o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi

PPTX 34 pages 1.5 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

4 - mavzu 4 - mavzu o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi. reja: floraning sistematik tarkibi. floraning vertikal zonalar (poyaslar) bo'yicha tarqalishi. floraning ekologik tarkibi. o'simliklar qoplamining vyertikal zonalar bo'yicha tarqalishi. o'zbekistonning florasi va o'simliklar qoplamini o'rganish qariyb ikki asr davom etmoqda. bu muddat ichida floramizning sistematik va ekologik tarkibi aniqlandi. asosiy oilalar, turkumlarning tarkibi aniqlandi. bu vaqt ichida juda ko'p yangi taksonlar (oila, turkum, turlar) aniqlandi. albatta ayrim hududlar, mamlakatlarning florasini tarkibi abadiy emas balki u doimiy o'zgaruvchan. bunday jarayonga ya'ni yangi turlarni paydo bo'lib turishini ch.darvin birinchi marta 1859 yilda bosilib chiqqan "turlarning kelib chiqishida tabiiy tanlovning roli" deb nomlangan asarida e'tibor byergan edi. shunday qilib hozirgi kunga kelib, o'zbekistonda ham boshqa mamlakatlardagi kabi o'zining florist - sistematiklari va geobotaniklari etishib chiqqan. bular quyidgilar: q.z.zokirov, a.m.muzaffarov, m.m.nabiyev, o'.p.pratov, o'.a.allanazarova, shuni mamuniyat bilan takidlash joizki, hozirgi kunga kelib "flora uzbekistana" deb nomlangan asar to'liq tugallandi (1941-1962). undan so'ng "opredelitel' …

2 / 34

calligonum 74 tur allium 68 tur salsola 49 tur polygonum 44 tur carex 44 tur floramizdagi endemizm uncha yuqori emas 4000 atrofidagi turlarning 39 tasi yoki 9,2% endem turlar hisoblanadi. shuni ta'kidlash joizki, agarda markaziy osiyoning 7000 atrofida florasi bo'lgan bo'lsa, ularning 3336 turi yoki 46% endem xisoblandi. respublikamiz florasining vertikal zonalar (poyaslar) bo'yicha tarqlishini quyidagicha - jami 3737 turdan 1100 ga yaqini cho'lda, 1330 tasi adirda, 1523 tasi tog’da 555 turi yaylov zonasida tarqalgan. ko'rinib turibdiki, eng ko'p turlar tog'larda, eng kamlari yaylov zonalarida tarqalgan. ma'lum bo'lishicha, cho'l zonasida eng ko'p sho'radoshlar,g'alladoshlar,murakkabguldoshlar adirlarda dukkakdoshlar, g'alladoshlar va soyabonguldoshlar o’sadi demak floramizda ko'p yillik o'tchil o'simliklar ko'p ekan, ular chorva mollari uchun muhim ozuqa manbai sanaladilar. ular katta-katta maydonlardagi o'tloqzorlar va pichanzorlardan iborat. xuddi shu guruhga bug'doyiq, qo'ng'irbosh qorabosh, sug'd shuvog’i, oqshuvoq, chair, betega, tabiiy floramizning eng ahamiyatli daraxtlaridan yong'oq, olma, tog' olcha, bodom, pista, do'lana, ziriklar shuni ta'kidlash joizki floramiz …

