o’sayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevod va vitaminlarning ahamiyati

DOCX 15 стр. 318,4 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 318,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

mavzu: oʻsayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevod va vitaminlarning ahamiyati reja: 1. o’sayotgan bolalar organizmining to‘g‘ri rivojlanishi uchun zarur moddalar 2. oʻsayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevodlar almashinuvining ahamiyati 3. oʻsayotgan organizm uchun vitaminlarning ahamiyati o’sayotgan organizmning to‘g‘ri rivojlanishi va sog‘lom o‘sishi uchun muhim ozuqa moddalari – oqsillar, yog‘lar va uglevodlarning ahamiyati katta. bolalar va o‘spirinlarning sog‘lig‘ini shakllantirish, saqlash va mustahkamlash uchun alohida ahamiyatga ega bo‘lgan ko‘plab omillar orasida ovqatlanish eng muhim rol o‘ynaydi. ovqatlanish sifati organizmning normal o‘sishi va rivojlanishini ta’minlaydi, turli kasalliklarning oldini olish va atrof muhitga yetarli darajada moslashishi uchun sharoit yaratadi. erta bolalik davridagi ovqatlanish xususiyati inson sog‘lig‘ining keyingi holatiga o‘z ta’sirini ko‘rsatishi aniqlangan, chunki aynan shu yoshda ovqatlanishning ma’lum bir stereotipi shakllanadi va kattalar metabolizmining tipologik xususiyatlari yaratiladi. oqsillar – to‘qimalarning o‘sishi va qayta tiklanishi uchun asosiy qurilish materiali hisoblanadi, yog‘lar – energiya manbai bo‘lib, vitaminlarning so‘rilishiga yordam beradi, uglevodlar esa tez energiya bilan ta’minlaydi. …

2 / 15

va go‘sht mahsulotlari, tuxum, loviya, mosh, no‘xat kabi oziq ovqat mahsulotlarini iste’mol qilasiz. bu mahsulotlar oqsillarning asosiy manbasidir. oqsillar – organizmning qurilish materiali, muskul va teri qoplamalari. oqsillar – organizmning transporti, o‘pkadan kislorodni hujayraga olib boradi va u yerda hosil bo‘lgan karbonat angidridni o‘pkaga olib keladi. oqsillar – organizmning himoyachisi. inson organizmida oqsil yetishmasligi immunitetni kuchsizlantiradi. natijada inson turli kasalliklarga moyil bo‘lib qoladi, qon hosil bo‘lishi susayadi, yosh organizmning rivojlanishi sekinlashadi. nerv sistemasi, jigar va boshqa organlarning faoliyati buziladi. uzoq vaqt davom etgan kasalliklardan so‘ng organizmning qayta tiklanishi qiyinlashadi. organizmda oqsillar yetishmasligi sababli yuzaga keladigan kasalliklarning oldini olish va davolash uchun tibbiyot xodimlarining tavsiyasiga asosan oqsil sintezini tezlashtiruvchi dori darmonlar qo‘llanadi.oqsil molekulasi murakkab tuzilishga ega bo‘lib, uning minglab turlari mavjud. oqsil moddalarni sintez qilish juda ham mushkul. har bir organizm o‘z organizmi uchun zarur bo‘lgan oqsillarni hujayralarida biosintez qilib oladi. oqsillarning elementar tarkibini o‘rganish ularda ma’lum nisbatda quyidagi elementlar mavjudligini …

3 / 15

ichak traktida oqsillar fermentlar ta’sirida asta-sekin oddiy aminokislotalarga bo‘linadi. aminokislotalar inson organizmiga xos bo‘lgan yangi oqsillarni hosil bo‘lishida ishtirok etadi. oziq-ovqat tarkibidagi oqsil yetishmasligi bolalar organizmida chuqur o‘zgarishlarga olib keladi: o‘sish sekinlashadi, skelet va mushaklarning shakllanishi buziladi, tishlarda kariyes paydo bo‘ladi. bu holatlarga yana anemiya (kamqonlik) va moddalar almashinuvining buzilishi kabi kasalliklar qo‘shiladi. immun tanachalarining yetarli darajada shakllanmaganligi, organizm himoya kuchlarining pasayishi bolalarda turli kasalliklarni keltirib chiqaradi. ratsionda oqsilning doimiy yetishmasligi bolalarning aqliy rivojlanishiga salbiy ta’sir etadi, ularda nutqning orqada qolishi, maktabda o‘zlashtirishning pastligi kuzatiladi. yoshlikda o‘tkazilgan oqsil yetishmovchiligi uni bartaraf etgandan keyin ham doimiy ravishda saqlanib qolishi mumkin. haddan tashqari ko‘p miqdordagi oqsil bilan ovqatlanish ham bola uchun foydali emas: ichakda chirish jarayonlari kuchayadi, organizmda oziq-ovqat mahsulotlarining to‘liq oksidlanmagan oqsillari to‘planib qoladi va ko‘plab azotli birikmalar siydik bilan ajralib chiqadi. bu esa jigar va buyrak faoliyatini qiyinlashtiradi. ko‘p miqdorda iste’mol qilingan oqsillar, ayniqsa hayvon oqsillari, asab tizimi qo‘zg‘aluvchanligini kuchayishiga …

