla-riningularga munosabatlarini bildiradi. biroqhayvonlardan farq-li o‘laroqodam o‘zining yuksak his-tuyg‘ulari (axloqiy, aqliy, nafo-sat, praksik — lazzatlanish) bilan jamiyatga va tabiatga nisbatan munosabatini bildiradi, jumladan, quvonch, g‘am-g‘ussa, mehr-muhab-bat, achinish, hamdardlik, zavklanish, faxrlanish, iftixor va bosh-qalar. tabiat manzaralari, mehnat mahsuli, turmush lahzalari, ezgu-lik, armon insonni faolikka undaydi, har bir soniyadan maqsadga muvofiqfoydalanish xohishlari motiv vazifasini bajarishga o‘tadi. yuksak his-tuyg‘ular inson xulq-atvorining regulyatoriga aylanadi. undagi vijdon, uyat, mas’ullik esa qadriyat tariqasida xizmat qiladi. his-tuyg‘ularni boshqarish, nazorat qilish onglilikni taqozo etadi, ko‘zlangan maqsadni amalga oshirishni ta’minlashga yordam beradi. agarda psixikaning taraqqiyoti biologik evolyusion qonunlar ta’siri bilan ro‘y bergan bo‘lsa, inson ongining rivojlanishi ij-timoiy-tarixiy taraqqiyot qonunlari tufayli amalga oshgan. hay-von bilan odam psixikasidagi yana bir tafovut ularni rivojlanish shart-sharoitlarida ko‘rinadi va muhit, munosabat, ta’sir orqali aks etadi. shaxslararo munosabatga kirishmasdan turib, yuksak his-tuyg‘ular shakllanmaydi, yuksak …

5 / 17

ashqarida (o‘rmonda) shakllangan inson farzandlarining qiyofasi yaqqol mi-soldir. muhitdagi keskin halokatli o‘zgarishlar tufayli inson o‘zining moddiy ehtiyojini qondirish maqsadida mehnat faoliyatini kashf etdi va u ijtimoiy munosabatlarning rivojlanishiga, turmush shart-sharoiti yaxshilanishiga, ongningtakomillashuviga, fikr almashish, axborot uzatish imkoniyatining tug‘ilishiga olib keldi. tartibsiz to‘dadardan kishilik jamiyati paydo bo‘lgunga qadar bir qancha davr-lar o‘tdi, odamning qo‘li mo‘jizakor ish qurollarini yasaydigan, ularni takomillashtiradigan, keyinchalik foydalanishi uchun asray-digan ongli mavjudodga o‘sib o‘tdi. mehnat faoliyatida odamning ongi aks ettirishning yuksak shaklini egalladi, faoliyatning obyektiv xususiyatlarini farkdash, ularni maqsadga muvofiqlashtirish tufay-li atrof-muhitni o‘zgartirish, unga ta’sir o‘tkazish qudrati, qobi-liyati, layoqati vujudga kela boshladi. u faqat qurollardan muvaqqat foydalanishdan voz kechib, avlodlarga qoldirish, asrashni ong ta’-sirida ro‘yobga chiqara bordi, buning natijasida insonning har xil shakldagi faoliyati ongli faoliyatga aylandi, o‘zaro munosabatlar mazmuni, ko‘lami kengaya boshladi, shaxsiy mehnat ulushi jamoa ehti-yojini qondirishnitasosiy manbaiga aylandi. tabiatga ta’sir o‘tka-zish, uni o‘zgartirish to‘g‘risidagi maqsad o‘z funksiyasini o‘zgartir-di, qo‘l esa yangidan-yangi mo‘jizalar ijodkoridan asta-sekin …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik psixologiya muammolari"

pedagogik psixologiya muammolari reja: 1. psixologiya oldiga qo‘yilgan asosiy vazifalar 2. mamlakatning madaniy va ma’rifiy hayotidagi psixologiya fani oldida turgan dolzarb muammolar. 3. psixolog mutaxassis tayyorlashga qo‘yiladigan talablar. inson psixikasi bilan yuksak tashkil topgan hayvon psixikasi orasida katta farqqa ega bo‘lgan ijtimoiy voqelik hukm suradi. hayvon o‘z to‘dasidagi a’zolariga yaqqol holat bilan bog‘liq bo‘lgan, bsvosita favquloddagi vaziyat bilan cheklangan hodisalar yuzasidan «o‘zining tili»da xabar uzatishi odatiy hodisa. odam undan farkli o‘laroq nutq vositasida o‘z qabiladoshlariga o‘tmish (xotirot), hozir-gi davr va kelajak to‘g‘risida ma’lumot (axborot) berish hamda ijti-moiy turmush tajribalarini uzatish imkoniyatiga ega. insoniyat-ning ijtimoiy-tarixiy taraqq...

This file contains 17 pages in DOC format (104.5 KB). To download "pedagogik psixologiya muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik psixologiya muammolari DOC 17 pages Free download Telegram