3 / 34

atiga ega. buning asosida esa o'simliklarning muxit va orografik omillariga yaxshi moslanuvchanligi yotadi, aks holda o'simliklarning xayot tarzi to'xtab qoladi. quyida biz ushbu vertikal zonalar bo'yicha o'simliklar olamini tarqalishini, ularning asosiy xususiyatlarini qisqacha ta'riflaymiz. cho'l zonasi pasttekisliklardan iborat bo'lib, tuprog'i rangli va qo'ng'ir bo'z tuproqlardan tashkil topgan va adir zonasi bilan tutashib ketadi. zonaning balandligi 500-600 martagacha, bu zona (turon provintsiyasi) o'zining quruq (yozi isiq, qishi sovuq) va issiq iqlimi bilan haraktyerlanadi. atmosfyera yog'inlari nihoyatda kam. respublikamizning cho'l zonasi uchta tipga bo'linadi sho'r cho'lli, qumli (barxanli) gipsli cho'l. adir zonasi tog'larga yaqinlashib, ularni o'rab turadi. tuprog'i bo'z tuproq, tarkibi jihatidan cho'l zonasidan farq qiladi. bu zona cho'l va tog'ning o'rtasida joylashgan, dengiz satxidan 500-600 metrdan tortib to, 800-900 metrgacha etadi. atmosfyera yog'inlarining miqdori 750-400 dan 500 mm gacha. pastki adir zonasida keng miqiyosida qorabosh formatsiyasi (carex achystylis) jamoalari tarqalgan, undan tashqari iris, shuvoq qo'ziquloq, oqquray o'simliklari qoplamlari va boshqalar uchraydi. …

4 / 34

jamoalari keng tarqalgan. archazorlar mamlakatamiz o'rmon fondining 85% tashkil etadi va ular nazariy va amaliy jihatdan katta ahamiyatga ega. yaylov zonasining balandligi dengiz satxidan 2700-2800 m va undan yuqori bo'lib, ular yana alg'p zonalari deb ham yuritiladi. bu joylar baland tog'lar bo'lib, o'zining tabiati va iqlim sharoitidan kelib chiqqan holda, bu yerlar keng yaylovzorlar, buta va daraxtlar uchramaydi. o'zbekistonnig yaylovlarida asosan baland bo'yli o'tchil o'simliklar va boshoqdoshlarning vakillari uchraydi. ulardan toron, fyerula va prangoslarni misol qilib ko'rsatishimiz mumkin. yana ayrim tog'laming yaylov qismida cheklangan maydonlarda betega o'simligi qoplamlari asosiy yavlov fondlarimiz hisoblanib, chorva mollarining ozuqa manbalari bo'lib hisoblanadi. nazorat uchun savollar flora nima o'simliklar qoplami tushunchasini ta'riflang floraning sistematik tarkibi floraning tik mintaqalar bo'yicha tarqalishi cho'l zonasi o'simliklari adir zonasi o'simliklari tog'zonasining o'simliklari eng kata oilalarni ta'riflang eng katta turkumlarni sanb byering. orografik omillarga nimalar kiradi. tik mintaqalar, ularning iqlim-sharoitlari, ularga o'simliklarning moslanishi. vertikal mintaqalarni kim asoslagan. cho'l mintaqasi adir …

5 / 34

o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi - Page 5

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi"

4 - mavzu 4 - mavzu o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi. reja: floraning sistematik tarkibi. floraning vertikal zonalar (poyaslar) bo'yicha tarqalishi. floraning ekologik tarkibi. o'simliklar qoplamining vyertikal zonalar bo'yicha tarqalishi. o'zbekistonning florasi va o'simliklar qoplamini o'rganish qariyb ikki asr davom etmoqda. bu muddat ichida floramizning sistematik va ekologik tarkibi aniqlandi. asosiy oilalar, turkumlarning tarkibi aniqlandi. bu vaqt ichida juda ko'p yangi taksonlar (oila, turkum, turlar) aniqlandi. albatta ayrim hududlar, mamlakatlarning florasini tarkibi abadiy emas balki u doimiy o'zgaruvchan. bunday jarayonga ya'ni yangi turlarni paydo bo'lib turishini ch.darvin birinchi marta 1859 yilda bosilib chiqqan "turlarning kelib chiqishida tabiiy tanlovn...

This file contains 34 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "o‘zbekiston florasining tasnifi va ekologik tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston florasining tasnifi… PPTX 34 pages Free download Telegram