4 / 15

da sintez qilinmaydigan, almashtirib bo‘lmaydigan aminokislotalarga ehtiyoj ortib boradi. erta yoshda almashtirib bo‘lmaydigan aminokislota gistidin hisoblanadi, u 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda normal metabolizm uchun kerakli miqdorda sintez qilinmaydi. aminokislotalar a vitamini bilan birga organizmning o‘sish omili hisoblanadi. bular go‘sht, baliq, shuningdek tuxum va yong‘oq oqsillari tarkibiga kirubchi lizin, triptofan va gistidin aminokislotalaridir. tuxum letsitin bilan birikkan biologik faol bo‘lgan vitellin oqsilining manbayi hisoblanadi. vitellin markaziy asab tizimining hujayralari, shu jumladan miya hujayralarini yaratish uchun plastik materiallar yetkazib beruvchi sifatida muhim rol o‘ynaydi. bolalarda oqsilga bo‘lgan ehtiyoj kattalarga qaraganda yuqori, chunki bolalikda rivojlanish va o‘sish jarayoni yanada qizg‘in kechadi va oqsilning bir qismi hujayralar va to‘qimalarni yaratishga sarflanadi. ko‘pgina to‘liq oqsillar hayvonot mahsulotlarida, xususan baliqlarda (100 g baliq - 15-18 g. oqsil) uchraydi. dengiz mahsulotlari bolalar ovqatini bir qator mikroelementlar va vitaminlar bilan boyitadi.ular yod, marganets va misga boy bo‘lib, bolalarda normal metabolizm jarayoni uchun zarurdir. oqsillar molekulasidagi aminokislotalar turiga qarab …

5 / 15

lsa nerv sistemasi, jigar va buyraklar faoliyati buziladi. uglevodlar almashinuvi. uglevodlar organizmda asosiy energiya manbai bo‘lib, hisoblanadi, 1 gr uglevod rarshalanganda 4,1 kkal energiya ajraladi. bir sutkalik uglevodlarga bo‘lgan ehtiyoj 1—1,5 yoshda 160—175 gr, 1,5—3 yoshda 225 gr, 3—5 yoshda 260 gr, 5—7 yoshda 280 gr, 7—11 yoshda 345 gr, 11—15 yoshda 438 gr, katta yoshdagi odamlarda bir sutkalik miqdor 400—500 gr bo‘ladi. uglevodlar asosan o‘simliklardan olinadigan mahsulotlarda ko‘r bo‘ladi (non, kartoshka, mevalar, qovun-tarvuz, shirinliklar). uglevodlar normadan ortiq iste’mol qilinsa, u organizmda yog‘ga aylanib semirishga olib keladi. jismoniy mehnat, srort bilan shug‘ullanuvshi odamlarda me’yoridan ortiq uglevodlar qabul qilinsa, uning rarshalanib energiya hosil qilgan qismidan tashqari qolgan qismi glikogenga aylanadi. glikogen rarshalanga energiya hosil bo`ladi. yosh bolalar katta yoshdagilarga qaraganda kamroq uglevodlarga ehtiyoj sezadilar. uglevodlarning., ayniqsa rafinadlangan shakarning ortiqcha miqdori bolalarning o‘sishi va rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi, immunitetning pasayishiga va tish kariyesi bilan kasallanishning ko‘payishiga olib keladi. ma’lumki, tozalanmagan (sariq) shakar tishlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’sayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevod va vitaminlarning ahamiyati"

mavzu: oʻsayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevod va vitaminlarning ahamiyati reja: 1. o’sayotgan bolalar organizmining to‘g‘ri rivojlanishi uchun zarur moddalar 2. oʻsayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevodlar almashinuvining ahamiyati 3. oʻsayotgan organizm uchun vitaminlarning ahamiyati o’sayotgan organizmning to‘g‘ri rivojlanishi va sog‘lom o‘sishi uchun muhim ozuqa moddalari – oqsillar, yog‘lar va uglevodlarning ahamiyati katta. bolalar va o‘spirinlarning sog‘lig‘ini shakllantirish, saqlash va mustahkamlash uchun alohida ahamiyatga ega bo‘lgan ko‘plab omillar orasida ovqatlanish eng muhim rol o‘ynaydi. ovqatlanish sifati organizmning normal o‘sishi va rivojlanishini ta’minlaydi, turli kasalliklarning oldini olish va atrof muhitga yetarli darajada moslashishi uchun sharoit yara...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (318,4 КБ). Чтобы скачать "o’sayotgan organizm uchun oqsil, yogʻ, uglevod va vitaminlarning ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’sayotgan organizm uchun oqsil… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram